«Η μάνα Γη» βραβεύθηκε

Αν δεν καταλάβεις τον τρόπο με τον οποίο φτιάχνονται τα μικρά, όμορφα, πράγματα, έχεις χάσει το μεγάλο μυστικό της φύσης. Από τον κήπο ενός χωριού στη νότια Σουηδία, ως τις μικρές, σχεδόν χειροποίητες προσευχές στον Αϊ- Γιώργη τον Κουδουνά, η ομορφιά ξεπετάγεται από τα σημεία όπου ο άνθρωπος προσπαθεί να ακούσει τα μυστικά που του ψιθυρίζει η φύση και της εξομολογείται αυτός τα δικά του.

Κάποτε, όταν τα μυστικά αυτά μεγαλώνουν, τα αφουγκράζεται πολύ περισσότερος κόσμος και ωριμάζουν σε φεστιβάλ, πάντα όμως με τη συνταγή των μικρών, όμορφων πραγμάτων, όπως το κάνει η Λουκία Ρικάκη στο Διεθνές Φεστιβάλ Ταινιών και Εικαστικών Τεχνών της Ρόδου. Δίχως την κομπορρημοσύνη ανάλογων θεσμών, δίχως καν την επιθυμία να βαπτισθεί θεσμός, η Ρικάκη κουβαλά στη Ρόδο μυστικά της Φύσης από όλον τον κόσμο, τα βαφτίζει, ακόμη και καταχρηστικά, ως οικολογικά, και καλεί όλους όσους δεν έχασαν ακόμη την ακοή τους να τα μοιραστούν μαζί τους.

Όχι, δεν είναι ακόμη κινηματογραφικό φεστιβάλ, που τυχαία φιλοξενείται σε μια άκρη της ελληνικής περιφέρειας, αλλά η συνειδητή επιλογή και σχέση με ό,τι μπορεί να αποτελέσει πρόσκληση στη Ρόδο, φυσικό τοπίο φιλοξενίας μια τέτοιας ομάδας ταινιών:«Ελάτε να δείτε τους κήπους της Νότιας Σουηδίας, τις εξομολογήσεις στον Αϊ-Γιώργη τον Κουδουνά στη νήσο Πρίγκηπο, τον σχεδόν ανθρωπόμορφο Σκαραβαίο της Φολκς-Βάγκεν, τα ατέλειωτα χιλιόμετρα που καταπίνει μια δεκατριάχρονη μετανάστρια στην έρημο Ουγιούνι της Βολιβίας, τον ατομικό κόπο που απαιτείται για να εξοικονομηθούν μερικά φασούλια στο σακούλι της ενέργειας, τους ξεχασμένους ιθαγενείς στο Μπελίζε της κεντρικής Αμερικής, τους κρυμμένους θησαυρούς της αποκαλούμενης Χρυσής Παραλίας στην Ινδία, αλλά και τη Λέσχη των Αστέγων στη Βραζιλία ή τις μικρές λαξεύσεις του Μαξ Μπιλ πάνω στο μάρμαρο».

Με τον τρόπο αυτό, το ετήσιο ραντεβού στη Ρόδο αποκτά ολοένα και πιο πολύχρωμο χαρακτήρα, αυτοί που ανταποκρίνονται στην πρόσκληση πολλαπλασιάζονται και όσοι μετατρέπονται σε κήρυκες των αναγκών της Γης αυγατίζουν.

Το κυριότερο: στην παρέα με το ECO KIDS FESTIVAL έρχονται και οι επόμενες γενιές, οΙ φυσικοί αποδέκτες των δικών μας εγκλημάτων κατά της Γης. Για να μην προστεθούν και αυτές στον κατάλογο των… αμελών μαθητών.

Για την ιστορία, παραθέτουμε και τα βραβεία της φετινής χρονιάς.

ΤΑ ΒΡΑΒΕΙΑ ΤΑΙΝΙΩΝ ΜΕΓΑΛΟΥ ΜΗΚΟΥΣ

Η κριτική επιτροπή των ταινιών μεγάλου μήκους, αποτελούμενη από τους Τζιμ Κουίλτι, Ρίτσαρντ Κβιετνιόφσκι και Στέργιο Νιζήρη έδωσε το πρώτο βραβείο στην ταινία «Pachamama, η μάνα Γη», μια βολιβιανο-ιαπωνική ταινία, σκηνοθετημένη από τον Τοσιφούμι Ματσουσίτα. Το σκεπτικό σύμφωνα με το οποίο έγινε η επιλογή είναι το παρακάτω:

«Παρόλο που ο σκηνοθέτης της ταινίας δεν ήταν γηγενής Βολιβιανός, η ταινία ξεπέρασε τα όρια της ανθρωπολογίας και του ντοκιμαντέρ για να διηγηθεί μια ιστορία για τα ανθρώπινα και περιβαλλοντολογικά θέματα μέσα σε ένα πλαίσιο αλλαγής. Το Pachamama είναι μια εξαιρετικά καλοφτιαγμένη, ευφάνταστη και εικαστική ταινία με πολύ μεγάλη καρδιά».

