Ένα μοναδικό θέαμα μας χάρισε χθες το αστρικό σύστημα με την σούπερ πανσέληνο, την τελευταία αλλά και μεγαλύτερη της χρονιάς. Από τις ΗΠΑ έως τη Λευκωσία και από τη Ρώμη ως το Τόκιο και την Αθήνα, η Σούπερ Σελήνη φώτισε τον ουρανό και ήταν το πιο φωτεινό φεγγάρι του χρόνου.

Ειδικότερα, η πανσέληνος της Κυριακής (03.12.2017) ήταν η πιο εντυπωσιακή από όλες τις πανσελήνους της χρονιάς που σε λίγες μέρες μας αποχαιρετά. Η Σελήνη πλησίασε στη Γη πάρα πολύ, σε απόσταση σχεδόν 358.400 χιλιομέτρων, και έτσι το φεγγάρι φαινόταν 7% μεγαλύτερο και 16% φωτεινότερο από όσο μια συνηθισμένη πανσέληνος.

Ο όρος υπερ-Σελήνη ή σούπερ-Σελήνη, που σημαίνει ότι η πανσέληνος συμπίπτει με το περίγειο, δεν είναι επιστημονικός, αλλά δημιουργήθηκε το 1979 από τον αστρολόγο Ρίτσαρντ Νόλε. Έχει υιοθετηθεί επίσης από μερικούς ο όρος μικρο-Σελήνη ή μίνι-Σελήνη, όταν η πανσέληνος συμπίπτει με το απόγειο. Για να υπάρχει σούπερ-Σελήνη, το φεγγάρι πρέπει να απέχει λιγότερα από 360.000 χιλιόμετρα από το κέντρο της Γης.

Σημειώνεται, ότι σε μια σούπερ-Σελήνη το φεγγάρι φαίνεται περίπου 7% μεγαλύτερο από μια τυπική πανσέληνο και 12% έως 14% μεγαλύτερο από μια μικρο-πανσέληνο (όταν το φεγγάρι βρίσκεται στο απόγειο). Επίσης, στη σούπερ-Σελήνη το φεγγάρι φαίνεται 16% πιο φωτεινό σε σχέση με μια μέση πανσέληνο και 30% φωτεινότερο από ό,τι μια μικρο-πανσέληνος.

Ο Ιανουάριος 2018 θα έχει δύο πανσελήνους, στις 2 και 31 Ιανουαρίου, που και οι δύο θεωρούνται σούπερ-Σελήνη, επειδή το φεγγάρι πάλι θα βρίσκεται κοντά στο περίγειό του. Μάλιστα η πανσέληνος της 31ης Ιανουαρίου θα συνδυασθεί με ολική έκλειψη της Σελήνης.

Οι υπερ-πανσέληνοι στο βόρειο ημισφαίριο κατά τους μήνες του χειμώνα φαίνονται μεγαλύτερες από ό,τι τον υπόλοιπο χρόνο, επειδή αυτή την εποχή του χρόνου η Γη βρίσκεται πιο κοντά στον Ήλιο. Εξαιτίας αυτού του γεγονότος η βαρύτητα του Ήλιου έλκει το φεγάρι πιο κοντά στη Γη. Έτσι, μια χειμωνιάτικη σούπερ-Σελήνη δείχνει μεγαλύτερη και φωτεινότερη από μια καλοκαιρινή - αλλά συχνά είναι πιο δύσκολο να την απολαύσει κανείς λόγω των δυσμενών καιρικών συνθηκών.

Σε κάθε περίπτωση, η καλύτερη στιγμή για να δει κανείς μια υπερ-πανσέληνο, είναι αμέσως μόλις το φεγγάρι «ανατείλει» λίγο πάνω από τη γραμμή του ορίζοντα. Στη θέση αυτή, το φεγγάρι φαίνεται μεγαλύτερο και λαμπρότερο από ό,τι όταν σηκώνεται ψηλά στον ουρανό, επειδή όταν είναι χαμηλά, μπορεί κανείς να το συγκρίνει με στοιχεία του τοπίου (λόφους, κτίρια κ.α).

Μεταπολεμικά, η πιο κοντινή στη Γη σούπερ-Σελήνη ήταν εκείνη στις 26 Ιανουαρίου 1948, ενώ την επόμενη φορά που η πανσέληνος θα έλθει ακόμη πιο κοντά στη Γη, θα είναι στις 25 Νοεμβρίου 2034.

Κι επειδή κατά καιρούς εκφράζονται ανησυχίες ότι μια σούπερ-Σελήνη μπορεί να «πυροδοτήσει» φυσικές καταστροφές, οι επιστήμονες της NASA και άλλοι που έχουν μελετήσει το ζήτημα, δεν επιβεβαιώνουν αυτές τις φοβίες.

Φωτογραφίες από Sooc