Δύο χρόνια από την καταστροφή στην Πάρνηθα

Σήμερα 26 Ιουνίου συμπληρώνονται δύο χρόνια από τη μεγάλη καταστροφή στην Πάρνηθα. Η πυρκαγιά προήλθε από πυλώνα της ΔΕΗ και έκαιγε για δύο μέρες μέχρι που τελικά κατέστρεψε ολοσχερώς τον εθνικό μας δρυμό. Παρά τις προσπάθειες των πυροσβεστών και των πολιτών, με ελλιπέστατα μέσα, δεν υπήρξε αποτέλεσμα και έτσι φτάσαμε δύο χρόνια μετά να «γιορτάζουμε» μια ακόμα μαύρη επέτειο.Από τότε, η υποστήριξη των φορέων και η κοινωνική ευαισθησία των πολιτών κάνουν προσπάθειες αναδάσωσης της περιοχής. Έργο δύσκολο, καθώς πολλά σημεία δεν έχουν τη δυνατότητα να αναγεννηθούν. Οι πρόποδες του βουνού και συγκεκριμένα στο δάσος της Αγίας Κυριακής θυμίζουν χωματερή, καθώς στοιβάζονται τόνοι σκουπιδιών και μπάζων. Πεταμένες πλαστικές σακούλες, τόνοι συμπιεσμένου χαρτιού, μπάζα και πεταμένα λάστιχα είναι εξαιρετικά εύφλεκτα υλικά και αποτελούν πιθανές εστίες πυρκαγιάς.

Η μόνη προστασία που υπάρχει είναι οι πολύτιμες προσπάθειες του Δασαρχείου της Πάρνηθας και των εθελοντικών ομάδων που περιφρουρούν το βουνό, παρά τις -προ δύο χρόνων- εξαγγελίες της κυβέρνησης για δήθεν αυστηρότατη φύλαξη και αναδάσωση της περιοχής.

Εξαγγελίες κυβέρνησης

Στις 31.08.2007, ο Πρωθυπουργός είχε δηλώσει τα ακόλουθα:

«Χρέος μας είναι να διασφαλίσουμε μια νέα προοπτική δυναμικής και φιλικής προς το περιβάλλον ανάπτυξης όλων των πυρόπληκτων περιοχών. [...] Οι δασικές εκτάσεις που καταστράφηκαν κηρύσσονται, όπως είναι αυτονόητο, αυτομάτως αναδασωτέες. Έδωσα ήδη εντολή στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας ώστε η Γεωγραφική Υπηρεσία Στρατού να αρχίσει αμέσως την αεροφωτογράφιση. […] Κατεπείγουσα προτεραιότητα είναι τώρα τα έργα αντιδιαβρωτικής και αντιπλημμυρικής προστασίας, ώστε να περιοριστούν και αν είναι δυνατόν να αποφευχθούν προβλήματα από τις βροχοπτώσεις».

«Δεύτερος άξονας (του σχεδίου ανασυγκρότησης) είναι το Φυσικό Περιβάλλον. Είναι απαραίτητο να γίνουν στους χρόνους που πρέπει όλες εκείνες οι δράσεις για την αποκατάσταση του περιβάλλοντος. Προβλέπουμε συνολικές περιβαλλοντικές μελέτες και ειδικές περιβαλλοντικές μελέτες για τις περιοχές NATURA και εφαρμογή των αποτελεσμάτων τους. Βεβαίως, αλλού θα προστατευθεί η φυσική αναγέννηση του δάσους και όπου αυτό δεν είναι εφικτό θα γίνει αναδάσωση, ανάλογα με τις μελέτες».

Συγκεκριμένες δεσμεύσεις πετά τις πυρκαγιές του 2007, δεν υπήρξαν. Υπήρξαν μονάχα γενικόλογες πολιτικές δεσμεύσεις σχετικά με την καλύτερη πρόληψη, την ενδυνάμωση του Πυροσβεστικού σώματος και την ενίσχυση της δασοπροστασίας. Μόνη σαφής δέσμευση υπήρξε αυτή του τότε υφυπουργού κ. Χηνοφώτη για συνολική αναδιάρθρωση της πυροπροστασίας ενώπιον της επιτροπής περιβάλλοντος της Βουλής. Επίσης, χωρίς σαφείς δεσμεύσεις, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων μιλάει έκτοτε για την ενίσχυση της δασοπροστασίας και της δασικής διαχείρισης.

Πραγματικότητα 2009 για τα δάση

Σχεδόν δύο χρόνια μετά τις τεράστιες πυρκαγιές του 2007, το WWF Ελλάς διαπιστώνει:

• Επίσημος απολογισμός του κράτους για τις καταστροφές του 2007 δεν έγινε ποτέ. Από τα ελάχιστα διαθέσιμα στοιχεία είναι οι απολογισμοί που πραγματοποίησε το WWF Ελλάς για τις καταστροφές του 2007 στην Πάρνηθα, την Πελοπόννησο και την Εύβοια και του 2008 στη Ρόδο.

