Ένα debate για την ελληνική δημόσια Υγεία

«Τεράστια έλλειψη προσωπικού», «υποχρηματοδότηση», «μετριότητα υποδομών». Είναι κάποιες από τις εκφράσεις που χρησιμοποιεί ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαζομένων στα Δημόσια Νοσοκομεία, Σταύρος Κουτσιουμπέλης, προκειμένου να περιγράψει την εικόνα του Εθνικού Συστήματος Υγείας. «Προσλήψεις», «περιστολή των δαπανών», «συμπληρωματική προσφορά του ιδιωτικού τομέα». Οι τελευταίες εξελίξεις στον τομέα της υγείας, όπως τις αντιλαμβάνεται ο ΓΓ του αρμόδιου υπουργείου, Αριστείδης Καλογερόπουλος.

Το TV Χωρίς Σύνορα παρουσιάζει την αντιπαράθεση εργαζομένων και κυβέρνησης για την Υγεία. Ενδεικτική των σχέσεων ανάμεσα στα δύο μέρη, η κατάθεση εξώδικου από την ΠΟΕΔΗΝ για παραβίαση της εργατικής νομοθεσίας. Καταστρατηγείται το πενθήμερο, σε κάποια νοσοκομεία οι εργαζόμενοι έχουν έως και 100 οφειλόμενα ρεπό, αναγκάζονται να δουλεύουν έως και τέσσερις νύχτες την εβδομάδα, εκτελούνται συνεχόμενα πρωινές και νυχτερινές βάρδιες, ενώ προβλέπονται από τη νομοθεσία 12 ώρες ανάπαυσης, αναφέρει ανάμεσα σε άλλα ο κ. Κουτσιουμπέλης, ο οποίος διαμηνύει ότι η κυβερνητική πολιτική υποβαθμίζει τις δημόσιες παρεχόμενες υπηρεσίες υγείας.

Από την πλευρά της, η κυβέρνηση κατέθεσε πριν από λίγες ημέρες στη Βουλή νομοσχέδιο το οποίο προβλέπει την πρόσληψη 2.000 ιατρών και 5.500 νοσηλευτών, καθώς και την αύξηση στο βασικό μισθό του ιατρικού προσωπικού των νοσηλευτικών μονάδων και το νοσοκομειακό επίδομα των ειδικευόμενων ιατρών. Ο ΓΓ του Υπουργείου Υγείας, Αριστείδης Καλογερόπουλος, θεωρείται η «ραχοκοκκαλιά» της κυβερνητικής πολιτικής στην Υγεία. Ύστερα από τις επισημάνσεις συνδικαλιστών και άλλων παραγόντων, το TV Χωρίς Σύνορα διατύπωσε μία σειρά από ερωτήματα στο κυβερνητικό στέλεχος. Οι απαντήσεις του τέθηκαν προς σχολιασμό στον εκπρόσωπο των εργαζομένων στα δημόσια νοσοκομεία.

Ο ΓΓ του Υπουργείου Υγείας, Αριστείδης Καλογερόπουλος, απαντά στις ερωτήσεις του TV Χωρίς Σύνορα:

