Η Δάφνη Καρουάνα Γκαλίθια ήξερε ότι έπαιζε με τη φωτιά. Για χρόνια αποκάλυπτε σκάνδαλα διαφθοράς στην κορυφή της πολιτικής και οικονομικής ζωής της Μάλτας. Δεχόταν απειλές και δικαστικές πιέσεις, αλλά δεν σταμάτησε.

Στις 16 Οκτωβρίου 2017, λίγο μετά τις 3 το μεσημέρι, η 53χρονη δημοσιογράφος έφυγε από το σπίτι της, έξω από την πρωτεύουσα Βαλέτα. Μόλις ξεκίνησε, μία βόμβα τοποθετημένη κάτω από το κάθισμα του οδηγού εξερράγη και τη διαμέλισε.

• Διαβάστε: Μάλτα: Μία δολοφονία σαν αστυνομική ταινία. Του Στέλιου Κούλογλου

Αυτή την εβδομάδα έληξε η δίκη του Γιόργκεν Φένεχ, έναν από τους πλουσιότερους ανθρώπους της Μάλτας που κατηγορείτο ως ο εγκέφαλος της δολοφονίας. Σύμφωνα με την εισαγγελία, ήταν  ο άνθρωπος που την παρήγγειλε και τη χρηματοδότησε.

Η εισαγγελία υποστήριξε ότι ήθελε να σταματήσει τις αποκαλύψεις της Καρουάνα Γκαλίθια για τις επιχειρηματικές του δραστηριότητες, που περιείχαν ισχυρές δόσεις διαφθοράς. Ο Φένεχ αθωώθηκε από το σώμα των ενόρκων με ψήφους 8-1.

Η βαριά κληρονομιά της Δάφνης

Για όσους ενδιαφερόμαστε για την ανεξάρτητη δημοσιογραφία και τη μάχη κατά της διαφθοράς, η δολοφονία της Δάφνης ήταν σοκαριστική. Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, μία μικρή ομάδα ευρωβουλευτών ξεκινήσαμε μια διεθνή εκστρατεία για την αποκάλυψη της αλήθειας.

Εκδηλώσεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε συνεργασία με την οικογένεια του θύματος, διαδηλώσεις στη Βαλέτα, πιέσεις στην κυβέρνηση για να προχωρήσει η έρευνα για τους δολοφόνους. Η φωτογραφία είναι μέσα από τη συνάντηση με τον Μαλτέζο πρωθυπουργό Τζόζεφ Μουσκάτ(δεύτερος από αριστερά)

Οι πρωτοβουλίες μας είχαν δύο -παράπλευρα- θετικά αποτελέσματα. Τη θεσμοθέτηση ενός ετήσιου δημοσιογραφικού βραβείου στο όνομα της Δάφνης, που ξεκίνησε με δική μου πρωτοβουλία, υιοθετήθηκε από την ομάδα της Αριστεράς και κατόπιν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Διαβάστε: Κούλογλου από την Μάλτα: Θα αγωνιζόμαστε μέχρι το διεφθαρμένο σύστημα να πληρώσει για τη δολοφονία της Δάφνης.

Δεύτερον, την υπερψήφιση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο της οδηγίας SLAPPs’ κατά των εκφοβιστικών και καταχρηστικών αγωγών εναντίον δημοσιογράφων, οργανώσεων και πολιτών που αναζητούν ή αποκαλύπτουν την αλήθεια.

Γιατί σε βάρος της Δάφνης όταν δολοφονήθηκε, εκκρεμούσαν περίπου 50 αγωγές με στόχο να τη σωπάσουν. Είναι η κληρονομιά που άφησε στην εξαιρετικά συμπαθή οικογένειά της, στον άνδρα, τα τρία παιδιά και την αδελφή της.

Δολοφόνοι, μεσάζοντες και εγκέφαλοι

Οι διεθνείς πιέσεις οδήγησαν και σε συλλήψεις. Για την υπόθεση γνωρίζουμε τους εκτελεστές. Ηταν οι Άλφρεντ και Τζορτζ Ντετζόρτζιο και ο Βίνσεντ Μάσκατ. Οι Ντετζόρτζιο τοποθέτησαν και πυροδότησαν τη βόμβα, ενώ ο Μάσκατ συμμετείχε στην παρακολούθηση του θύματος και στην προετοιμασία.

Ο Μάσκατ ομολόγησε το 2021 και καταδικάστηκε σε 15 χρόνια. Οι δύο αδελφοί ομολόγησαν το 2022 και καταδικάστηκαν σε 40 χρόνια ο καθένας. Το 2025 δύο ακόμη άτομα καταδικάστηκαν για την προμήθεια των εκρηκτικών.

Διαβάστε: Ποιοι είναι οι υποψήφιοι για το βραβείο της Ευρωπαϊκής Αριστέρας προς whistleblowers και δημοσιογράφους

Γνωρίζουμε επίσης και τον μεσάζοντα. Ο ταξιτζής Μέλβιν Τέουμα, κατέθεσε ότι ο μεγαλοεπιχειρηματίας Φένεχ, που αθωώθηκε προχθές, τού έδωσε 150.000 ευρώ για τη δολοφονία: 30.000 ευρώ προκαταβολή και 120.000 μετά την εκτέλεση.