• Στο σύστημα δασικής προστασίας και διαχείρισης δεν έχει επιχειρηθεί καμία βελτίωση.

• Η Δασική Υπηρεσία εξακολουθεί να βρίσκεται σε μαρασμό. Ενδεικτικά, οι κενές οργανικές θέσεις στη Δασική Υπηρεσία σήμερα αφορούν το 31% των θέσεων για δασολόγους, το 72% των θέσεων για δασοπόνους και το 56% των θέσεων για δασοφύλακες. Τη διετία 2009-10 οι κενές θέσεις δασολόγων αναμένεται να ξεπεράσουν το 50%, ενώ την τελευταία δεκαετία, η δασική υπηρεσία στερήθηκε περίπου το 1/3 του προσωπικού της λόγω μεταθέσεων σε άλλες υπηρεσίες.

• Για την κρίσιμη φάση της πρόληψης των πυρκαγιών μέσα από τη δασική διαχείριση εξακολουθεί να μην λαμβάνεται καμία μέριμνα, καθώς η δασική υπηρεσία λαμβάνει ελάχιστους πόρους για σχετικές εργασίες. Από το 1998, οι πόροι που λαμβάνει η δασική υπηρεσία για πρόληψη μειώνονται σταθερά για να φτάσουν σήμερα στο ελάχιστο ποσό των €19 εκατομμυρίων για όλη τη χώρα. Την ίδια στιγμή, οι ΟΤΑ λαμβάνουν περισσότερα από €50 εκατομμύρια, τα οποία κατανέμονται με θολά κριτήρια και χωρίς καμία παρακολούθηση και αξιολόγηση της χρήσης τους. Σήμερα, τόνοι καύσιμης ύλης βρίσκονται συσσωρευμένοι στα δάση που ποτέ δεν καθαρίστηκαν.

• Η επιχειρησιακή ικανότητα του Πυροσβεστικού Σώματος βρίσκεται σε σταθερά χαμηλό σημείο με περισσότερες από 3.500 κενές θέσεις και τεράστιες καθυστερήσεις και προβλήματα στις προσλήψεις εποχικών πυροσβεστών. Ο εξοπλισμός και ο στόλος του Πυροσβεστικού Σώματος είναι ταλαιπωρημένος και σε μεγάλο βαθμό απαρχαιωμένος, ενώ συνεχίζουν να υπάρχουν τεράστιες ελλείψεις στο επίπεδο της εκπαίδευσης του προσωπικού.

• Το σύστημα πολιτικής προστασίας εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από τεράστια αναποτελεσματικότητα. Τη στιγμή που σχεδόν κανένα σύστημα αντιμετώπισης των δασικών πυρκαγιών στον κόσμο δεν λειτουργεί χωρίς εθελοντές, η Γενική Γραμματεία ΠυροΠροστασίας εξακολουθεί να μην έχει ολοκληρώσει το μητρώο εθελοντικών οργανώσεων της χώρας, να μην αντιμετωπίζει την έλλειψη εκπαίδευσης, αξιολόγησης και ασφάλισης των εθελοντών και να διαθέτει ελάχιστη οικονομική υποστήριξη, την οποία και κατανέμει χωρίς κανέναν ουσιαστικό κριτήριο.

• Κανένας δασικός χάρτης δεν έχει κυρωθεί ακόμα, παρά τις όσες σχετικές εξαγγελίες. Η δασική υπηρεσία αποστερείται από κάποια από τα ελάχιστα έσοδά της, καθώς από το 2003 έχει ανασταλεί η βεβαίωση και καταβολή προστίμων για καταπατήσεις δασών, ενώ έχει μειωθεί σημαντικά και η εισφορά μέσω της έκδοσης κυνηγετικών αδειών.

Παρά την αγανάκτηση και την οργή της κοινής γνώμης, οι κρατικοί φορείς μένουν στα λόγια και στον κατευνασμό της κοινής γνώμης για μικρό χρονικό χρονικό διάστημα έπειτα από κάθε καταστροφή. Η πρόσφατη φωτιά που ξέσπασε στον Υμηττό δείχνουν περίτρανα την αδυναμία του κράτους για την προστασία του φυσικού μας πλούτου. Ακόμα και ο τελευταίος φυσικός πνεύμονας της Αττικής διέτρεξε κίνδυνο να χαθεί. Στο τέλος και με το ρυθμό που καταστρέφονται τα δάση κάθε χρόνο δεν θα υπάρχει μέρος για προστασία κι έτσι τα μέτρα που παίρνονται σήμερα θα στεφθούν με απόλυτη επιτυχία.

Πηγή: WWF