ΕΡΩΤΗΣΗ: Ποιά συγκεκριμένα ζητήματα αντιλαμβάνεται ως προτεραιότητες για τον τομέα της Υγείας το αρμόδιο Υπουργείο;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Το Υπουργείο Υγείας θέτει ως άμεση προτεραιότητά του την αναβάθμιση των όρων απασχόλησης του προσωπικού του ΕΣΥ και την ενίσχυση του έμψυχου δυναμικού του. Για το λόγο αυτό έχει προχωρήσει στη σύναψη, για πρώτη φορά από λειτουργίας του ΕΣΥ, κλαδικής συλλογικής σύμβασης εργασίας με τους νοσοκομειακούς γιατρούς, η οποία μεταξύ άλλων προβλέπει την πρόσληψη 4.500 γιατρών, πέρα από τις προγραμματισμένες προσλήψεις, στα επόμενα δύο χρόνια. Επίσης στον ίδιο νόμο προβλέπεται η πρόσληψη 5.500 νοσηλευτών πέρα από τον συνήθη προγραμματισμό, με εξαιρετικές διαδικασίες. Ταυτόχρονα, το Υπουργείο Υγείας αναβαθμίζει τις υποδομές του ΕΣΥ, με τον εκσυγχρονισμό των υφισταμένων και τη δημιουργία νέων υπερσύγχρονων νοσοκομείων, κέντρων υγείας και περιφερειακών ιατρείων με τον πιο εξελιγμένο εξοπλισμό. Για την εμπέδωση της διαφάνειας στη διαχείριση του δημοσίου χρήματος και την εξοικονόμηση πόρων που θα επενδυθούν στην υγεία, το Υπουργείο έχει βασική του προτεραιότητα την εφαρμογή του νέου συστήματος προμηθειών. Επίσης, μέσα από την συνδυαστική εφαρμογή μέτρων για την φαρμακευτική πολιτική, μπαίνουν όρια στην ασυδοσία και στην αλόγιστη συνταγογράφηση που επιβάρυναν δυσβάστακτα τα ασφαλιστικά ταμεία. Άμεσος στόχος του Υπουργείου είναι η διάδοση και η εμπέδωση των νέων τεχνολογιών, προκειμένου να διευκολυνθεί μέσω της μηχανοργάνωσης και της ηλεκτρονικής διασύνδεσης των δημοσίων δομών υγείας καθώς και μέσα από την εφαρμογή του ηλεκτρονικού βιβλιαρίου υγείας, η θέσπιση και η λειτουργία του συστήματος πρωτοβάθμιας φροντίδας. Η λειτουργία για πρώτη φορά ολοκληρωμένου δικτύου πρωτοβάθμιας υγείας αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα, καθώς και τις ανάγκες τις υγειονομικές όλης της επικράτειας θα καλύψει, και επαγγελματική προοπτική και διέξοδο θα εξασφαλίσει σε πολλούς γιατρούς μας. Το Υπουργείο άμεσα κινείται στην αναδιάρθρωση οργανισμών του, όπως το Ε.ΚΕ.Α (Εθνικό Κέντρο Αιμοδοσίας), ενώ στον άμεσο σχεδιασμό του είναι η ανάπτυξη του ιατρικού εξοπλισμού και η οργάνωση της παροχής υπηρεσιών τηλεϊατρικής. Στο πλαίσιο προαγωγής της έρευνας που διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη της ιατρικής επιστήμης, το Υπουργείο Υγείας επεξεργάζεται τη διαμόρφωση ενός ομογενοποιημένου θεσμικού πλαισίου για τη διεξαγωγή των κλινικών μελετών. Ο καθορισμός όρων για την ίδρυση και λειτουργία μονάδων ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, τραπεζών βλαστοκυττάρων και μονάδων ημερήσιας νοσηλείας αποτελούν επίσης δράσεις, τις οποίες το Υπουργείο σχεδιάζει και υλοποιεί.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Οι δαπάνες για την υγεία, στον προϋπολογισμό του 2009, αντιστοιχούν στο μισό του μέσου ευρωπαϊκού όρου. Πώς μπορούν να ικανοποιηθούν οι ανάγκες του Εθνικού Συστήματος Υγείας με αυτή τη χρηματοδότηση;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Οι δαπάνες για την υγεία είναι δαπάνες για την κοινωνία και την προοπτική της. Σε κάθε περίπτωση ανάγκη είναι να υπάρχει διαφάνεια στη διαχείριση και αξιοποίηση των κονδυλίων που διατίθενται από τον κρατικό προϋπολογισμό. Αναμφισβήτητα, η αύξηση των κονδυλίων αυτών, διευκολύνει το σχεδιασμό και την υλοποίηση των πολιτικών μας στην υγεία. Αλλά και σε σχέση με τα διαθέσιμα κονδύλια, στόχος μας είναι να περικόψουμε δαπάνες μέσα από την εφαρμογή του νέου συστήματος προμηθειών, τα μέτρα φαρμακευτικής πολιτικής, τη χρησιμοποίηση των νέων τεχνολογιών για τον έλεγχο της συνταγογράφησης και την βέλτιστη αξιοποίηση των κονδυλίων που εξοικονομούμε για την ενίσχυση της πολιτικής μας. Χρήσιμα είναι τα πρόσθετα κονδύλια και αναγκαία για την ενίσχυση ιδίως του προσωπικού του ΕΣΥ, το έργο μας όμως μπορεί να διευκολυνθεί και μέσα από την περιστολή των αδικαιολόγητων δαπανών και την ορθή κατανομή των διαθέσιμων πόρων.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Επικρατεί η άποψη ότι ο ιδιωτικός τομέας υγείας γιγαντώνεται σε βάρος του δημόσιου, φυσικά με απώτερο σκοπό το κέρδος. Ωστόσο, όπως επισημαίνεται, η ιδιωτική υγεία πρέπει κατά γενική ομολογία να λειτουργεί προς όφελος του κοινωνικού συνόλου. Με ποιόν τρόπο εξασφαλίζεται η απρόσκοπτη παροχή δημόσιων υπηρεσιών Υγείας στο μέσο Έλληνα, όταν μάλιστα η σχέση δημόσιων – ιδιωτικών δαπανών έχει ανατραπεί σε βάρος των δημόσιων (55% ιδιωτικές, 45% δημόσιες); Επίσης, ως προς τη λειτουργία του ιδιωτικού τομέα αυτής καθεαυτήν, γιατί το επείγον περιστατικό δεν εξυπηρετείται στο ιδιωτικό νοσοκομείο;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Η άποψη ότι ο ιδιωτικός τομέας γιγαντώνεται σε βάρος του δημοσίου δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, όπως δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα και η εμφαινόμενη σχέση δημόσιων-ιδιωτικών δαπανών σε ποσοστό 45%-55% αντίστοιχα. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΟΣΑ, η σχέση δημόσιων και ιδιωτικών δαπανών υγείας είναι 62 προς 38 αντίστοιχα, ενώ επί των ημερών της διακυβέρνησής μας ελάχιστες άδειες ίδρυσης σε ιδιωτικά θεραπευτήρια δόθηκαν, σε σχέση μάλιστα με το τι συνέβαινε στο παρελθόν. Δεν δαιμονοποιούμε τον ιδιωτικό τομέα, αλλά πιστεύουμε στην συμπληρωματική προσφορά του για την παροχή των καλύτερων υπηρεσιών υγείας στο κοινωνικό σύνολο. Η εξυπηρέτηση των επειγόντων και κρίσιμων περιστατικών από τις δημόσιες μονάδες υγείας είναι μια επιβεβαίωση του άριστου έμψυχου δυναμικού και των υποδομών, που το ΕΣΥ διαθέτει. Στον ιδιωτικό τομέα εναπόκειται, να βελτιώσει την επάρκεια και την αξιοπιστία του στον κρίσιμο αυτό τομέα. Καθετί που συνδράμει την παροχή ποιοτικότερων και ασφαλέστερων υπηρεσιών υγείας, είναι σε όφελος του κοινωνικού συνόλου και πρέπει να ενισχύεται.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Προμήθειες των νοσοκομείων. Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Προμηθευτών Εμφυτεύσιμου Ορθοπεδικού Υλικού έφτασε πρόσφατα στο σημείο να απειλεί ότι θα αρχίσουν σταδιακά η απόσυρση των παρακαταθηκών εργαλείων και υλικών του, αλλά και η διακοπή των προμηθειών του, σε νοσοκομεία της χώρας. Επί σχεδόν τέσσερα χρόνια τα μέλη του Συλλόγου παραμένουν απλήρωτα, με αποτέλεσμα το χρέος των νοσοκομείων να έχει φτάσει τα 750 εκατομμύρια ευρώ. Ζητείται το σχόλιο του Υπουργείου.

