Υπαρξιακά βάθη και «βρώμικο ψωμί» επιφυλάσσει στον Θανάση Βέγγο η ελληνική πραγματικότητα, στη βραβευμένη αυτή κοινωνική σάτιρα του Θόδωρου Μαραγκού, όπου ως τίμιος εφοριακός ο οποίος προσπαθεί να εφαρμόσει με συνέπεια τις εξαγγελίες του υπουργού Οικονομικών για πάταξη της φοροδιαφυγής, βρίσκει τον μπελά του κι εξοστρακίζεται με δυσμενή μετάθεση στο Σουφλί.

Η ακρίβεια και η ανεργία από τη μία και η κρατική αναλγησία από την άλλη συγκροτούν το φυσικό «χώρο» στον οποίον ξεδιπλώνεται το «θέατρο του παραλόγου» της επιβίωσης, στην Ελλάδα της μεταπολίτευσης.

 

Ο εφοριακός Θανάσης δεν τα βγάζει πέρα και η γυναίκα του αναγκάζεται να πιάσει δουλειά σε ένα εργοστάσιο με αποτέλεσμα να μην βλέπονται καθόλου. Η φράση του Θανάση, όταν το ζευγάρι παίρνει την απόφαση να πάψει πλέον να βλέπεται, παρότι θα εξακολουθεί να ζει κάτω από την ίδια στέγη, ηχεί παράξενα γνώριμη και στις μέρες μας, τριάντα χρόνια μετά.

Για να ζήσεις σήμερα σαν άνθρωπος χρειάζεσαι τριάντα χιλιάρικα, αλλά για να βγάλεις τριάντα χιλιάρικα ζεις σαν άνθρωπος;

Το θέμα δε χωράει συζήτηση. Λίγο αργότερα, ο προϊστάμενος του Θανάση του αναθέτει τον έλεγχο ενός εργοστασίου όπου αποκαλύπτεται ότι γίνονται μεγάλες κομπίνες. Όταν ο Θανάσης επιχειρεί να εφαρμόσει την εντολή της κυβέρνησης για την πάταξη της φοροδιαφυγής, η ίδια η κυβέρνηση του αποδεικνύει ότι «άλλο λόγια, άλλο πράξη». Ο προϊστάμενός του, αντί να τον συγχαρεί, του ανακοινώνει ότι μετατίθεται στα σύνορα στο Σουφλί. Μπροστά στην απόγνωσή του και στο δίλημμα να χωρίσει με την οικογενειά του, ο Θανάσης αποφασίζει να κάνει απεργία πείνας έξω από την εφορία όπου εργάζεται με αποτέλεσμα να... απολυθεί από την δουλειά του.

 

Η ταινία κέρδισε το βραβείο σεναρίου στο φεστιβάλ του Σαν Ρέμο, ενώ ήταν η εμπορικότερη ταινία της χρονιάς. Πρωταγωνιστούν: Θανάσης Βέγγος, Άννα Ματζουράνη, Αλέκος Λειβαδίτης, Ηλίας Λογοθέτης, Ανέστης Βλάχος, Αντώνης Αντωνίου.

Δείτε επίσης: Το τελευταίο ψέμα (1958)