«Η Δίκη του Κ.», μια παράσταση βασισμένη στο εμβληματικό μυθιστόρημα Η Δίκη του Φραντς Κάφκα, παρουσιάζεται στο Θέατρο Πόρτα, σε σκηνοθεσία Θωμά Μοσχόπουλου.

Ο Γιόζεφ Κ., ανώτερος υπάλληλος τραπέζης και καθ’ όλα αξιοπρεπής πολίτης, ειδοποιείται από μια σειρά οργάνων μιας ακαθόριστης ανώτερης Αρχής, ότι πρόκειται να δικαστεί για κάτι που κανείς δεν τον πληροφορεί ως προς το τι είναι ακριβώς ούτε και ο ίδιος μπορεί να προσδιορίσει τι του καταλογίζεται. Ένα όμως είναι σίγουρο: θα δικαστεί, παρ' ότι είναι ελεύθερος να συνεχίσει τη ζωή του όπως πριν. Κατόπιν τούτου, μπλέκει σε έναν γκροτέσκο εφιάλτη, στον οποίο βυθίζεται σταδιακά όλο και πιο βαθιά, προσπαθώντας αφενός να καταλάβει τη λειτουργία του συστήματος που τον διώκει μέσα από παρανοϊκούς γραφειοκρατικούς μηχανισμούς και ταυτόχρονα να βρει, μέσα από τους προσωπικούς δαιδάλους του νου του, τη ρίζα της ενοχής που του προσάπτουν. Υπάρχει ένα σύστημα που τον συνθλίβει άδικα ή είναι και ο ίδιος ένα ακόμα γρανάζι που ενισχύει το σύστημα και την πολυπλοκότητα;

Σημείωμα του Θωμά Μοσχόπουλου

Το έργο του Κάφκα δεν χρειάζεται συστάσεις, όπως δεν χρειάζονται ο Όμηρος, ο Σαίξπηρ ή ο Γκαίτε. Έχουν γραφτεί πολύ περισσότερες γραμμές γι’ αυτόν και το έργο του απ’ όσες ο ίδιος είχε γράψει ποτέ, δημιουργώντας την παρακαταθήκη του σκοτεινού του μύθου. Η ανεξίτηλη γοητεία των έργων του και η ένταση των κόσμων που δημιουργεί έχει γίνει ο καθρέφτης άπειρων ερμηνευτών και ερμηνειών που υποστηρίζουν πως εκείνες ρίχνουν το σωστό φως μέσα από τις τεκμηριωμένες προσεγγίσεις τους στο μυστήριο των κλασσικών αυτών κειμένων.

Έτσι, έχουμε ψυχαναλυτικές αναγνώσεις του Κάφκα, άμεσα συνδυασμένες με την προσωπική του ζωή, φιλοσοφικές, κοινωνικοπολιτικές, θεολογικές-μεταφυσικές, μεταμοντέρνες, καθώς επίσης αναγνώσεις υπό το πρίσμα της εβραϊκής ταυτότητας του συγγραφέα έως και κάποιες που προσδίδουν “προφητικό” χαρακτήρα στο έργο του, μιας και σύμφωνα μ’ αυτές ο συγγραφέας προεικάζει την επερχόμενη άνοδο του ολοκληρωτισμού στην Ευρώπη ή ακόμα και το ίδιο το Ολοκαύτωμα. (Οι τρεις μικρότερες αδερφές του και οι οικογένειές τους έχασαν τις ζωές τους σε στρατόπεδα συγκέντρωσης). Ποια, όμως, είναι η “σωστή”; Όλες. Και καμιά. Όπως σε κάθε μεγάλο έργο τέχνης, οι ερμηνείες είναι ανατρεπτικά υποκειμενικές και διαρκώς μεταβαλλόμενες ακολουθώντας πιστά το zeitgeist της κάθε εποχής που αναζητά να αναγνωρίσει τον εαυτό της μέσα στο μεγάλο έργο του παρελθόντος.