Ο Τέουμα υποστήριξε ότι ο Φένεχ, μετά τις εκλογές του 2017, του είπε να «προχωρήσει» και αργότερα του έδωσε τα χρήματα σε μετρητά. Όταν η δημοσιογράφος συνέχιζε να δημοσιεύει αποκαλύψεις, ο Φένεχ φέρεται να τον πίεζε να επισπεύσει τη δολοφονία και ετοιμαζόταν να το γιορτάσει.

• Διαβάστε: Μάλτα / «Ετοίμαζε σαμπάνια» για να γιορτάσει τη δολοφονία της Ντάφνι Καρουάνα Γκαλιζία, κατέθεσε βασικός μάρτυρας

Πολλοί δράστες, κανείς εγκέφαλος

Ο Τέουμα ήταν κεντρικός μάρτυρας κατηγορίας και είχε λάβει προεδρική χάρη με αντάλλαγμα την κατάθεσή του.

Ιδιαίτερα αποκαλυπτικές ήταν οι κρυφές ηχογραφήσεις του. Είχε καταγράψει τις συνομιλίες του με τον Φένεχ, επειδή φοβόταν ότι τελικά θα έμενε μόνος του να πληρώσει για το έγκλημα.

Στις ηχογραφήσεις ο Φένεχ μιλά για χρήματα, για τους εκτελεστές και για τις πληροφορίες που έφταναν στους εμπλεκόμενους σχετικά με την αστυνομική έρευνα.

Ο ίδιος ο κατηγορούμενος παραδέχθηκε στο δικαστήριο ότι μετά τη δολοφονία έδωσε περίπου 450.000 ευρώ για την κάλυψη των δικηγορικών εξόδων των Ντετζόρτζιο. Υποστήριξε όμως ότι ήταν θύμα εκβιασμού!

Παρά τη σωρεία στοιχείων, ο Φένεχ αθωώθηκε. Ετσι ξέρουμε τους φυσικούς αυτουργούς και τον «μεσίτη». Αλλά πέρα από τα χρήματα, αυτοί δεν είχαν κανένα άλλο, αρχικό κίνητρο για να βγάλουν από τη μέση τη Δάφνη.

• Διαβάστε: Στη Μάλτα είναι άγαρμποι, στην Ελλάδα επαγγελματίες

Ήταν κάτι σαν τις υποκλοπές στην Ελλάδα, που είναι σαν να τρελάθηκε ο Ντίλιαν και να παρακολουθούσε το μισό υπουργικό συμβούλιο, τον Ανδρουλάκη, τον Κουκάκη κλπ.

Ποιος ήταν ο εγκέφαλος;

Μπανανία

Η δολοφονία αποκάλυψε ένα ζοφερό περιβάλλον, όπου επιχειρηματίες, πολιτικοί, κρατικοί αξιωματούχοι και άνθρωποι του υποκόσμου βρίσκονταν σε στενή επαφή.

Πριν τη σύλληψη τους, οι δράστες είχαν συνεχή πληροφόρηση για τις αστυνομικές έρευνες, από πηγές μέσα στην αστυνομία. Ο αναπληρωτής αρχηγός της αστυνομίας οδηγούσε τη λευκή Rolls-Royce του Γιόργκεν Φένεχ, του ύποπτου για τη δολοφονία που υποτίθεται ότι ερευνούσε.

Το βέβαιο είναι ότι η κυβέρνηση του Μουσκάτ δημιούργησε ένα περιβάλλον που έβαλε τη Δάφνη στο στόχαστρο και διευκόλυνε έναν δολοφόνο να πιστέψει, σωστά ή λάθος, ότι μπορούσε να τη σκοτώσει ατιμώρητα.

• Διαβάστε: Δάφνη Καρουάνα Γκαλιζία / Οργή για την αθώωση μεγαλοεπιχειρηματία στη δίκη για τη δολοφονία της

Η υπόθεση είχε ως αποτέλεσμα ο Τζόζεφ Μουσκάτ, ο τότε πρωθυπουργός του μικρότερου κράτους-μέλους της ΕΕ, να αναγκαστεί να παραιτηθεί από το αξίωμά του, μαζί με δύο υπουργούς του και τον επικεφαλής του γραφείου του, Κιθ Σέμπρι.

Τον τελευταίο κατηγόρησε στη δίκη ως εγκέφαλο της δολοφονίας ο κατηγορούμενος Κροίσος. Οι δύο τους συνεργάζονταν παλιότερα.

Παρά την παραίτηση του πρωθυπουργού και το σκάνδαλο, το κόμμα του (Εργατικό Κόμμα ) κέρδισε ξανά τις εκλογές. Αυτή την εβδομάδα ήρθε η αθώωση. Στους Times της Μάλτας, ένας αρθρογράφος έγραψε ένα άρθρο με τη φωτογραφία του Φένεχ. Τίτλος: «αν αυτή είναι Δικαιοσύνη, εγώ είμαι Μπανάνα».