Ο μεγιστάνας που αμφισβητεί την κυριαρχία Πούτιν

Πρόκειται για τον τρίτο πλουσιότερο άνθρωπο στη Ρωσία με προσωπική περιουσία που , σύμφωνα με το αμερικανικό Forbes, ξεπερνά τα 24δις δολάρια. Με ύψος πάνω από δύο μέτρα, ο Μιχαήλ Προχόροβ μετά την, ομολογουμένως, πετυχημένη ενασχόλησή του με τις μεταλλο-βιομηχανικές επιχειρήσεις, κατεβαίνει στις προεδρικές εκλογές του προσεχούς Μαρτίου για να κερδίσει τον πανίσχυρο Βλαντιμίρ Πούτιν. Σε συνέντευξή του στην SPIEGEL ONLINE  προειδοποιεί για τον κίνδυνο εμφυλιου πολέμου στη Ρωσία, επικρίνει την πολιτική τάξη της χώρας και τάσσεται υπέρ της απελευθέρωσης του μεγιστάνα του πετρελαίου Μιχαήλ Χοντορκόφσκι. 

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της συνέντευξης

SPIEGEL ONLINE: Κύριε Προχόροβ, σας ανήκει μια περιουσία δισεκατομμυρίων, και τώρα σκοπεύετε να αναμετρηθείτε με τον Πρωθυπουργό Βλαντιμίρ Πούτιν στις προεδρικές εκλογές της άνοιξης. Τί σας κάνει να πιστεύετε πως ένας επιτυχημένος επιχειρηματίας κάνει και έναν επιτυχημένο πολιτικό;

Prokhorov: Αυτό δεν αποτελεί πρόβλημα όταν αυτός ο επιχειρηματίας έχει κοινωνικές δεξιότητες συνάμα με τις ηγετικές του ικανότητες. Όταν ήμουν επικεφαλής της εταιρείας εξόρυξης Νόριλσκ Νίκελ, διαχειριζόμουν ο ίδιος επίσης τους παιδικούς σταθμούς, την παροχή ενέργειας και την κατασκευή των κατοικιών. Σε μικρότερη κλίμακα, έχω ήδη κάνει ό,τι θα χρειαζόταν και σε εθνικό επίπεδο. Είναι καλό να έχουμε έναν πρόεδρο που έχει ήδη καταφέρει κάτι στη ζωή του.

SPIEGEL ONLINE: Δεν νομίζετε ότι για την πολιτική και τις επιχειρήσεις ισχύουν διαφορετικοί κανόνες; Οι πολιτικοί πρέπει να ζουν για την υποστήριξη στη δημόσια ζωή σε αντίθεση με τους επιχειρηματίες που αποφασίζουν κεκλεισμένων των θυρών. 

Prokhorov: Αρκετές πολιτικές αποφάσεις λαμβάνονται μακριά από τη δημόσια θέα. Αυτό είναι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της Ρωσίας. Ακόμα και σε δυτικές χώρες, με τις μακρές δημοκρατικές παραδόσεις, η δημόσια συμμετοχή δεν είναι πάντα έτσι όπως θα έπρεπε. Ένας επιχειρηματίας μπορεί να χάσει τα χρήματά του και στη συνέχεια να τα ξανακερδίσει. Το νόμισμα στην πολιτική είναι η εμπιστοσύνη. Όταν έχεις χάσει μία φορά την εμπιστοσύνη των πολιτών, είναι δύσκολο να την κερδίσεις πάλι.

SPIEGEL ONLINE: Η απώλεια της εμπιστοσύνης του ρωσικού λαού στο πρόσωπο του Βλαντιμίρ Πούτιν υπήρξε είναι δραματική. Γιατί οι δείκτες δημοφιλίας του ξαφνικά κατρακύλησαν από το 70% κάτω από το 50% σύμφωνα με τις επίσημες δημοσκοπήσεις, ή ακόμα και στο 40% σύμφωνα με μία εσωτερική έρευνα; 

Prokhorov: Το βασικό του λάθος έγινε την ημέρα του συνεδρίου για την σύμβαση της Ηνωμένης Ρωσίας στο τέλος του Σεπτέμβρη όταν (ο απερχόμενος πρόεδρος Ντιμίτρι) Μπεντβέντεβ και ο Πούτιν ανακοίνωσαν πως σκόπευαν απλώς να αλλάξουν θέσεις. Αυτό παραήταν κυνικό. Πραγματικά θύμωσε τους ανθρώπους. Η παραγωγική τάξη τότε είπε: «Μισό λεπτό, εμείς παράγουμε τους φόρους επομένως παράγουμε και απαιτούμε σεβασμό». Οι άνθρωποι δεν μένουν πια σιωπηλοί όταν οι αποφάσεις λαμβάνονται ερήμην τους.