Ο σκηνοθέτης βρισκόταν στη Ν. Υόρκη και δεν μπόρεσε να παραβρεθεί στην απονομή, αλλά σε τηλεφωνική επικοινωνία με την Λουκία Ρικάκη εξέφρασε την συγκίνηση και τη χαρά του για την βράβευσή του και υποσχέθηκε να έρθει το συντομότερο στη Ρόδο.

Το Β΄Βραβείο πήρε η ταινία «Κing Korn» («Ο Βασιλιάς Καλαμπόκι») του Αμερικανού Άαρον Γουλφ, «μια ταινία που οι δημιουργοί της στρέφουν την κάμερα στην ίδια τους τη χώρα. Το «King Korn» είναι ιδιαιτέρως διότι οι σκηνοθέτες κριτικάρουν έντονα μέσα από το φακό τους την Αμερική, το κέντρο της διεθνούς οικονομίας. Η ταινία επιτυγχάνει να αναπτύξει μια πολύπλοκη ανάπτυξη μια πολύπλοκη ανάλυση για ένα πρόβλημα βαθιά ενοχλητικό, εντούτοις διατυπώνεται με υπέροχο χιούμορ. Μια ταινία χολιγουντιανή και παρεΐστικη για τους ανθρώπους που προσβάλλονται από διαβήτη».

Η Ειδική μνεία δόθηκε στην ταινία του Πωλ Σμάσνυ, «Εl Sistema» («Το Σύστημα», Γερμανία), επειδή: Πρόκειται για μια εξαιρετικά καλοφτιαγμένη ταινία στο κέντρο της οποίας βρίσκεται το κίνημα των περιθωριοποιημένων παιδιών και των αστών μουσικών που το δημιούργησαν.

Ο σκηνοθέτης, που είχε αναχωρήσει μετά την προβολή της ταινίας του και ο οποίος έλαβε και το Α΄Βραβείο του Προσωπικού του ECOFILMS 2009, σε μήνυμά του δήλωσε ιδιαίτερα κολακευμένος και δήλωσε: «Το βραβείο αποτελεί και μια αναγνώριση για ό,τι το ''Σύστημα'' κατάφερε στη Βενεζουέλα. Μια αναγνώριση για τον οραματιστή Χοσέ Αντόνιο Αμπρέου και την δουλειά του, την ανθρωπιστική προσέγγισή του στην τέχνη και τα κοινωνικά προβλήματα στη Βενεζουέλα».

ΤΑ ΒΡΑΒΕΙΑ ΤΑΙΝΙΩΝ ΜΕΣΑΙΟΥ ΜΗΚΟΥΣ

Η κριτική επιτροπή των ταινιών μεσαίου μήκους, αποτελούμενη από τους Ανέτα Λεσνίκοβσκα, Ιρένα Τασκόφσκι και Γιάννη Μυλόπουλο, δια στόματος του τελευταίου και σχολιάζοντας την ποικιλία των θεμάτων στις ταινίες του Φεστιβάλ, παρατήρησε πως «το οικολογικό σινεμά μοιάζει με το αντικείμενο που θεραπεύει. Χαρακτηρίζεται από μεγάλη ποικιλότητα, αντίστοιχη της βιοποικιλότητας που απαντάται στη φύση. Κι όσο η βιοποικιλότητα απειλείται, τόσο το οικολογικό σινεμά ανθεί σαν μια προσπάθεια του ανθρώπου να αποκαταστήσει, μέσω της τέχνης, τη βλάβη που άλλοι τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας προκαλούν. Έτσι είναι όμως πάντα η τέχνη. Όταν δεν αντιγράφει τη ζωή, ανοίγει νέους δρόμους και σώζει τις ψυχές μας».

