Ο εμβληματικός ηθοποιός Τζακ Νίκολσον (Jack Nicholson), γεννήθηκε στις 22 Απριλίου του 1937, στη Νέα Υόρκη. Στην πλούσια καριέρα του, έχει κερδίσει επτά (7) Χρυσές Σφαίρες και έχει προταθεί δώδεκα (12) φορές για Όσκαρ, ενώ ανήκει στην μικρή εκείνη λίστα των ηθοποιών που έχουν τιμηθεί με τρία χρυσά αγαλματίδια. Με αφορμή τα 81α γενέθλια του σπουδαίου Αμερικανού καλλιτέχνη, παρουσιάζουμε ένα Αφιέρωμα, μέσα από πέντε (5) χαρακτηριστικές - και προσωπικά αγαπημένες - ταινίες του.

«Ξέγνοιαστος Καβαλάρης» (Easy Rider - 1969) του Ντένις Χόπερ

Το σενάριο εξιστορεί τις περιπέτειες δυο περιπλανώμενων μοτοσικλετιστών, που προσπαθούν να ανακαλύψουν τον πραγματικό εαυτό τους και παράλληλα να γνωρίσουν τη ζωή. Όλα αυτά συμβαίνουν στα τέλη της δεκαετίας του ’60, σε μια εποχή που σημαδεύτηκε από την αμφισβήτηση των ηθικών αρχών της κοινωνίας και την επανάσταση των νέων ενάντια στο κατεστημένο. Ο Γουάιτ και ο Μπίλι, τους οποίους υποδύονται οι χαρισματικοί ηθοποιοί Πίτερ Φόντα και Ντένις Χόπερ αντίστοιχα, είναι δυο περιθωριακοί τύποι που αποφασίζουν να πραγματοποιήσουν ένα μακρινό ταξίδι με τις μοτοσυκλέτες τους, προς αναζήτηση καινούριων εμπειριών.

Στο ταξίδι τους αυτό, γνωρίζουν τον αλκοολικό δικηγόρο Τζορτζ Χάνσον (Τζακ Νίκολσον), ο οποίος τους ακολουθεί και τους βοηθά να βρουν την προσωπική τους ελευθερία. Στην ταινία ακούγονται αξέχαστες μουσικές επιτυχίες συγκροτημάτων της εποχής, όπως: Steppenwolf, The Byrds, The Band, The Jimi Hendrix Experience, Little Eva και The Electric Prunes. Στο φιλμ αναβιώνουν παραστατικά η ζωή και η νοοτροπία της νεολαίας τη δεκαετία του ’60. Ο Τζακ Νίκολσον ήταν υποψήφιος για Όσκαρ Β Ανδρικού Ρόλου, ενώ η ταινία προτάθηκε και για Όσκαρ Πρωτότυπου Σεναρίου.

Ταινία ορόσημο του ανεξάρτητου αμερικανικού σινεμά και της κινηματογραφικής αντικουλτούρας. Συνώνυμο των ταινιών "road movies", ο «Ξέγνοιαστος Καβαλάρης», αποτέλεσε την πρώτη σκηνοθετική προσπάθεια του Ντένις Χόπερ. Παράλληλα αναβίωσε την σε πτώση καριέρα του Πίτερ Φόντα, ενώ αποτέλεσε και την πρώτη σημαντική ερμηνεία του σπουδαιότερου Αμερικανού ηθοποιού της γενιάς του, του Τζακ Νίκολσον.

Διαβάστε επίσης:
Ταξιδεύοντας μέσα από έξι αγαπημένες «ταινίες δρόμου»

«Τσάιναταουν» (Chinatown - 1974) του Ρομάν Πολάνσκι

Ο Τζέικ Γκίτις (Τζακ Νίκολσον), ιδιωτικός ντετέκτιβ με ειδίκευση στις υποθέσεις μοιχείας, προσλαμβάνεται από μία γυναίκα που του συστήνεται ως Έβελυν Μόλρεϊ (Ντάιαν Λαντ), για να παρακολουθήσει τον σύζυγο της, Χόλις (Ντάρελ Ζβέρλινγκ). Ο Χόλις, είναι υπεύθυνος για την κατασκευή του συστήματος ύδρευσης της πόλης και η γυναίκα, του έχει υποψίες ότι διατηρεί εξωσυζυγικές σχέσεις.