SPIEGEL ONLINE: Μήπως το Κρεμλίνο σας έβαλε σε αυτόν τον αγώνα για να διοχετεύσει αυτή την δυσαρέσκεια; 

Prokhorov: Λαμβάνω τις δικές μου αποφάσεις. Έτσι έχω συνηθίσει. Δεν υπήρξα ποτέ μέρος κανενός ξένου σχεδίου. 

SPIEGEL ONLINE: Μήπως σας θίγει το γεγονός πως η στενή γνωριμία σας με τον πρώην βαρόνο του πετρελαίου Μιχαήλ Χοντορκόφσκι, που ήταν στη φυλακή τα τελευταία οκτώ χρόνια και του οποίου η περιουσία κρατικοποιήθηκε, απεκλήθη ως ένα σχέδιο του Κρεμλίνου; 

Prokhorov: Όχι, δεν με θίγει αυτό και δεν είμαι γενικά εύθικτος. Είναι η δουλειά μου να αποδείξω το αντίθετο στους σκεπτικιστές που θέλουν να με συνδέσουν με το Κρεμλίνο. Είμαι σίγουρος ότι θα μπορούσα να πείσω τον Χοντορκόφσκι εάν μπορούσαν μόνο να του μιλήσω. Ο Μιχαήλ είναι ένας εξαίρετος και ταλαντούχος μάνατζερ. Πρέπει να περνάει μια δύσκολη περίοδο τώρα που βρίσκεται πίσω από τα κάγκελα. Όταν γίνω πρόεδρος, θα έχω εξασφαλίσει την απελευθέρωσή του.

SPIEGEL ONLINE: Υποστηρίζετε έναν περιοριστικό νόμο που δεν επιτρέπει σε κάποιον να εκμεταλλευτεί το ίδιο πολιτικό αξίωμα για πάνω από δύο θητείες. Τί , λοιπόν, θα συνέβαινε στον Βλαντιμίρ Πούτιν ο οποίος επιδιώκει να γίνει πρόεδρος για τρίτη φορά τον Μάρτιο; Θα έπρεπε να ηγηθεί της εταιρείας ενέργειας που έχει, της Gazprom και θα έπρεπε ο Μεντβέντεβ να γίνει πρόεδρος του Συνταγματικού Δικαστηρίου;

Prokhorov: Είμαι πάρα πολύ απασχολημένος για να σπαταλώ χρόνο σκεπτόμενος τέτοια φαντασιοκοπήματα.

SPIEGEL ONLINE: Πήρατε μέρος σε μαζικές διαμαρτυρίες. Μία από τις προτεινόμενες λύσεις ήταν «Η Ρωσία χωρίς τον Πούτιν», πώς σας φάνηκε αυτό το σύνθημα;

Prokhorov: Είμαι υπέρ της Ρωσίας με τον Πούτιν, αλλά και με τον συγγραφέα Μπόρις Άκουνιν και τον μπλόγκερ Αλεξέι Ναβάλνι, από τους οποίους ο Πούτιν ζήτησε να παραιτηθούν. Εάν οι διαφορετικές πλευρές δεν καταφέρουν να συμφιλιωθούν , στη χειρότερη περίπτωση, θα αντιμετωπίσουμε, εμφύλιο πόλεμο. Η λύση «Ρωσία χωρίς τον Πούτιν» δεν με εμπνέει. Δεν χρειαζόμαστε επανάσταση, χρειαζόμαστε εξέλιξη.

SPIEGEL ONLINE: Γιατί αγωνίζεστε εναντίον του Πούτιν τότε στις εκλογές;

Prokhorov: Ακριβώς γιατί χρειαζόμαστε εξέλιξη, νέα μυαλά, νέες ιδέες. Ο Πούτιν αξίζει τα εύσημα για όσα έχει κάνει. Ειδικότερα, κατά τα πρώτα χρόνια της διακυβέρνησής του, κατάφερε να ενώσει μια διασπασμένη χώρα και να απλοποιήσει το φορολογικό σύστημα. Το εισόδημα των ανθρώπων αυξήθηκε. Είναι ακριβώς αυτή η νέα μεσαία τάξη, αυτοί οι καλά αμειβόμενοι πολίτες, που αρνούνται να προχωρήσουν χωρίς τα πολιτικά τους δικαιώματα.

