«Η ανεπάρκεια των συντελεστών παραγωγής και κατ’ επέκταση των αγαθών και υπηρεσιών λέγεται στενότητα. Τόσο  οι φτωχοί όσο και οι πλούσιοι αντιμετωπίζουν στενότητα. Οικογένειες και με τους 2 γονείς άνεργους για μεγάλο χρονικό διάστημα στερούνται βασικών αγαθών (σ.σ. ενώ αν είναι μικρό, όλα καλά) όπως τροφής, ρουχισμού, συνεχούς παροχής ηλεκτρικού ρεύματος κλπ διότι οι γονείς δεν έχουν τα απαιτούμενα χρήματα να τα εξασφαλίσουν.

Ακόμη όμως και πολυεκατομμυριούχοι δεν μπορούν να εξασφαλίσουν όλες τους τις ανάγκες. Ο πολυεκατομμυριούχος ποδοσφαιριστής θέλει να περάσει το Σαββατοκύριακο του παίζοντας ποδόσφαιρο και γυρίζοντας διαφημιστικό φιλμάκι, αλλά δεν μπορεί να τα κάνει και τα δυο ταυτόχρονα» (από το καινούργιο βιβλίο οικονομικών της Γ ‘ Γυμνασίου). 

Λοιπόν, κάποτε υπήρξε μια ταινία. Την έλεγαν «Κάλπικη λίρα» και την ξέρουμε όλες και όλοι. Μια από τις σκηνές που συγκινούν βαθιά στην Κάλπικη Λίρα είναι όταν ο ‘σπαγκοραμένος’ πλούσιος συμπονεί τελικά το κοριτσάκι, θυμίζοντας τι είναι ο αληθινός πλούτος στη ζωή.

Η συμπόνια του συνδέθηκε με μια πολύτιμη έννοια, το απόλυτο αντίθετο της χλεύης: την ενσυναίσθηση, που έστω ως μειοψηφική τάση κρατούσε έναν βασικό κοινωνικό ιστό, ένα ‘αντιπαράδειγμα’ όχι κυρίαρχο μα πολύτιμο και ανοιχτό.

Με συγκινούσε πάντα βαθιά αυτή η σκηνή, γιατί βλέπετε υπήρξα κόρη καθαρίστριας και δεν ντρέπομαι καθόλου. Το κυρίαρχο ’ηθικό’ αφήγημα, άλλο τι γινόταν, είχε την ευαισθησία ή το εξώφυλλο να σου πει πως κι ένας πλούσιος πρέπει να παραμένει άνθρωπος.

Όχι πια. Το αφήγημα, κι ας αντιστέκονται άνθρωποι από όλες τις τάξεις και τα χρώματα όλα (ακόμη και των απόλυτα βολεμένων, όταν δεν εφευρίσκουν δικαιολογίες κατ’ επίφασην σπουδαίες για να αυτοδικαιωθούν)  έχει αλλάξει.

Δεν κερδίζει -στ’ αλήθεια- πόντους έτσι. Χτίζει συνειδήσεις που θα αποδέχονται πως όταν το απελεύθερο θηρίο της ακραίας αγοράς έχει βγει απ το κλουβί, μπορεί να χώνει τα δόντια του σε λαιμούς άλλων. Αρχίζοντας από τους αδύναμους, αλλά φτάνοντας γρήγορα ή αργά, και σε όσες/ους θεωρούν πως βρίσκονται στο απυρόβλητο.

Δεν είναι τυχαία η αντιμετώπιση επαιτών από μεγάλο Δήμο στα βόρεια της Αθήνας, ούτε η περσινή έξωση αστέγων μέσα στο Πάσχα από κιόσκι πάρκου στο οποίο έβρισκαν απάγκιο ανάμεσα σε δεκάδες ‘αποκαθαρμένα΄πάρκα για εμάς τους υπολοίπους, όπως συνέβη στη Θεσσαλονίκη.