Ο Γκίτις τον ακολουθεί και διαπιστώνει ότι όντως την απατά με μια νεαρή κοπέλα. Η υπόθεση όμως περιπλέκεται όταν ανακαλύπτει ότι έχει προσληφθεί από άλλη γυναίκα, καθώς όταν επιστρέφει στο γραφείο του μετά την έρευνά του συναντά την πραγματική Έβελυν Μόλρεϊ που τον διαβεβαιώνει ότι δεν είχε καμιά πρόθεση να μάθει για τις εξωσυζυγικές σχέσεις του άνδρα της.

Όταν αργότερα ο κύριος Μόλρεϊ βρίσκεται νεκρός, ο Τζέικ διαπιστώνει ότι έχει εμπλακεί σε μια υπόθεση συνωμοσίας που σχετίζεται με το σύστημα παροχής νερού στην πόλη του Λος Άντζελες. Συνεχίζοντας την έρευνα ο Τζακ ανακαλύπτει στοιχεία που τον οδηγούν στον πατέρα της Έβελυν, Νόα Κρος (Τζον Χιούστον) και πρώην επαγγελματικό συνέταιρο του Χόλις.

Η ταινία απέσπασε έντεκα (11) υποψηφιότητες για Όσκαρ, μεταξύ των οποίων και για Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας κερδίζοντας τελικά μόνο το Όσκαρ Καλύτερου Πρωτότυπου Σεναρίου. Έλαβε επίσης τέσσερις Χρυσές Σφαίρες για Καλύτερη Δραματική Ταινία, Καλύτερη Σκηνοθεσία, Καλύτερη Ανδρική Ερμηνεία σε δραματική ταινία για τον υπέροχο Τζακ Νίκολσον και Καλύτερου Σεναρίου. Το 1991 η ταινία επελέγη από τη Βιβλιοθήκη του Αμερικάνικου Κογκρέσου ως τμήμα του Εθνικού Μητρώου Κινηματογράφου ως πολιτιστικά, ιστορικά και αισθητικά σημαντική.

Στην ταινία «Τσάιναταουν» (Chinatown - 1974), ο Πολάνσκι έχει στη διάθεση του ένα εντυπωσιακό καστ (εμφανίζεται κι ο ίδιος σ' έναν μικρό αλλά χαρακτηριστικό ρόλο), με τους: Τζακ Νίκολσον, Φέι Ντάναγουεϊ, Ντάιαν Λαντ και Τζον Χιούστον. Η υπόθεσή του φιλμ διαδραματίζεται στο Λος Άντζελες τη δεκαετία του '30, την περίοδο του πόλεμου για το νερό στην Νότια Καλιφόρνια. Η ταινία αποτελεί το τελευταίο σκηνοθετικό εγχείρημα του Ρόμαν Πολάνσκι στις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς αναγκάστηκε να επιστρέψει στην Ευρώπη το 1977 για να αποφύγει τις κυρώσεις για τις κατηγορίες που τον βάραιναν για κακοποίηση και βιασμό ανήλικης κοπέλας.

Το «Τσάιναταουν» (Chinatown - 1974), αποτελεί μία ταινία με έντονα τα στοιχεία του φιλμ νουάρ, αλλά και του ψυχολογικού δράματος. Το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου την έχει κατατάξει 2η στη λίστα με τις καλύτερες ταινίες μυστηρίου όλων των εποχών. Αξίζει τέλος να σημειώσουμε ότι δεκαέξι χρόνια μετά, ο Τζακ Νίκολσον σκηνοθέτησε τη συνέχεια της ταινίας, με τίτλο "Οι Δύο Τζέικ" (The Two Jakes, 1990), με πρωταγωνιστές τον ίδιο και τη Φέι Ντάναγουεϊ και με σεναριογράφο επίσης τον Ρόμπερτ Τάουνι, χωρίς όμως να έχει το φιλμ ανάλογη επιτυχία...

Διαβάστε επίσης:
Αφιέρωμα - Ρόμαν Πολάνσκι: Ο «Πιανίστας» της 7ης Τέχνης

«Στη Φωλιά του Κούκου» (One Flew Over The Cuckoo's Nest - 1975) του Μίλος Φόρμαν

Στο Όρεγκον του 1963, ο Ραντλ Πάτρικ Μακ Μέρφι (Τζακ Νίκολσον) ένας ψυχοπαθής εγκληματίας που εκτίει μικρή ποινή σε αγροτική φυλακή, μεταφέρεται σε ψυχιατρική κλινική. Ο Μακ Μέρφι ελπίζει πως εκεί θα περάσει τους τελευταίους μήνες της ποινής του σε ένα περιβάλλον πιο ήρεμο και αποφεύγοντας τη σκληρή δουλειά. Η πτέρυγα του Μακ Μέρφι όμως διευθύνεται από τη σκληρή και άκαμπτη νοσοκόμα Μίλντρεντ Ρέιτσεντ (Λουίζ Φλέτσερ), η οποία χρησιμοποιεί ανορθόδοξες ιατρικές μεθόδους προκειμένου να υποτάξει και να ταπεινώσει τους ασθενείς της.