SPIEGEL ONLINE: Σε ποιά τρία μέτρα θα επικεντρώσετε την προσοχή σας αμέσως εάν εκλεγείτε πρόεδρος;

Prokhorov: Για μένα είναι σημαντική η εδραίωση του ανταγωνισμού στις επιχειρήσεις και την πολιτική. Όταν πηγαίνετε σε ένα κατάστημα στις μεγάλες πόλεις μας μπορείτε να επιλέξετε μεταξύ δεκάδων ψυγείων ή δοχείων για τσάι. Στην πολιτική οι άνθρωποι έχουν ελάχιστες επιλογές. 

SPIEGEL ONLINE: Τί ακριβώς θέλετε να αλλάξετε;

Prokhorov: Θέλω να κάνω ευκολότερη την ίδρυση νέων κομμάτων. Το μίνιμουμ του 7% για τη δυνατότητα κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης πρέπει να μειωθεί στο 3%. Το όριο της θητείας πρέπει να μειωθεί από τα , άρτι ανακοινωθέντα  6 χρόνια, πάλι στα 4 χρόνια. Στην οικονομία, θα καταργήσω τα μονοπώλια, όπως αυτό της Gazprom, για παράδειγμα. Τρίτον, θα δώσω προτεραιότητα στις επενδύσεις για την εκπαίδευση, την επιστήμη και τον πολιτισμό. Είναι πολύ σημαντικότερα από τις υψηλές αμυντικές δαπάνες. Προς στιγμήν, κανείς δεν απειλεί τη χώρα μας.

SPIEGEL ONLINE: Οι Ρώσοι δεν είναι υπέρ των ολιγαρχών. Πώς αξιολογείτε τις πιθανότητες να εισέλθετε στο Κρεμλίνο;

Prokhorov: Υπάρχουν προκαταλήψεις κατά των πλούσιων επιχειρηματιών, αλλά όχι τόσες όσες παλιότερα. Πέρα από όλα αυτά, η χώρα δεν είναι υπέρ των ανέντιμων ανθρώπων.

SPIEGEL ONLINE: Εκλογή απατεώνων και διεφθαρμένων δημόσιων υπαλλήλων;

Prokhorov: Ναι.

SPIEGEL ONLINE: Γιατί νομίζετε πως η φήμη των πλούσιων ανθρώπων έχει βελτιωθεί;

Prokhorov: Επειδή δημιουργούν πολλές θέσεις εργασίας, επενδύουν στην χώρα τους, έχουν φιλανθρωπική δράση και βοηθούν ανθρώπους. Στην διάρκεια της καμπάνιας μου μίλησα με πολλούς καθημερινούς ανθρώπους. Οι άνθρωποι έρχονται σε μένα , ξανά και ξανά, λέγοντας «Είμαι πραγματικά κομμουνιστής αλλά θα σε ψηφίσω γιατί ξέρω ότι δεν κλέβεις». Αυτή είναι η στιγμή όπου οι επιτυχημένοι και εύποροι άνθρωποι πρέπει να αναλάβουν την εξουσία έναντι εκείνων που καταχρώνται τη θέση τους για να γεμίσουν τις τσέπες τους.

SPIEGEL ONLINE: Πόσο ψηλά στις τάξεις βρίσκεται η διαφθορά που περιγράφετε; Είναι ο Πρόεδρος Ντιμίτρι Μεντβέντεβ και ο Πρωθυπουργός Βλαντιμίρ Πούτιν διεφθαρμένοι;

Prokhorov: Σιγά σιγά, η διαφθορά είναι απότοκος της Σοβιετικής Ένωσης και μιας οικονομίας ΄΄στερημένης''. Για να αγοράσετε κρέας θα έπρεπε να δωροδοκήσετε τον κρεοπώλη. Εκείνοι που χρειάζονταν επίσημη άδεια έπρεπε να δώσουν στους κατάλληλους υπαλλήλους ένα δώρο, και οι γιατροί έπαιρναν πραλίνες η σοκολάτες. Ένα σύστημα αναπτύχθηκε βασισμένο σε δύο σταθμά. Διαφωνούσαμε όλοι όταν συζητούσαμε στη κουζίνα του σπιτιού μας αλλά στη δουλειά και στους δημόσιους χώρους ήμασταν υποστηρικτές του κομμουνιστικού κόμματος.

SPIEGEL ONLINE: Αυτό που ρώτησα είναι εάν το σύστημα είναι διεφθαρμένο από το κορυφή προς τα κάτω.

Prokhorov: Ακόμα και από εκεί, όπου θα βρείτε ανθρώπους δύο ταχυτήτων. 

Συνέντευξη στον Ματίας Σκέπ στο Καζάν της Ρωσίας

Επιμέλεια: Γρηγόρης Καυκιάς