Η επιτροπή απένειμε το Α΄ Βραβείο στην ταινία «Η Χρυσή παραλία» του Σουηδού σκηνοθέτη Χάσσε Βέστερ που «με πολύ προσωπική ματιά κατέγραψε τις μεταβολές που υπέστη από την ανάπτυξη του τουρισμού μια πολύ όμορφη και ερημική παραλία στην Ινδία» αλλά και «τη μεταβολή των ιδίων των κατοίκων της περιοχής από την ξαφνική εισβολή του χρήματος στη ζωή τους» κλέβοντας την ευτυχία που κάποτε απολάμβαναν. Ο σκηνοθέτης, που παρέλαβε το βραβείο από τον κ. Σακελλαρίου, ο οποίος έδωσε και όλα τα βραβεία της κατηγορίας, είπε πως έχει δώσει 20 χρόνια από τη ζωή του πηγαίνοντας σ’ αυτήν την παραλία και παρατηρώντας τις μεταβολές στους ανθρώπους της, καθώς οι νέες οικονομικές συνθήκες τους άλλαζαν ολοένα. «Δεν είναι η μοναδική παραλία στον κόσμο που έχει συμβεί κάτι τέτοιο. Παρθένες ακτές χάνουν τον χαρακτήρα τους κάθε μέρα. Προσπάθησα να δείξω τον τρόπο που σκέπτονται οι κάτοικοί της. Νομίζω ότι φαίνεται πώς σκέπτομαι κι εγώ».

Το Β΄ Βραβείο δόθηκε στην ταινία «Ο σκαραβαίος» του Γισάι Οριάν (Ισραήλ), που είναι «νέος και ελπιδοφόρος σκηνοθέτης» και έφτιαξε μια ταινία με το οδοιπορικό του για να φτιάξει φτηνά και καλά ένα παλιό «Σκαραβαίο». Το βραβείο παρέλαβε για χάρη του σκηνοθέτη η Καρίνα Ρουμπινστάιν, που ευχήθηκε να επικρατήσει ειρήνη στον κόσμο.

Η Ειδική μνεία δόθηκε στην «Προθεσμία» του Βρετανού σκηνοθέτη Φιλ Στέμπιν, ένα ντοκιμαντέρ που ο τίτλος του «υπενθυμίζει» σύμφωνα με την επιτροπή «το πεπερασμένο του φυσικού πλούτου, των αλιευμάτων εν προκειμένω, της γης». Το ντοκιμαντέρ «παρουσιάζει τη δράση της GREENPEACE για την καταπολέμηση της πειρατείας και της παράνομης αλιείας». Το Βραβείο παρέλαβε ο Θανάσης Αναπολιτάνος, πρόεδρος του Αντιπυρηνικού Παρατηρητηρίου Μεσογείου. Σε μήνυμά του, που διαβάστηκε κατά την παραλαβή, ο Νίκος Χαραλαμπίδης, Γενικός Διευθυντής του Ελληνικού Γραφείου της GREENPEACE είπε πως αποτελεί ιδιαίτερη τιμή για την οργάνωση το βραβείο αυτό και ότι «αν ειδικοί, όπως εσείς, κρίνουν ότι αυτή η ιστορία που περιγράφει ταινία, έχει κάτι το ιδιαίτερο μας δίνει κουράγιο να συνεχίσουμε. Ώρες – ώρες έχω την εντύπωση ότι υπάρχει μια συνωμοσία αυτών που επιμένουν να δίνουν μάχες που για πολλούς μοιάζουν εκ των προτέρων χαμένες, πράγμα που εξηγεί και το γεγονός ότι οι δρόμοι της Greenpeace και του Φεστιβάλ Οικολογικού Ντοκιμαντέρ συναντιούνται. Είμαι βέβαιος ότι θα διασταυρωθούμε και στο μέλλον. Μην το βάζετε κάτω λοιπόν. Καλό κουράγιο και θερμές ευχαριστίες στους διοργανωτές και την κριτική επιτροπή».

Ο σκηνοθέτης της ταινίας, Φιλ Στέμπιν, σε μήνυμά του ευχαρίστησε την επιτροπή αλλά και όλους όσοι είδαν την ταινία του και ζήτησε να προσπαθήσουμε όλοι να σταματήσουμε αυτό το «ανήκουστο σκάνδαλο». Ελπίζει μάλιστα «η Προθεσμία να ενεργοποιήσει τον κόσμο για την ανήκουστη καταστροφή των αλιευμάτων και να πιέσει τις κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο να διπλώσουν τις πετσέτες τους, να καθαρίσουν τα ψαροκόκκαλα από τα πιάτα τους και να ξεκινήσουν την δημιουργία μιας προσπάθειας διάσωσης της ζωή στους ωκεανούς, καταστέλλοντας την πειρατεία μια για πάντα και για όλους τους αλιευτικούς στόλους».

