Σε μια ήσυχη γωνιά ενός διαμερίσματος στο Κάιρο, Παλαιστίνιοι δημοσιογράφοι κάθονται κοιτάζοντας μια κενή οθόνη. Μόλις πριν από λίγους μήνες, βρίσκονταν στην καρδιά της Γάζας, καταγράφοντας αεροπορικές επιδρομές, συνεντεύξεις απο επιζώντες και ιστορίες που έκαναν τον γύρο του κόσμου. Σήμερα, είναι άνεργοι, σιωπηλοί κι εξόριστοι.

Σύμφωνα με στοιχεία του Συνδικάτου Παλαιστίνιων Δημοσιογράφων, που έχει πλέον παρουσία στο Κάιρο, περισσότεροι από 250 δημοσιογράφοι από τη Γάζα ζουν σήμερα στην Αίγυπτο, έχοντας εγκαταλείψει την πατρίδα τους λόγω της γενοκτονίας που συντελείται από το Ισραήλ. Άλλοι έχουν καταφύγει σε χώρες όπως το Ομάν, το Κατάρ, η Τουρκία και ο Καναδάς.

Αυτοί οι δημοσιογράφοι που κάποτε βρίσκονταν στην πρώτη γραμμή του πολεμικού ρεπορτάζ, τώρα είναι παγιδευμένοι σε ένα διαφορετικό είδος κρίσης – μια κρίση που χαρακτηρίζεται από φίμωση, νομικό κενό και επαγγελματική ανυπαρξία.

Η πλειονότητα αυτών των δημοσιογράφων εργάζονταν ως freelancers, χωρίς μακροχρόνια συμβόλαια, χωρίς ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, χωρίς θεσμική προστασία και χωρίς εγγύηση απασχόλησης. Οι κάμερές τους είναι πλέον αποθηκευμένες, τα μικρόφωνά τους αχρησιμοποίητα. Χωρίς άδειες εργασίας, δεν μπορούν να απασχοληθούν νόμιμα στην Αίγυπτο και με ελάχιστη ή καθόλου υποστήριξη, πολλοί αγωνίζονται για την επιβίωσή τους.

«Ήμουν δημοσιογράφος μέχρι την ημέρα που πέρασα τα σύνορα. Τώρα, είμαι απλώς ένας πρόσφυγας με δημοσιογραφική ταυτότητα που δεν έχει πλέον καμία βαρύτητα». Έτσι περιγράφουν οι Παλαιστίνιοι δημοσιογράφοι την τρέχουσα κατάστασή τους.

Λίγοι δημοσιογράφοι που εργάζονταν σε διεθνή ειδησεογραφικά πρακτορεία – όσοι είχαν μόνιμες συμβάσεις προσωπικού – ήταν πιο τυχεροί. Κάποιοι μπόρεσαν να ενταχθούν στα γραφεία των πρακτορείων τους στο εξωτερικό, ενώ άλλοι συνεχίζουν να λαμβάνουν τους μισθούς τους, αν και είναι εκτοπισμένοι. Αλλά για τη συντριπτική πλειονότητα, η κατάρρευση των υποδομών των μέσων ενημέρωσης της Γάζας τους έχει αφήσει άνεργους.

Και τα εμπόδια δεν είναι μόνο γραφειοκρατικά – είναι και πολιτικά. Η Αίγυπτος έχει αρνηθεί άδειες εργασίας σε Παλαιστίνιους που εγκαταλείπουν τον πόλεμο στη Γάζα, συμπεριλαμβανομένων επαγγελματιών, δημοσιογράφων και ακαδημαϊκών.

• Διαβάστε: Γάζα / Νεκροί δημοσιογράφοι από ισραηλινούς βομβαρδισμούς 

Αυτή η πολιτική ουσιαστικά απαγορεύει στους δημοσιογράφους της Γάζας να συνεχίσουν το έργο τους. Ανεξάρτητα από τις δεξιότητες, τα προσόντα ή την εμπειρία τους, δεν τους επιτρέπεται να συνεισφέρουν στο τοπίο των μέσων ενημέρωσης στη χώρα όπου έχουν αναζητήσει καταφύγιο.

Η κατάσταση είναι ακόμα πιο δύσκολη για τους δημοσιογράφους που εργάζονταν για το Al Jazeera. Το δίκτυο με έδρα το Κατάρ έχει απαγορευτεί στην Αίγυπτο από το 2011, μετά την εξέγερση που ανέτρεψε τον πρώην πρόεδρο Χόσνι Μουμπάρακ. Το γραφείο του έκλεισε και οι δημοσιογράφοι που συνδέονταν με το δίκτυο υπέστησαν διώξεις και συλλήψεις. Σήμερα, περισσότερο από μια δεκαετία αργότερα, η απαγόρευση παραμένει σε ισχύ.  Αυτό σημαίνει ότι οι δημοσιογράφοι του Al Jazeera από τη Γάζα, οι οποίοι τώρα είναι εξόριστοι στην Αίγυπτο, απαγορεύεται να εργάζονται, έστω και εξ αποστάσεως, φοβούμενοι τον κίνδυνο διώξεων.

