Στη νέα έκθεση PISA του ΟΟΣΑ για το επίπεδο των μαθητών ανά τoν κόσμο, η μικρή Εσθονία κατέλαβε την 3η θέση σε σύνολο 72 χωρών. Η Εσθονία προηγείται όλων των χωρών στον σχετικό πίνακα, ενώ η Ελλάδα βρέθηκε στην 43η θέση. Ποιο είναι όμως το μυστικό της επιτυχίας τους;

Πολλοί μπορεί να εξεπλάγησαν με τη διάκριση των Εσθονών μαθητών, όμως οι ειδικοί επισημαίνουν πως πρόκειται για το αποτέλεσμα μιας συνετής εκπαιδευτικής πολιτικής.

Όπως γράφει η Deutsche Welle, η Κάρεν Λουκ, διευθύντρια σχολείου στο Τάρτου, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Εσθονίας, εξηγεί τον βασικό λόγο:

«Επικεντρώνουμε στην ισότητα των ευκαιριών. Σε αυτό οφείλονται τα θετικά αποτελέσματα. Δεν διαχωρίζουμε επ’ ουδενί τα παιδιά σε διαφορετικές ομάδες, (για παράδειγμα) σε ομάδες υψηλών επιδόσεων και σε άλλες για πιο αδύναμους μαθητές. Όχι δεν το κάνουμε αυτό».

Κανέναν απολύτως ρόλο δεν παίζει ούτε η καταγωγή αλλά ούτε και η κοινωνική προέλευση. Είτε προέρχονται από εύπορες είτε από φτωχές οικογένειες, είτε έχουν ρωσικές ή άλλες ρίζες, στο σχολείο ισχύει το ίδιο για όλα ανεξαιρέτως τα παιδιά: ίσες ευκαιρίες για όλους και φυσικά δωρεάν.

Η σχετική νομοθεσία που χρονολογείται από το 1992 διασφαλίζει τις ίδιες δυνατότητες και για όλες τις μειονότητες καθώς και για όλους τους Εσθονούς τη δια βίου μάθηση.

Το εσθονικό παιδαγωγικό σύστημα δεν προβλέπει νέες παιδαγωγικές μεθόδους ή «πειράματα», παρότι μαθητές και δάσκαλοι έχουν σημαντικά περιθώρια να προσαρμόσουν τη διδασκαλία και τη μάθηση. Οι ακολουθούμενες μέθοδοι είναι μάλλον συντηρητικές και τα περιεχόμενα πολύ σαφή. Μιλώντας στο σουηδικό ραδιόφωνο ο Εσθονός υφυπουργός Παιδείας Μαρτ Λάιντμετς αναφέρθηκε σε δυο βασικούς πυλώνες της  επιτυχίας:

«Δεν κάνουμε κάποια επανάσταση, αλλά διαρκώς μικρές αλλαγές. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι αλλάζουμε εκ βάθρων το εκπαιδευτικό σύστημα. Σύμφωνα με την PISA διαθέτουμε παγκοσμίως το καλύτερο σύστημα όσον αφορά την ισότητα των ευκαιριών. Δεν παίζει ρόλο εάν προέρχεσαι από μια φτωχή ή μια πλούσια οικογένεια. Σε κάθε περίπτωση θα πας στο σχολείο όπου τα αποτελέσματα είναι καλά και ισορροπημένα».

Σύμφωνα με την νέα έκθεση του ΟΟΣΑ τα δυο τρίτα των μαθητών στην Εσθονία δηλώνουν ικανοποιημένοι με τα σχολεία και τους δασκάλους τους.