Τα βραβεία απένειμε ο δήμαρχος κ. Χατζής Χατζηευθυμίου, σχολιάζοντας το καλό επίπεδο των ταινιών και της όλης διοργάνωσης. Έδωσε συγχαρητήρια σε όλους τους συμμετέχοντες και στο κοινό και υποσχέθηκε την αμέριστη συμπαράσταση του Δήμου Ροδίων στο ECOFILMS αλλά και στο ECOKIDS.

ΤΑ ΒΡΑΒΕΙΑ ΤΑΙΝΙΩΝ ΜΙΚΡΟΥ ΜΗΚΟΥΣ

Η Έλενα Τζιουφρίντα, ο Χρίστος Γεωργίου και η Ευανθία Τσαντίλα αποτελούσαν την κριτική επιτροπή των ταινιών μικρού μήκους. Η επιτροπή απένειμε το Α΄ Βραβείο στην ταινία «Ωμά» της Ολλανδής σκηνοθέτριας Άνελεκ Σολάρ, επειδή «κατάφερε να τονίσει με ευαισθησία τον κόσμο ενός πολύ ιδιαίτερου παιδιού και να δώσει αφορμή για διάλογο πάνω σε σημαντικά κοινωνικά θέματα». Παραλαμβάνοντας το βραβείο, η σκηνοθέτρια από τα χέρια του κ. Σακελλαρίου δήλωσε τα συγκίνησή της για «το αναπάντεχο της βράβευσής της» και συνέχισε: «Νιώθω ιδιαίτερα χαρούμενη που βραβεύτηκε αυτό μου το έργο που είναι ένα ντοκιμαντέρ σχετικό με παιδιά, γιατί στην Ολλανδία τα τελευταία χρόνια κόβουν τις χρηματοδοτήσεις για ντοκιμαντέρ με θέμα τα παιδιά».

Το Β΄ Βραβείο πήρε η ταινία «Το μεγάλο ερώτημα» του Βέλγου σκηνοθέτη Νικ Μπαλταζάρ επειδή «κατάφερε να μεταδώσει με δύναμη την επικείμενη καταστροφή του περιβάλλοντος και να ενθαρρύνει τον κόσμο να πάρει θέση».

ΤΑ ΒΡΑΒΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΤΑΙΝΙΩΝ

Η κριτική επιτροπή των ελληνικών ταινιών αποτελέστηκε από τους: Αφροδίτη Αθανασοπούλου, Ευανθία Τσαντίλα και Χρίστο Γεωργίου. Από τις 25 συνολικά ελληνόγλωσσες ταινίες του Φεστιβάλ βράβευσε την ταινία μυθοπλασίας μικρού μήκους «Οδηγίες Χρήσεως» του Κύπριου Κώστα Γιαλλουρίδη, επειδή «εκφράζει με λιτή και αποτελεσματική δραματουργία τις επιθυμίες και τους φόβους μιας ερωτικής σχέσης». Το βραβείο παρέλαβε ο σκηνοθέτης από τα χέρια του αντιδημάρχου κ. Ταρασλιά και του αντιπροέδρου του ΕΕΚ κ. Σοφιανόπουλου, που έδωσαν όλα τα βραβεία αυτής της κατηγορίας, δηλώνοντας την έκπληξή του αλλά και την χαρά του. Από τις ταινίες του Πανοράματος το επόμενο βραβείο της Επιτροπής: «SOS, Ζώα σε κίνδυνο» του Άγγελου Κοβώτσου. Το βραβείο παρέλαβε η Βάσω Κανελλοπούλου, σεναριογράφος της ταινίας, η οποία είπε πως το ντοκιμαντέρ αποτελεί συμμετοχή της ΕΡΤ σε μια πανευρωπαϊκή σειρά ντοκιμαντέρ για την τηλεόραση που ευαισθητοποιούν τα παιδιά σε θέματα προστασίας της φύσης και αναφέρθηκε στην αντίδραση μιας οχτάχρονης μαθήτριας, «μιας μικρής δημοσιογράφου» όπως την αποκάλεσε, που δούλεψε για την ταινία και έτσι συμφιλιώθηκε με την άγρια φύση και κατάλαβε πως δεν μας χωρίζει τίποτε από το υπόλοιπο οικοσύστημα. Από την κατηγορία των ταινιών μεσαίου μήκους είναι η ταινία που έλαβε την ειδική μνεία της Επιτροπής: «Κουδούνια, κλωστές και θαύματα» της Μαριάννας Οικονόμου. Το βραβείο παραδόθηκε στην σεναριογράφο της ταινίας, Νίκη Τσιλιγκίρογλου.

