Σεξ και σπατάλη, τελικά είναι αντρική υπόθεση

Με στόχο να διευκρινίσουν το πώς οι σκέψεις για εξεύρεση ερωτικού συντρόφου επηρεάζουν το πόσα ξοδεύουμε και δίνουμε, ομάδα επιστημόνων υπό τον εξελικτικό ψυχολόγο Geoffrey Miller διεξήγαγε μια σειρά πειραμάτων που εμπνεύστηκαν από την «θεωρία του δαπανηρού σήματος» - την ιδέα ότι τα ζώα, μεταξύ των οποίων και οι άνθρωποι – χρησιμοποιούν πολύπλοκα, δύσκολα να αγνοηθούν σήματα που έχουν μεγάλο κόστος, προκειμένου να επιδείξουν την βιολογική καταλληλότητά τους προς τα πιθανά ταίρια και κοινωνικούς συντρόφους.

Στο πρώτο πείραμα η ομάδα κάλεσε φοιτητές κολεγίων στο εργαστήριο, χωρίζοντάς τους σε μικρές ομάδες. Στον κάθε έναν από τους φοιτητές δόθηκε τυχαία μία από τις δυο καταστάσεις: προς ζευγάρωμα και μη. Τα άτομα προς ζευγάρωμα έλαβαν τρεις φωτογραφίες ατόμων του αντίθετου φύλου και έπρεπε αρχικά να επιλέξουν πιο βρίσκουν πιο επιθυμητό και στη συνέχεια, να συντάξουν ένα μικρό κείμενο για το ιδανικό ραντεβού με το άτομο αυτό. Στα άτομα της άλλης κατηγορίας δόθηκε μια φωτογραφία από έναν δημόσιο χώρο, ενώ έπρεπε να συντάξουν ένα μικρό κείμενο για τον ιδανικό καιρό για περίπατο και χάζεμα των κτιρίων που έδειχνε η φωτογραφία.

Τότε, ζητήθηκε από όλους τους φοιτητές να φανταστούν ότι κέρδιζαν ξαφνικά ένα μέτριο ποσό χρημάτων, από το λαχείο για παράδειγμα, και να διευκρινίσουν πόσα χρήματα από αυτά θα ξόδευαν σε είδη πολυτελείας και πόσα θα αποταμίευαν. Στη συνέχεια, τους ζητήθηκε να φανταστούν ότι έχουν λίγο περισσότερο ελεύθερο χρόνο την εβδομάδα, και να δηλώσουν πόσες ώρες θα κατανάλωναν σε εθελοντικές δραστηριότητες – όπως η προσφορά βοήθειας σε κάποιον οίκο ευγηρίας ή καταφύγιο αστέγων κ.α.

Τα αποτελέσματα ήταν δραματικά: οι άντρες από την ομάδα των προς ζευγάρωμα δήλωσαν ότι θα ξόδευαν πολύ περισσότερα χρήματα από τους άντρες της ομάδας με τη συνθήκη μη ζευγαρώματος – για παράδειγμα επέλεγαν να πάνε διακοπές στην Ευρώπη αντί να αποταμιεύσουν τα χρήματα – αλλά δεν υπήρξε συνέπεια στις καταναλωτικές αποφάσεις των γυναικών από την συνθήκη μη – ζευγαρώματος. Από την άλλη, οι γυναίκες με τη συνθήκη ζευγαρώματος δήλωσαν ότι θα αφιέρωναν πολύ περισσότερο χρόνο στον εθελοντισμό, απ’ ότι οι γυναίκες με την αντίθετη συνθήκη. Δεν υπήρχε διαφοροποίηση μεταξύ των αντρών και στις δυο ομάδες, σχετικά με την εθελοντική εργασία. Το πείραμα αυτό επιβεβαίωσε ότι η εμφανής κατανάλωση για τους άντρες και η εμφανής φιλανθρωπία για τις γυναίκες μπορεί να αυξηθούν αν τεθεί στην σκέψη η πιθανότητα ζευγαρώματος, κι έτσι μπορεί να λειτουργήσουν στρατηγικά ως μια μορφή της επίδειξης για ζευγάρωμα.