Έχοντας εργαστεί ως ανταποκρίτρια του Al Jazeera στη Γάζα, τώρα βρίσκομαι ανάμεσα σε εκείνους που έχουν σιωπήσει – όχι επειδή έχω σταματήσει να νοιάζομαι, όχι επειδή έχω χάσει τη θέληση να κάνω ρεπορτάζ, αλλά επειδή το σύστημα έχει καταστήσει αδύνατη τη συνέχιση της εργασίας μου. Ο πόλεμος δεν μας εκτόπισε απλώς από τα σπίτια μας. Μας απέκοψε από το επάγγελμά μας, από την ταυτότητά μας και από τον κόσμο που κάποτε ενημερώναμε.

Για τους δημοσιογράφους, η δημοσιογραφία δεν είναι απλώς μια δουλειά. Είναι ένα κάλεσμα και μια αποστολή. Καταθέτουμε μαρτυρίες, καταγράφουμε την αλήθεια, μιλάμε για τους άφωνους. Το να σου στερούν το δικαίωμα να δημοσιογραφείς είναι σαν να σου στερούν το δικαίωμα να αναπνέεις.

Πολλοί δημοσιογράφοι ζουν πλέον σε μικρά διαμερίσματα, επιβιώνοντας με την καλή θέληση φίλων, ΜΚΟ ή με τις αποταμιεύσεις τους που εξαντλούνται γρήγορα. Κάποιοι έχουν υπό την προστασία τους παιδιά και ηλικιωμένα μέλη της οικογένειάς τους, χωρίς εισόδημα και χωρίς σαφήνεια για το τι επιφυλάσσει το μέλλον. Το άγχος είναι τεράστιο. Η αβεβαιότητα είναι συνεχής.

Κι όμως, η γενοκτονία στη Γάζα συνεχίζεται. Οι συνάδελφοί μας που παραμένουν μέσα – όσοι επέζησαν από αεροπορικές επιδρομές, έχασαν μέλη της οικογένειάς τους ή είδαν τα σπίτια τους να ισοπεδώνονται – συνεχίζουν να διακινδυνεύουν τα πάντα για να καταγράψουν όσα συμβαίνουν. Αλλά ακόμη και αυτοί ξεμένουν από εργαλεία, ηλεκτρικό ρεύμα και χρόνο. Πολλοί από αυτούς βασίζονται σε εμάς για να ενισχύσουμε τη φωνή τους. Εμείς είμαστε απεγνωσμένοι να το κάνουμε, αλλά αδυνατούμε.

• Διαβάστε:  Γάζα / Νεκροί δύο δημοσιογράφοι του Αλ Τζαζίρα από ισραηλινό πλήγμα

Σε μια εποχή που η αποκάλυψη της αλήθειας είναι κρίσιμη, οι δημοσιογράφοι της Γάζας  τίθενται στο περιθώριο.

Δεν είναι απλώς μια απώλεια για εμάς. Είναι μια απώλεια για τη δημοσιογραφία, για την ιστορία, για τον κόσμο.

Η παγκόσμια κοινότητα, ιδίως τα διεθνή μέσα ενημέρωσης και οι οργανισμοί για την ελευθερία του Τύπου, πρέπει να δράσουν. Οι εξόριστοι δημοσιογράφοι της Γάζας χρειάζονται νομική αναγνώριση, υποστήριξη και πεδία εργασίας – είτε μέσω προγραμμάτων προσωρινής μετεγκατάστασης, είτε νομικής βοήθειας για το σύστημα αδειοδότησης.

Χρειαζόμαστε συμμάχους. Χρειαζόμαστε αλληλεγγύη. Χρειαζόμαστε την αποκατάσταση του ρόλου μας.

Δεν επιλέξαμε να φύγουμε. Τρέξαμε για επιβίωση. Αλλά εξακολουθούμε να κουβαλάμε το βάρος των ιστοριών των ανθρώπων μας. Εξακολουθούμε να κουβαλάμε τη φλόγα και την ορμή να τις διηγηθούμε. Αυτό που χρειαζόμαστε τώρα είναι ο χώρος και η άδεια να μιλήσουμε.

• Η Youmna El Sayed είναι δημοσιογράφος και πρώην ανταποκρίτρια του αγγλόφωνου Al Jazeera στη Λωρίδα της Γάζας. Το άρθρο της δημοσιεύθηκε στο indexoncensorship.org