ΤΑ ΒΡΑΒΕΙΑ ΚΟΙΝΟΥ

Η Κινηματογραφική Λέσχη Ρόδου απένειμε δύο ισότιμα βραβεία στις ταινίες «Εμπορευόμενοι το Μέλλον» της Ισραηλινής σκηνοθέτριας Β.S. Yael και «Πατσαμάμα» του Ιάπωνα Τοσιφούμι Ματσουσίτα. Το σκεπτικό της βράβευσης διάβασε εκ μέρους της Λέσχης στα ελληνικά ο κ. Γιάννης Χατζηκώστας και στα αγγλικά ο κ. Κώστας Καλλιγάς. Είναι δε το παρακάτω:

«Βραβεύουμε την ταινία "Εμπορευόμενοι το Μέλλον" γιατί δείχνει την αντίθεση ανάμεσα σε δύο πιθανούς κόσμους. Από τη μια μεριά, αποκαλυπτικές, θρησκευτικές θεωρίες για το αναπόφευκτο τέλος του κόσμου, που προωθούν τη μοιρολατρία και την αδράνεια, από την άλλη, η πεποίθηση ότι τίποτε δεν έχει χαθεί για τον πλανήτη και τους ανθρώπους, αρκεί να υπάρξει συνειδητοποίηση, πίστη και αγώνας για να αλλάξει ο κόσμος. Βραβεύουμε, επίσης, την ταινία "Πατασαμάμα", για τον τρόπο με τον οποίο πραγματεύεται τις σχέσεις που αναπτύσσονται ανάμεσα στα μέλη μιας απομονωμένης κοινότητας και τις αξίες που διέπουν αυτές τις σχέσεις. Πρόκειται για ένα έργο άρτιο εικαστικά και με ένα ξεκάθαρο οικολογικό μήνυμα.

ΤΑ ΒΡΑΒΕΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΤΟΥ ECOFILMS

Ένα νέο βραβείο θεσπίστηκε φέτος: Το βραβείο των συνεργατών του Φεστιβάλ. Το Βραβείο Ταινίας Μεγάλου Μήκους πήρε το «Σύστημα» του Πωλ Σμάσνυ, Βραβείο Μεσαίου Μήκους στην ταινία του Ίαν Κόναχερ «Εθισμένοι στο Πλαστικό» και Βραβείο Μικρού Μήκους στην ταινία «Η δύναμη του Φωτός» του Άντον Ούτκιν. Τα βραβεία έδωσαν εκ μέρους του προσωπικού η Αντιγόνη Μιξαφέντη και η αντινομάρχης Δωδεκανήσου, Ανδριάνα Μπαφίτη. Ο Πωλ Σμάσνυ έστειλε το παρακάτω μήνυμα για το βραβείο αυτό: «Ευχαριστώ γι’ αυτό το θαυμάσιο βραβείο. Είναι μεγάλη τιμή για μένα και θέλω να ευχαριστήσω το θαυμάσιο προσωπικό του Φεστιβάλ γι’ αυτήν εξαιρετική αναγνώριση. Λυπάμαι πολύ που δεν είμαι μαζί σας απόψε αλλά ελπίζω να σας δω ξανά το 2010, στα δεκάχρονα του Φεστιβάλ».

Ο Ίαν Κόναχερ παρέλαβε ο ίδιος το βραβείο του και ευχαριστώντας είπε πως ο αγώνας για τη μείωση της χρήσης πλαστικού, αλλά και κάθε ρυπογόνου στοιχείου, πρέπει να είναι συνεχής και χαριτολογώντας συνέχισε λέγοντας πως η Ρόδος χρησιμοποιεί πολύ το πλαστικό και πρέπει να ξεκινήσει ένας αγώνας για την ελλάττωσή του τουλάχιστον. Ο Άντον Ούτκιν με τη σειρά του πήρε ο ίδιος το βραβείο του πραγματικά έκπληκτος για την βράβευσή του, ευχαρίστησε και είπε πως θέλει να ξαναβρεθεί στο Φεστιβάλ.

Η Τελετή Λήξης ολοκληρώθηκε με την προβολή ενός δεκαπεντάλεπτου ντοκουμέντου για την Μικρά Ασία από το Κινηματογραφικό Αρχείο του Πολεμικού Μουσείου και της ταινίας «Η εποχή των ηλιθίων» της Φράννυ Άρμστρονγκ.

Σήμερα Κυριακή 28 Ιουνίου πέφτει η αυλαία του ένατου Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου & Εικαστικών Τεχνών Ρόδου – Ecofilms με την επαναπροβολή των ταινιών που βραβεύθηκαν, αλλά και πολλών σημαντικών ταινιών που συμμετέχουν στα αφιερώματα και στο πανόραμα.