Ο Μακ Μέρφι ανακαλύπτει ότι οι ασθενείς φοβούνται περισσότερο τη Ρέιτσεντ από την επανένταξή τους στον έξω κόσμο και γρήγορα γίνεται αρχηγός μιας ομάδας ασθενών. Οι ασθενείς αυτοί είναι ο Μπίλι Μπίμπιτ (Μπραντ Ντουρίφ), ένας νέος που τραυλίζει από νευρικότητα, ο Τσάρλι Τσεσγουίκ (Σίντνεϊ Λάσικ), ένας άνδρας με συμπεριφορά και αντιδράσεις παιδιού, ο Μαρτίνι (Ντάνι Ντε Βίτο) που έχει παραισθήσεις, ο Ντέιλ Χάρντιγκ (Γουίλιαμ Ρέντφιλντ) ένας μορφωμένος παρανοϊκός και ο Τσιφ Μπρόμντεν (Γουιλ Σάμσον) ένας πανύψηλος κωφάλαλος Αμερικανός ιθαγενής. Ο Μακ Μέρφι συγκρούεται με τη νοσοκόμα Ρέιτσεντ και ένας πόλεμος νεύρων ξεσπάει ανάμεσά τους.

Η ταινία αποτελεί κινηματογραφική μεταφορά του ομώνυμου μυθιστορήματος του Κεν Κέισι και έχει ως πρωταγωνιστές τον Τζακ Νίκολσον και τη Λουίζ Φλέτσερ. Το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου την έχει κατατάξει στην 20ή θέση, ως μια από τις καλύτερες αμερικάνικες ταινίες όλων των εποχών. Το φιλμ προτάθηκε για εννέα (9) Βραβεία Όσκαρ κι απέσπασε πέντε, όλα σε βασικές κατηγορίες:

  • Καλύτερης Ταινίας - Μάικλ Ντάγκλας και Σολ Ζάετς
  • Σκηνοθεσίας - Μίλος Φόρμαν
  • Α’ Ανδρικού Ρόλου - Τζακ Νίκολσον
  • Α’ Γυναικείου Ρόλου - Λουίζ Φλέτσερ
  • Διασκευασμένου Σεναρίου - Λόρενς Χόουμπεν και Μπο Γκόλντμαν

«Η Λάμψη» (The Shining - 1980) του Στάνλεϊ Κιούμπρικ

O Τόρανς (Τζακ Νίκολσον), ένας συγγραφέας τρόμου, χρειάζεται έμπνευση για το νέο του βιβλίο και ελπίζει πως με το να γίνει, ο νέος επιτηρητής ενός παλιού ξενοδοχείου στο Κολοράντο θα του δώσει αρκετή έμπνευση για τη συγγραφή ενός καλού μυθιστορήματος τρόμου. Ο Τζακ Τόρανς υπήρξε καθηγητής φιλολογίας σε ένα προκατασκευασμένο σχολείο. Μαζί του έρχονται η σύζυγός του Γουέντι (Σέλεϊ Ντιβάλ) και ο γιος του, Ντάνυ (Ντάνυ Λόυντ), οι οποίοι γνωρίζονται με τον σεφ του ξενοδοχείου, Ντικ Χάλοραν (Σκάτμαν Κρόθερς), πριν εκείνος αναχωρήσει. Ο Ντικ αντιλαμβάνεται τις τηλεπαθητικές ικανότητες του Ντάνι και έχοντας κι εκείνος τις ίδιες δυνάμεις, τον καθησυχάζει πως αν κάτι συμβεί, να τον ειδοποιήσει τηλεπαθητικά. Ωστόσο, το ξενοδοχείο φαίνεται πως είναι στοιχειωμένο από τα φαντάσματα των προηγούμενων επιτηρητών και τρομακτικές εικόνες παραβιάζουν το μυαλό του Ντάνι. Εν τω μεταξύ, ο Τζακ βρίσκεται στα πρόθυρα της τρέλας πριν τον καταλάβουν τα διαβολικά πνεύματα του ξενοδοχείου και προσπαθήσει να δολοφονήσει την οικογένειά του.