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Με το νέο σύστημα προμηθειών υγείας, στοχεύουμε στην εξάλειψη όλων των παραγόντων παθογένειας, που οδηγούσαν τα προηγούμενα χρόνια στη σώρευση των χρεών των νοσοκομείων. Μέσα από συστηματοποιημένες και κεντρικά ελεγχόμενες διαγωνιστικές διαδικασίες και με συγκεκριμένο ορίζοντα αποπληρωμής των υποχρεώσεων των νοσοκομείων και ποιοτικότερα υλικά θα εξασφαλίσουμε και την αλόγιστη κατανάλωση και παραγγελίες αυτών θα αποτρέψουμε, και καλύτερες τιμές θα μας προσφερθούν. Σε σχέση με τα υφιστάμενα χρέη, έχουμε προχωρήσει σε νομοθετική ρύθμιση για την πλήρη εξόφλησή τους που μέσα στις επόμενες ημέρες ψηφίζεται από τη βουλή. Δημιουργούμε έτσι ένα στέρεο υπόβαθρο, πάνω στο οποίο θα λειτουργήσει το νέο σύστημα προμηθειών, επ’ωφελεία του δημοσίου συμφέροντος και της δημόσιας υγείας.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Τα δημόσια νοσοκομεία αδυνατούν να ικανοποιήσουν βασικές τρέχουσες ανάγκες. Είναι χαρακτηριστικό ότι ενώ εγκρίνονται ιατρικά μηχανήματα χιλιάδων ευρώ, δεν διασφαλίζονται ταυτόχρονα τα κατά πολύ φτηνότερα αναλώσιμα υλικά που απαιτούνται για τη λειτουργία τους. Ζητείται το σχόλιο του Υπουργείου.

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Δεν υπάρχει θέμα ελλείψεων σε κάθε είδους υλικό για τα νοσοκομεία, περιλαμβανομένων και των αναλωσίμων. Οι όποιες τεχνητές ελλείψεις επιχειρήθηκαν, είχαν στιγμιαία διάρκεια, και αποσκοπούσαν στη δημιουργία εντυπώσεων και την άσκηση πιέσεων για την εξόφληση χρεών. Ουδέποτε υπήρξε πρόβλημα στον επαρκή εφοδιασμό των νοσοκομείων, ενώ τα όποια χρέη απέναντι στους προμηθευτές ρυθμίστηκαν και ρυθμίζονται, μέχρι πλήρους εξόφλησής τους. Είναι παράλληλα και ευθύνη του διοικητικού μηχανισμού κάθε νοσοκομείου, ο σωστός προγραμματισμός για την επαρκή κάλυψη των αναγκών του, χωρίς περιττές παραγγελίες και αλόγιστη κατανάλωση υλικών.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Πρόγραμμα εφημεριών. Δημόσια νοσοκομεία κινδυνεύουν να μείνουν χωρίς γιατρούς, ύστερα από την εφαρμογή της σχετικής κοινοτικής οδηγίας που προβλέπει μειωμένο ωράριο εφημεριών. Ζητείται το σχόλιο του Υπουργείου.