Χτίζουν συναίνεση όλα αυτά, χτίζουν τον αυριανό,  ακόμη πιο παραδομένο στην κυνικότητα, κόσμο,  με την χειριστική, βολική για συνειδήσεις’, δικαιολογία της επάρκειας δομών που όσοι/ες έχουμε ασχοληθεί με το κίνημα αλληλεγγύης για άστεγους γνωρίζουμε πόσο δεν ισχύει. Απέχουμε πολλά χρόνια από εκείνη την εποχή.

Πολλά περισσότερα από όσα το ημερολόγιο δείχνει. Κάτι ένας ταξικός ντετερμινισμός αλά  νεοφιλε με την έννοια των φτωχών που θέλουν να παραμένουν φτωχοί και απομυζούν το δημόσιο (κατηγόρησε ο οδοστρωτήρας το μυρμήγκι για το πάτημά του στη γη, λολ) που διαχύθηκε στα χρόνια του νέου οικονομικού ολοκληρωτισμού, κάτι το αφήγημα της προσωπικής  ενοχής όχι προς (κατά περιπτώσεις) εμπλουτισμό αλλά προς αντικατάσταση της δομικής κριτικής, κάτι η μπαναλοποίηση όχι μόνο του θανάτου μα και της δυστυχίας στην εποχή των υπερτεχνολογιών, και πάνω από όλα πολιτικές επιλογές ηγεμονικών και συναιρούντων με αυτές ομάδων, φτάσαμε πια στην εποχή που τα σχολεία χρησιμοποιούνται ώστε να ‘αποθηκεύσουν’ τα παιδιά στις βαθιές δομές ανάγνωσης του γύρω τους κόσμου έναν νέο ορισμό της ‘στενότητας’.

Και το παράδειγμα του ποδοσφαιριστή που δεν μπορεί ταυτόχρονα να κάνει γύρισμα διαφήμισης (ναι, από όλες τις λέξεις και τις φράσεις που θα μπορούσαν να περιγράψουν το πρόβλημά του, αυτή, η ‘στενότητα’, επιλέχθηκε, re-sceduling  αγόρι μου, re-sceduling.

Αντίστροφα, άλλωστε, κάποιες λέξεις αύριο δεν θα πριμοδοτούνται στον δημόσιο λόγο, εδώ δεν μπορούμε ούτε την γεωπολιτική  κτηνωδία να περιγράψουμε) παράδειγμα που επιλέχθηκε με βάση προφανώς τα ενδιαφέροντα των παιδιών και ‘δημοκρατικές παιδαγωγικές θεωρίες’, κάτι που προσθέτει πολύ περισσότερο στη γελοιότητα, η σύγκριση του με κοινωνικές συσσωματώσεις απόκληρων -γιατί δεν αφορά πια μόνο προλετάριους- που μπορεί να μην αντιλαμβανόμαστε καν μέσα στους μικρόκοσμους μας ότι υπάρχουν, δείχνει πως έχουμε μεταβεί -ή επιστρέψει- στην περίφημη ανεκδοτολογική  απάντηση της Μαρίας Αντουανέτας όταν πληροφορήθηκε πως ‘δεν έχουν ψωμί’.

Θερμά συγχαρητήρια στην ομάδα που έγραψε που πρότεινε που ενέκρινε το βιβλίο. Θερμά συγχαρητήρια και στο Υπουργείο. Μετά μάλιστα και την εξορία της κοινωνιολογίας οι ‘μπούκερς’ λένε πως το ποντάρισμα θα αποφέρει καλύτερα κέρδη. Και καλό κουράγιο σεόσους/ες εκπαιδευτικούς με το μίνιμουμ της κοινής λογικής -που τόσο επικαλούνται όποτε συμφέρει- και της ενσυναίσθησης θα κληθούν να το διδάξουν, κοιτώντας στα μάτια παιδιά.

Βλέπετε εδώ δεν έχουμε καν την χρήση μιας Οργουελικής Γλώσσας. Εδώ έχουμε το απόλυτο τρολάρισμα της. Και κάπως έτσι μεταφερθήκαμε από τις κάλπικες λίρες στους καιρούς των κάλπικων παραδειγμάτων. Ή όπως λέει μια φίλη εκπαιδευτικός, ‘όλα λάθος’, μα όχι κατά λάθος!