Μποϊκοτάζ: το δικό μας μέτρο άσκησης πίεσης;

Σε μποϊκοτάζ στα προϊόντα του Ισραήλ καλεί το Ινστιτούτο Καταναλωτών τους Έλληνες καταναλωτές για όσο διαρκεί η επίθεση στη Γάζα. Θεωρώντας ως σημαντικό εργαλείο πίεσης για τη επιβολή της ειρήνης την «άρνηση αγοράς», καλεί τους πολίτες να «μην αγοράζουν κανένα προϊόν που προέρχεται από το Ισραήλ».

Μεταξύ άλλων, σε ανακοίνωση του ΙΝ.ΚΑ., του ΙΝ.ΚΑ Μακεδονίας και της ΒΙΟΖΩ δίνονται οδηγίες στους καταναλωτές όσον αφορά στην πολιτική που πρέπει να ακολουθηθεί για την επίτευξη του στόχου του μποϊκοτάζ. Χαρακτηριστικά, αναφέρει ότι «όλοι μας πρέπει να ρωτάμε εάν ένα προϊόν έχει προέλευση από το Ισραήλ και να μην το αγοράζουμε» εφόσον προέρχεται από εκεί. Ο καταναλωτής οφείλει να ενημερώνει τους προμηθευτές εμπόρους ότι δεν πρόκειται να αγοράζει προϊόντα ισραηλινής προέλευσης όσο συνεχίζονται οι επιθέσεις κατά της Γάζας και να τον καλεί να ενημερώσουν τους Ισραηλινούς προμηθευτές τους. Επιπλέον, οι κοινωνικοί φορείς που εξάγουν προϊόντα στο Ισραήλ θα έπρεπε να σταματήσουν να το προμηθεύουν όσο διαρκεί η επίθεση.

Εφόσον η διεθνής κατακραυγή και οι διαμαρτυρίες δεν κατάφεραν να φέρουν αποτελέσματα, ίσως το μποϊκοτάζ καταφέρει να συντελέσει, έστω και σε μικρό βαθμό, στην αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής καταστροφής που συντελείται στη Γάζα. Η ιστορία έχει αποδείξει ότι κάποιες φορές μπορεί και να λειτουργήσει...

Το κείμενο που ακολουθεί είναι της Ναόμι Κλέιν, Καναδής συγγραφέα, δημοσιογράφο και ακτιβίστριας γνωστή για τις πολιτικές της αναλύσεις και την κριτική της στην επιχειρηματική παγκοσμιοποίηση, που δημοσιεύτηκε στο Information Clearing House.

Θέλεις να λήξει η βία στη Γάζα; Μποϊκοτάζ στο Ισραήλ

Έφτασε η ώρα. Η καλύτερη στρατηγική για τον τερματισμό της αυξανόμενα αιματηρής κατοχής είναι να αναπτυχθεί κατά του Ισραήλ ένα παγκόσμιο κίνημα, παρόμοιο με εκείνο που έδωσε τέλος στο απαρτχάιντ της Νοτίου Αφρικής.

Τον Ιούλιο του 2005, ένας τεράστιος συνασπισμός παλαιστινιακών ομάδων έθεσε τις βάσεις για την πραγματοποίησή του. Κάλεσαν τους «ευσυνείδητους ανθρώπους από όλον τον κόσμο να μποϊκοτάρουν ευρέως και να εφαρμόσουν πρωτοβουλίες, οι οποίες θα αποθαρρύνουν τις επενδύσεις στο Ισραήλ, πρωτοβουλίες παρόμοιες με εκείνες που εφαρμόζονταν κατά την περίοδο του απαρτχάιντ.» Έτσι γεννήθηκε η εκστρατεία Μποϊκοτάζ, Απόσυρση των Επενδύσεων και Κυρώσεις .

Κάθε μέρα που το Ισραήλ επιτίθεται στη Γάζα συνεπάγεται συμμετοχή περισσότερων ανθρώπων στην εκστρατεία, ενώ οι συζητήσεις για κατάπαυση του πυρός συμβάλλουν ελάχιστα στην αποδυνάμωση του κινήματος. Η υποστήριξη προέρχεται ακόμα και από Ισραηλινούς Εβραίους. Κατά τη διάρκεια της επίθεσης, περίπου 500 Ισραηλινοί, αρκετοί από αυτούς γνωστοί καλλιτέχνες και πανεπιστημιακοί, έστειλαν επιστολή στους ξένους πρέσβεις στο Ισραήλ. Η επιστολή καλούσε για «άμεση υιοθέτηση περιοριστικών μέτρων και κυρώσεις» και παραλλήλιζε άμεσα την ισραηλινή κατοχή με το απαρτχάιντ. «Το μποϊκοτάζ της Νοτίου Αφρικής υπήρξε αποτελεσματικό, ωστόσο το Ισραήλ αντιμετωπίζεται με το γάντι... Αυτή η διεθνής υποστήριξη πρέπει να σταματήσει.»

