Ο δρόμος μετά την Κοπεγχάγη

Η Επιστήμη



Ενώ για τους μεγάλους ρυπαίνοντες σε αέρια του διοξειδίου του άνθρακα, η μείωση εκπομπών έχει μετατραπεί σε ένα παιχνίδι πολιτικών διαπραγματεύσεων, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι αν η διεθνής κοινότητα δεν μειώσει τις εκπομπές ρύπων κατά 50% έως το 2050 σε σχέση με τα επίπεδα του 1990, αρχίζοντας την μείωσή τους από το 2015 έως το 2020, τότε η μέση θερμοκρασία της γης θα αυξηθεί κατά 3 βαθμούς κελσίου έως το τέλος του αιώνα. Αυτό συνεπάγεται την μείωση των πάγων σχεδόν κατά το ένα τρίτο. Ο μόνος κοινός, στην θεωρία, στόχος που έχει συμφωνηθεί από την διεθνή κοινότητα είναι να μην αυξηθεί η θερμοκασία πάνω από 2 βαθμούς κελσίου έως το 2050.

Σίγουρα, υπάρχουν ακόμη διχογνωμίες στις τάξεις των επιστημόνων σχετικά με το κατά πόσο ευθύνονται οι ανθρωπογενείς ενέργειες για την αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη ή διεργασίες που έχουν να κάνουν με το εσωτερικό και την επιφάνεια του πλανήτη καθώς και το πλανητικό σύστημα.

Πάντως, ο κ. James Hansen, επικεφαλής του Nasa Goddard Institute for Space Studies της Ν. Υόρκης, σε συνέντευξή του στην guardian απογοητευμένος δήλωσε: «Η διαχείριση της αλλαγής του κλίματος είναι ασύμβατη με τους πολιτικούς συμβιβασμούς... Όπως δεν μπορείς να πείς ας μειώσουμε την δουλεία έτσι δεν μπορείς να πείς ας βρούμε μία συμβιβαστική λύση που να μειώνει τις εκπομπές στο 50% ή στο 40%.»

Ένας αποδυναμωμένος στόχος

Ο κεντρικός στόχος μίας ενδεχόμενης δεσμευτικής συμφωνίας είναι η μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 40% σε σχέση με τα επίπεδα του 1990 έως το 2020. Όπως εξηγεί ο κ.Κατσιμπάρδης, συντονιστής του Παρατηρητηρίου Πολιτικής και Δικαίου για την Κλιματική Αλλαγή του Παντείου Πανεπιστημίου. το σημαντικότερο είναι το πώς θα ισορροπήσει το σύστημα μεταξύ των αναπτυσσόμενων και των βιομηχανικών κρατών. Η αδράνεια του Κογκρέσου των ΗΠΑ να επικυρώσει έναν περιβαλλοντικό νόμο που προβλέπει την μείωση κατά 20% δυναμιτίζει τη Διάσκεψη καθώς και οι αναπτυσσόμενοι γίγαντες (Κίνα, Ινδία, Βραζιλία) αλλά και οι μικρότερες αναπτυσσόμενες δυνάμεις (Μεξικό, Ινδονησία, Ν.Αφρική) δεν δέχονται εν όψει της Διάσκεψης δεσμευθούν ανάλογα.

Ο Πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα αποφάσισε τελικά να είναι παρών κατά τις σκληρές διαπραγματεύσεις που θα λάβουν χώρα στο τέλος της συνδιάσκεψης αντί της αρχικά προγαραμματισμένης παρουσίας του στην αρχή της Διάσκεψης. Επίσης, μόλις πριν λίγες ημέρες ο Πρόεδρος των ΗΠΑ-του δεύτερου μεγαλύτερου ρυπαντή στον κόσμο- δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα μειώσουν τα ποσοστά εκπομπών κατά 17% με έτος βάσης το 2005.

«Η πολιτικής φύσης διακήρυξη του Προέδρου Μπαράκ Ομπάμα, μεταφράζεται σε 0% μείωση αναφορικά με το1990 -το παγκόσμιο έτος βάσης- διότι οι εκπομπές των ΗΠΑ αυξήθηκαν κατά 17% μετά το 1990. Όσον αφορά την Κίνα, η οποία απαντώντας στις υποσχέσεις των ΗΠΑ δήλωσε ότι θα περιορίσει την αύξηση των εκπομπών της κατά 40%, αναφέρεται στην μείωση της έντασης των εκπομπών και όχι στην μείωσή τους σε απόλυτους αριθμούς.», λέει ο κ.Κατσιμπάρδης. Επίσης, μιλώντας για την ΕΕ, επισημαίνει ότι είναι μεν θετική η νομική δέσμευσή της να μειώσει κατά 20% έως το 2020 τις εκπομπές, υπό την προυπόθεση όμως της περιβαλλοντικής αποδοτικότητας του συστήματος εμπορίας ρύπων.