Η θεωρία του δαπανηρού σήματος υποδεικνύει ότι τα σήματα πρέπει να είναι εμφανή και δημοσίως παρατηρήσιμα προκειμένου να προσελκύσουν φίλους ή ερωτικούς συντρόφους. Σε ένα δεύτερο πείραμα, οι επιστήμονες χώρισαν φοιτητές πάλι τυχαία σε προς ζευγάρωμα και μη. Στη συνέχεια τους ζητήθηκε να προσδιορίσουν πόσα χρήματα θα ξόδευαν στα ίδια είδη πολυτελείας που ανέφερε το πρώτο πείραμα αλλά και σε νέα «αφανή» είδη πρώτης ανάγκης, όπως είδη τουαλέτας και είδη καθαριότητας σπιτιού. Τέλος, οι συμμετέχοντες υπέδειξαν πόσο χρόνο θα αφιέρωναν στις εμφανείς εθελοντικές δραστηριότητες που αναφέρθηκαν στο προηγούμενο πείραμα, αλλά και σε νέες, πιο αφανείς, όπως η μοναχική συλλογή απορριμμάτων ή τα συντομότερα ντους προς εξοικονόμηση νερού.

Τα αποτελέσματα ήταν εξίσου ξεκάθαρα: οι άντρες προς ζευγάρωμα, σε σύγκριση με αυτούς υπό την αντίθετη συνθήκη, δήλωσαν ότι θα ξόδευαν περισσότερα χρήματα σε εμφανή είδη πολυτελείας και λιγότερα στα αφανή. Δεν σημειώθηκε διαφοροποίηση στις γυναικείες καταναλωτικές επιλογές από τη συνθήκη ζευγαρώματος ή μη.

Αντίθετα, οι γυναίκες με τη συνθήκη προς ζευγάρωμα, δήλωσαν ότι θα ξόδευαν περισσότερο χρόνο σε εμφανείς εθελοντικές εργασίες, αλλά όχι σε αυτές που είναι αφανείς. Ξανά, δεν παρατηρήθηκε διαφοροποίηση μεταξύ των αντρών για τον εθελοντισμό. Έτσι, οι επιστήμονες συμπέραναν ότι η σκέψη για εξεύρεση ερωτικού συντρόφου δεν αυξάνει απλά την συνολική κατανάλωση ή την εθελοντική κοινωνική εργασία. Αυξάνει μοναχά την εμφανή κατανάλωση ή την εμφανή φιλανθρωπία, τις συμπεριφορές που λειτουργούν καλύτερα ως δημόσιες, δαπανηρές εμφανίσεις.

Αυτές οι μελέτες υποστηρίζουν την ιδέα ότι πολύ από την ανθρώπινη οικονομική συμπεριφορά εκκινείται από κίνητρα δαπανηρών σημάτων για να επιδείξουμε τα προσωπικά μας χαρίσματα σε πιθανούς ερωτικούς και κοινωνικούς συντρόφους. Αυτά τα κίνητρα είναι πολύ καλά συντονισμένα και ιδιαίτερα συγκεκριμένα. Δείχνουν τις συστηματικές διαφορές των φύλων, και επηρεάζονται από τις εμφανείς δυνατότητες για ζευγάρωμα. Αποκαλύπτουν μια εικόνα της ανθρώπινης ψυχολογίας με δαιδαλώδη σχεδιασμό χαρακτηριστικών που σχηματίστηκαν από χιλιετίες εξέλιξης, για να προσελκύσουν ταίρι και φίλους μέσω ορισμένων ειδών δαπανηρών, ενίοτε παράτολμων συμπεριφορών που θα μεταδώσουν με αξιόπιστο τρόπο ορισμένα επιθυμητά γνωρίσματα.