Ωστόσο, ακόμα και απέναντι σε αυτές τις ξεκάθαρες κλήσεις, πολλοί από εμάς αδυνατούμε να αντεπεξέλθουμε. Οι αιτίες είναι περίπλοκες, συναισθηματικές και κατανοητές. Αλλά όχι αρκετά πειστικές. Οι οικονομικές κυρώσεις αποτελούν το πιο αποτελεσματικό εργαλείο ειρηνικής αντίδρασης. Αγνοώντας το, ισοδυναμεί με άμεση συνέργεια. Οι τέσσερις σημαντικότεροι σκοποί της εκστρατείας Μποϊκοτάζ, Απόσυρση των Επενδύσεων και Κυρώσεις, συνοδευόμενοι από τα αντεπιχειρήματα τους είναι οι ακόλουθοι:

1. Τα ποινικά μέτρα θα καταφέρουν να αποξενώσουν παρά να πείσουν το Ισραήλ. Ο υπόλοιπος κόσμος επεδίωξε αυτό που ονομάζαμε «εποικοδομητική δέσμευση». Απέτυχε ολοκληρωτικά. Από το 2006 τα εγκλήματα του Ισραήλ πληθαίνουν: επεκτατικές συμφωνίες, ένας εξωφρενικός πόλεμος κατά του Λιβάνου και επιβολή συλλογικών κυρώσεων στη Γάζα μέσω του απάνθρωπου αποκλεισμού. Παρά την κλιμάκωση των επιχειρήσεων, το Ισραήλ δεν έχει αντιμετωπίσει κυρώσεις – το αντίθετο μάλιστα! Τα όπλα και η αξίας 3 δισεκατομμυρίων δολαρίων ετήσια βοήθεια που λαμβάνει από τις ΗΠΑ είναι μόνο η αρχή. Κατά τη διάρκεια αυτής της κρίσιμης περιόδου, το Ισραήλ έχει βελτιώσει δραματικά τις διπλωματικές, πολιτιστικές και εμπορικές του σχέσεις με σημαντικό αριθμό κρατών.

2. Γιατί να ξεχωρίσει το Ισραήλ όταν οι ΗΠΑ, η Μεγάλη Βρετανία και άλλες δυτικές χώρες κάνουν το ίδιο ακριβώς σε Ιράκ και Αφγανιστάν; Το μποϊκοτάζ δεν είναι δόγμα, είναι τακτική. Η εν λόγω εκστρατεία πρέπει να εφαρμοστεί κατά του Ισραήλ διότι αποτελεί μια χώρα τόσο μικρή και εμπορικά εξαρτώμενη και μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά.

3. Το Ισραήλ δεν είναι Νότιος Αφρική. Η συσχέτιση με το νοτιοαφρικανικό μοντέλο αποσκοπεί στο να αποδείξει ότι οι τακτικές της εκστρατείας μπορούν να είναι περισσότερο αποτελεσματικές όταν λιγότερο δραστικά μέτρα (διαμαρτυρίες, αιτήσεις κτλ.) έχουν αποτύχει.

4. Το μποϊκοτάζ βλάπτει την επικοινωνία. Χρειαζόμαστε περισσότερο διάλογο, όχι λιγότερο.

Λίγες μέρες μετά την ισραηλινή επίθεση στη Γάζα, ο Ρίτσαρντ Ράμσεϊ, διευθυντής μεγάλης εταιρείας τηλεπικοινωνιών της Βρετανίας, έστειλε ένα email στην ισραηλινή τεχνολογική εταιρεία MobileMax. «Ως αποτέλεσμα των ενεργειών της ισραηλινής κυβέρνησης κατά τη διάρκεια των τελευταίων ημερών, δεν δυνάμεθα πλέον να συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε με εσάς ή με οποιαδήποτε άλλη ισραηλινή εταιρεία.»

Ο Ράμσεϊ δηλώνει ότι η απόφασή του δεν ήταν πολιτική, απλά δεν ήθελε να χάσει τους πελάτες του. «Δεν μπορούμε να χάσουμε άλλους πελάτες», εξηγεί, «ήταν καθαρά εμπορική άμυνα».

Ήταν ακριβώς η ίδια ψυχρή, υπολογιστική λογική που οδήγησε στην απόσυρση πολλών εταιρειών από τη Νότιο Αφρική δύο δεκαετίες πριν. Και είναι ακριβώς ο ίδιος υπολογισμός που αποτελεί την πιο ρεαλιστική μας ελπίδα να επαναφέρουμε τη δικαιοσύνη στην Παλαιστίνη.