Γιατί, όμως, επιλέξαμε εμείς να παρουσιάσουμε τη δική μας ανάγνωση και σε αυτόν το συγκεκριμένο χωροχρόνο, στην Ελλάδα του 2016-17; Ο Κάφκα “χρεώνεται” και κάτι για το οποίο ελάχιστοι συγγραφείς θα μπορούσαν να καυχηθούν. Μια νέα λέξη στο παγκόσμιο λεξιλόγιο για να προσδιοριστεί μια πολύ συγκεκριμένη κατάσταση και ατμόσφαιρα. Η λέξη “καφκικός”.

Μια λέξη που αυτόματα απαντά στην παραπάνω ερώτηση. Άραγε πόσοι από μας θυμούνται εποχές, που ο χαρακτηρισμός “καφκικές” να ήταν πιο ταιριαστός; Πολιτικολογούμε; Καθόλου. Ενεργοποιούμε τους πιο σαρδόνιους επιβιωτικούς μηχανισμούς μας. Όπως άλλωστε σημειώνει ο μελετητής του Κάφκα Franz Baumer, ο Κάφκα δεν αρθρώνει “κάποιο πολιτικό δόγμα, αλλά μια πνευματική κατάσταση και μια κριτική ευαισθησία που το κύριο όπλο της είναι η ειρωνεία και το χιούμορ.”

Ναι, ο Κάφκα έχει χιούμορ. Μαύρο φυσικά. Αλλά χιούμορ. Παρωδεί, σχολιάζει, ασκεί αμείλικτη κριτική και αυτοκριτική και θα μπορούσε άνετα να διεκδικήσει την πνευματική πατρότητα του Θεάτρου του Παραλόγου… Όταν ο Κάφκα, διάβαζε στους φίλους του τα πρώτα κεφάλαια της Δίκης όλοι μαζί ξελιγώνονταν στα γέλια. Παράδοξο; Ίσως. Αλλά μήπως αυτό εννοεί ο Μπέκετ λέγοντας “μπροστά σου το χειρότερο ώσπου να αρχίσεις να γελάς”;…
Τι σημαίνουν εν τέλει όλα αυτά; Πώς η ενασχόληση με τη Δίκη μπορεί να βυθίσει σε γνωστούς- άγνωστους… ονειρικούς κόσμους, να τρομάξει, να διασκεδάσει, να γοητεύσει, να ταράξει, να ανακουφίσει, να προκαλέσει γέλιο ή το ακριβώς αντίθετο; Ανάλογα με το τι θα επιλέξει να δει το κοινό που θα παρακολουθήσει την παράσταση “Η Δίκη του Κ.” που το “Φυσικό Θέατρο της Οκλαχόμα”-το οποίο επισκέπτεται εκτάκτως την πόλη μας- παρουσιάζει στο ΠΟΡΤΑ. Τα υπόλοιπα επί σκηνής…

Συντελεστές:

Διασκευή - Σκηνοθεσία: Θωμάς Μοσχόπουλος
Σκηνικά: Ευαγγελία Θεριανού
Κοστούμια: Κλαιρ Μπρέισγουελ
Φωτισμοί: Σοφία Αλεξιάδου
Επιμέλεια Κίνησης: Σοφία Πάσχου
Βοηθός Σκηνοθέτη: Παντελής Φλατσούσης
Φωτογραφίες, Trailer: Πάτροκλος Σκαφίδας

Με τους:
Μιχάλη Συριόπουλο, Κίττυ Παϊταζόγλου, Θάνο Λέκκα, Μάνο Γαλανή, Ειρήνη Μπούνταλη, Παντελή Βασιλόπουλο, Μιχάλη Μιχαλακίδη, Ελένη Βλάχου, Φοίβο Συμεωνίδη, Βασίλη
Κουλακιώτη

Εορταστικές παραστάσεις:
Τρίτη 26 Δεκεμβρίου και 2 Ιανουαρίου εκτάκτως στις 18:30
Δεν θα πραγματοποιηθούν παραστάσεις 24 και 31 Δεκεμβρίου.