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Κανένα πρόβλημα δεν υπάρχει στην εκτέλεση του προγράμματος εφημεριών. Το Υπουργείο Υγείας, μετά από αδράνεια ετών, καθώς ήδη από το 1993 έπρεπε να ληφθούν προπαρασκευαστικά μέτρα για την επαρκή στελέχωση των νοσοκομείων, πραγματοποίησε την τελευταία διετία όλες τις αναγκαίες δράσεις για την εκτέλεση των εφημεριών και την απρόσκοπτη λειτουργία των νοσοκομείων. Αποφύγαμε τις εύκολες λύσεις του κυλιόμενου ωραρίου και των ελαστικών εργασιακών σχέσεων, εγγυηθήκαμε και ενισχύσαμε το εισόδημα των νοσοκομειακών γιατρών μας, μέσα από την υπογραφή της κλαδικής συλλογικής σύμβασης εργασίας, που υπογράφηκε με τους νοσοκομειακούς γιατρούς τον Δεκέμβριο του 2008 και κυρώνεται με νόμο από τη Βουλή των Ελλήνων. Εξασφαλίσαμε τη συμμόρφωση με τα όσα προβλέπει η κοινοτική οδηγία και το εθνικό μας δίκαιο, και σε σύντομο χρονικό διάστημα, την εφαρμογή των ανωτάτων ορίων εργασίας. Με την αναβάθμιση των όρων απασχόλησης των νοσοκομειακών γιατρών, βελτιώνουμε και τις υπηρεσίες υγείας που παρέχουμε στο κοινωνικό σύνολο.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Πώς εξελίσσεται το ζήτημα των ελλείψεων προσωπικού στα δημόσια νοσοκομεία;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Το ζήτημα της πρόσληψης προσωπικού είναι βασική μας προτεραιότητα. Για το σκοπό αυτό, αναζητήσαμε τις ευρύτερες συναινέσεις, καθώς θεωρούμε ότι οι δράσεις για την υγεία, και στον τομέα των προσλήψεων, έχουν χαρακτήρα εθνικό και δεν προσφέρονται για μικροκομματικές αντιπαραθέσεις. Επιταχύναμε τις διαδικασίες των προσλήψεων, μέσω ΑΣΕΠ, ενώ με την πρόσφατη κλαδική συλλογική σύμβαση εργασίας με τους νοσοκομειακούς γιατρούς και τις διατάξεις του νόμου που την κυρώνει, προβλέπουμε την πρόσληψη 4.500 γιατρών πέρα από τον συνήθη προγραμματισμό, και 5.500 νοσηλευτών με εξαιρετικές διαδικασίες υπό την εποπτεία του ΑΣΕΠ, πέρα από τις τακτικές προσλήψεις. Το σημαντικότερο βέβαια είναι ότι οι 4.500 αυτοί γιατροί θα τοποθετηθούν με βάση την κατανομή που θα πραγματοποιήσει τριμελής επιτροπή και με αποκλειστικό γνώμονα την κάλυψη των κενών του συστήματος, και όχι την εξυπηρέτηση φίλων και ημετέρων με προσλήψεις στα μεγάλα νοσοκομεία των αστικών κέντρων. Επίσης, κατά προτεραιότητα, οι νοσηλευτές που προσλαμβάνουμε, στελεχώνουν τις μονάδες εντατικής θεραπείας (1.000 ήδη έχουν τοποθετηθεί σε αυτές), ενώ οι νοσηλευτές που θα προσληφθούν εφεξής, θα παραμένουν στο νοσοκομείο του αρχικού τους διορισμού για μία τουλάχιστον πενταετία. Οι 5.500 μάλιστα που θα προσληφθούν με την εξαιρετική διαδικασία, θα έχουν δικαίωμα να υποβάλλουν αίτηση σε δύο κατά ανώτατο όριο νοσοκομεία της ίδιας υγειονομικής περιφέρειας σε κάθε διαγωνισμό. Με στοχευμένες ενέργειες και ολοκληρωμένες δράσεις, καλύπτουμε τα κενά και ενισχύουμε το δυναμικό και την απόδοση των δημοσίων μονάδων υγείας.