Η «Λάμψη» είναι η εμβληματική ταινία του Στάνλεϊ Κιούμπρικ, βασισμένη στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Στίβεν Κινγκ. Πρωταγωνιστούν ο Τζακ Νίκολσον ως ο επιστάτης Τζακ Τόρανς, η Σέλεϊ Ντιβάλ ως η γυναίκα του Γουέντυ Τόρανς, και ο Ντάνυ Λόυντ ως Ντάνυ Τόρανς. Ο Στάνλευ Κιούμπρικ, πραγματοποίησε αρκετές αλλαγές στη ταινία με αποτέλεσμα ο Στίβεν Κίνγκ να δυσαρεστεθεί και να χαλάσουν οι σχέσεις τους. Παρόλα αυτά, όπως και όλες οι ταινίες του ιδιοφυούς Κιούμπρικ, πρόκειται για ένα κινηματογραφικό αριστούργημα. Θεωρείται μάλιστα ως η δεύτερη καλύτερη ταινία τρόμου όλων των εποχών, πίσω μόνο από το κλασσικό «Psycho», του μετρ του είδους, Άλφρεντ Χίτσκοκ.

«Σχετικά με τον Σμιντ» (About Schmidt - 2002) του Αλεξάντερ Πέιν

Ο Γουόρεν Σμιντ (Τζακ Νίκολσον) μόλις βγήκε στη σύνταξη μετά από χρόνια αδιάκοπης δουλειάς. Τώρα πια νιώθει ότι δεν έχει κανέναν προορισμό. Επιπλέον, η κόρη του Τζένιφερ (Χόουπ Ντέιβις), πρόκειται να παντρευτεί έναν τελείως αφελή κι αντιπαθητικό τύπο, ενώ μετά από 42 ολόκληρα χρόνια γάμου η γυναίκα του Έλεν (June Squibb) πεθαίνει αναπάντεχα.

Ο Γουόρεν ψάχνει απελπισμένα να βρει κάποιο νόημα στην κατεστραμμένη ζωή του. Έτσι ξεκινά ένα ταξίδι για ν' ανακαλύψει τον εαυτό του. Ο τελικός προορισμός του είναι το Ντένβερ, όπου ελπίζει να γεφυρώσει το χάσμα ανάμεσα σ' αυτόν και την κόρη του, φτάνοντας έγκαιρα και βοηθώντας την στις προετοιμασίες του γάμου. Δυστυχώς το πρόβλημα είναι ότι μισεί τον μέλλοντα γαμπρό του. Τότε είναι που συνειδητοποιεί ότι ο νέος σκοπός της ζωής του είναι να αποτρέψει την κόρη του απ' το να παντρευτεί.

Το «Σχετικά με τον Σμιντ» είναι μια κωμική ιστορία ενός υπερβολικά καταπιεσμένου, αλλά και αποξενωμένου από το κοινωνικό περιβάλλον άντρα, μέχρι τώρα έχει ζήσει σύμφωνα με τους κανόνες με τους οποίους τον δίδαξαν να ζει. Έρχεται η στιγμή που τα χάνει όλα, τότε αναγκάζεται να βρει την αλήθεια του ποιος αληθινά είναι. Έτσι ξεκινάει την δική του προσωπική Οδύσσεια.

Ο Τζακ Νίκολσον στον ρόλο του Σμιντ είναι άψογος σε μία από τις καλύτερες στιγμές της καριέρας του. Το σενάριο πανέξυπνο (βασίζεται στο βιβλίο του Louis Begley) και η σκηνοθεσία του Αλεξάντερ Πέιν, είναι προσεγμένη. Ενα ταξίδι αυτογνωσίας και σαρκασμού. Το φιλμ απέσπασε δύο Υποψηφιότητες για Όσκαρ. Μία για τον Τζακ Νίκολσον, στην Κατηγορία 'Α Καλύτερης Ανδρικής Ερμηνείας και μία για την σπουδαία Κάθι Μπέιτς, στην Κατηγορία 'Β Καλύτερης Γυναικείας Ερμηνείας.

«Αισθάνομαι τυχερός που μπορώ να κάνω αυτό το σινεμά, αλλά παράλληλα καταλαβαίνω πόσο σπάνιο είναι αυτό, βλέποντας πλέον όλο και λιγότερους Αμερικανούς σκηνοθέτες να το επιχειρούν. Μέρος του μυστικού μου για να τα καταφέρνω, είναι να κρατώ το κόστος όσο πιο χαμηλά γίνεται, προκειμένου να συνεχίσω να το κάνω.» - Αλεξάντερ Πέιν

Διαβάστε επίσης:
Ο ανεξάρτητος κινηματογράφος του Αλεξάντερ Πέιν