Το όνειρο των Ολυμπιακών και η πραγματικότητα των φαβέλων στη Βραζιλία

Αν τα βίαια επεισόδια συνεχίσουν στους ίδιους ρυθμούς, χιλιάδες άτομα πρόκειται να πεθάνουν μέχρι τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2016. Η μη κυβερνητική οργάνωση Observatório de Favelas υπολογίζει ότι θα σημειωθούν άλλες 40.000 δολοφονίες στο Ρίο πριν το 2016, τουλάχιστον 6.000 άτομα θα σκοτωθούν ενώ θα αντιστέκονται στη σύλληψή τους ενώ περισσότεροι από 500 αστυνομικοί και χιλιάδες άμαχοι θα πεθάνουν.

Επιπλέον, σύμφωνα με μελέτες, η αστυνομία του Pίο ντε Ζανέιρο είναι το πιο βίαιο Σώμα σε όλον τον κόσμο, γεγονός που αναγνωρίζουν τόσο η τοπική όσο και η εθνική κυβέρνηση. Για να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο, καταρτίστηκε ένα νέο πρόγραμμα, σύμφωνα με το οποίο οι ένστολοι θα εδρεύουν εντός των φαβέλων, αντί να εισβάλλουν σαν ταύροι εν υαλοπωλείο σε κάθε ταραχή, σκοτώνοντας αδιακρίτως αθώους κι ενόχους. Ο στόχος του προγράμματος είναι να κατανοήσουν τα προβλήματα των κατοίκων, να συμμετέχουν στις δραστηριότητές τους και να μπορέσουν να χτίσουν σχέσεις αμοιβαίου σεβασμού κι εμπιστοσύνης.

Ωστόσο, το πρόγραμμα παραμένει κυρίως στα χαρτιά. Aπό τις 1.000 και πλέον φαβέλες του Pίο ντε Ζανέιρο, μόλις σε τέσσερις έχουν εγκατασταθεί άνδρες των Eιδικών Eιρηνευτικών Δυνάμεων (έτσι ονομάστηκε το νέο Σώμα). Επίσης, κάτοικοι των φαβέλων έχουν ήδη κατηγορήσει μέλη των νέων αυτών ειδικών δυνάμεων για δωροδοκίες.

Οι κάτοικοι των κοινοτήτων αυτών, μην έχοντας συχνά άλλη λύση, εμπιστεύονται την ασφάλειά τους σε αυτοδιοριζόμενους «αστυνόμους». Οι «αστυνόμοι» αυτοί πουλούν προστασία σε όλα τα καταστήματα των φαβέλων παίρνοντας προμήθεια από τα ενοίκια ενώ ελέγχουν και τις τοπικές συγκοινωνίες. Στα μέλη τους συγκαταλέγονται, εκτός από αστυνομικοί που έχουν εκδιωχθεί από το Σώμα, κακοπληρωμένοι πυροσβέστες, δεσμοφύλακες, υψηλόβαθμα στελέχη της αστυνομίας, αλλά και εκλεγμένοι τοπικοί αξιωματούχοι. Tουλάχιστον 8 τοπικοί άρχοντες και 67 αξιωματικοί της αστυνομίας είναι αρχηγοί σε τέτοιες σπείρες σε 171 φαβέλες.

Την ίδια στιγμή, οι έμποροι ναρκωτικών πολλαπλασιάζονται. Ο Juarez Mendes da Silva, γνωστός ως Spiderman, ήταν ένας από τους πιο καταζητούμενους λόρδους των ναρκωτικών της πόλης και αρχηγός μιας ιδιωτικής πολιτοφυλακής 200 βαριά οπλισμένων ανδρών, μέχρι τον προηγούμενο Μάρτιο όταν σκοτώθηκε σε ανταλλαγή πυρών με αστυνομικούς.

«Η ζωή που κάνουμε – ξέρουμε ότι δεν είναι σωστή» ανέφερε. «Όμως δεν χτυπάμε την πόρτα κανενός για να τους πουλήσουμε τίποτε. Αυτοί που θέλουν ναρκωτικά τα αγοράζουν. Δεν τα πουλάμε στα παιδιά», πρόσθεσε. Και πως κατάφερε να έχει υπό τον έλεγχο του περίπου 15 κοινότητες; «Εξαιτίας του Θεού», απάντησε. «Γνωρίζουμε ότι ο Θεός δεν εγκρίνει την πώληση ναρκωτικών αλλά, ο καθένας έχει τα όνειρά του για να γίνει ευτυχισμένος».

Ενώ οι συμμορίες συγκρούονται με την αστυνομία, ένας μικρός στρατός ευαγγελιστών ιεροκηρύκων έχει απομείνει για να μαζέψει τα κομμάτια. Κάθε εβδομάδα μαζεύουν νέους, ματωμένους άνδρες μακριά από τους εμπόρους ναρκωτικών μέσα στις εκκλησίες τους.

«Η αστυνομία πρέπει να επενδύσει σε αλεξίσφαιρα οχήματα και πιστόλια για να εισβάλει σε αυτά τα μέρη», είπε ο Dione dos Santos, ο τοπικός ιεροκήρυκας του Spiderman. Η επαφή ανάμεσα στους ευαγγελιστές ιεροκήρυκες και τα μέλη συμμοριών του Ρίο αναπαράγει μια νέα γενιά ευαγγελιστών διακινητών. Διακινητές που γεμίζουν το σώμα τους με τατουάζ με χωρία από την Βίβλο αλλά παραμένουν σιωπηλοί όταν τους ρωτάς για την Πέμπτη Εντολή.