Όπως μας εξηγεί, το σύστημα εμπορίας ρύπων το οποίο θεσπίσθηκε με το Πρωτόκολλο του Κιότο του 1997, υπονομεύθηκε από την ΕΕ καθώς οι πραγματικές μειώσεις εκπομπών είναι μικρές σε σύγκριση με τις μειώσεις μέσω της εξαγοράς μονάδων εκπομπών που γίνεται είτε αγοράζοντας ρύπους είτε πραγματοποιώντας προγράμματα περιβαλλοντικής ανάπτυξης στην Ανατολική Ευρώπη και αλλού.

Αναλόγως φαίνεται να λειτουργεί και ο μηχανισμός του ΟΗΕ «για την μείωση των εκπομπών από την αποψίλωση δασών και την υποβάθμιση στις αναπτυσσόμενες χώρες (UN-REDD)», που μετατρέπεται σε ένα νέο χρηματηστήριο που ουσιαστικά ενθαρρύνει τις επιχειρήσεις εκμετάλλευσης ξυλείας και χαρτιού με αντάλλαγμα μονάδες εκπομπής.



Οι ΜΚΟ

Οι περιβαλλοντικές και ανθρωπιστικές οργανώσεις έχουν συμφωνήσει σε ένα κοινό μέτωπο που επιδιώκει μία νομικά δεσμευτική συμφωνία η οποία να εξασφαλίζει την μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα στα επίπεδα που θέτουν τα επιστημονικά δεδομένα.

Παράλληλα με την επίσημη Διάσκεσκεψη, από τις 7 έως τις 18 Δεκεμβρίου θα πραγματοποιθούν παράλληλες διασκέψεις όπου όπως λέει η κ. Άννυ Μητροπούλου υπεύθυνη της Διεύθυνσης Συντονισμού του Δικτύου MEDSOS, που θα βρεθεί στην Κοπεγχάγη, θα συζητηθούν θέματα που δεν θα θιχτούν στην Διάσκεψη. «Ένα πολύ σοβαρό ζήτημα είναι αυτό των περιβαλλοντικών προσφύγων καθώς έχει έντονη πολιτική χροιά και είναι εξαιρετικά επίκαιρο...ίσως οι αντισύνοδοι να είναι ένας τρόπος να αναδειχθεί το χάσμα ανάμεσα σε αυτό που έπρεπε να γίνει και σε αυτό που γίνεται.».

Ο κ.Τάκης Γρηγορίου, υπεύθυνος Κλιματικών Αλλαγών και Ενέργειας στο ελληνικό γραφείο της Greenpeace, υποστηρίζει ότι παρότι έχει χαθεί πολύτιμος χρόνος από την Διάσκεψη του Balli του 2007, δεν θα είναι αργά αφόσον οι βιομηχανικές χώρες αποφασίσουν να χρηματοδοτήσουν με 110 δις δολλάρια έως το 2020 τις αναπτυσσόμενες χώρες, έτσι ώστε να τις προφυλάξουν από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής αλλά και να τις ωθήσουν προς μία ‘’καθαρή’’ ανάπτυξη.

Σύμφωνα με την κ.Άννυ Μητροπούλου, ίσως δεδομένης της καθυστέρησης να είναι καλύτερο να βρεθεί μία πολιτική σωμφωνία η οποία να ορίζει ένα αυστηρό χρονοδιάγραμμα μέχρι το πρώτο εξάμηνο του 2010, παρά μία αναποτελεσματική αλλά νομικά δεσμευτική συμφωνία. Πάντως, όλοι συμφωνούν ότι είναι εξαιρετικά απίθανη η νομική συμφωνία τώρα.

Παράλληλες Δράσεις

Ενάντια στα επιχειρηματικά λόμπυ και στην κινδυνολογία, μία μεγάλη διαδήλωση θα λάβει χώρα στις 12 Δεκέμβρη στην Κοπεγχάγη συντονιζόμενη από την «Πρωτοβουλία 12 Δεκεμβρίου», μια πλατιά συμμαχία που μέχρι σήμερα υποστηρίζεται από 347 οργανώσεις από 54 χώρες και θα ξεκινήσει έξω από το κοινοβούλιο προσπαθώντας να φτάσει ως το Bella Center, το συνεδριακό κέντρο όπου θα γίνει η διάσκεψη. Επίσης, από τις 7-18 Δεκεμβρίου θα διοργανωθεί και η αντισύνοδος των κινημάτων (Climaforum) στην οποία θα αναζητηθούν εποικοδομητικές λύσεις στα προβλήματα της κλιματικής αλλαγής με κεντρικό σύνθημα «Αλλαγή του συστήματος, όχι αλλαγή του κλίματος».