Από την πρωτοφανή δήλωση του βουλευτή της ΝΔ Θανάση Δαβάκη, ο οποίος υποστήριξε πως δεν επιθυμεί οι ψηφοφόροι Ρομά να του δίνουν την ψήφο τους στις εκλογές, μέχρι το ρατσιστικό παραλήρημα του Μητροπολίτη Αμβρόσιου, ο οποίος προέτρεψε δημοσίως τους πιστούς να φτύνουν τους ομοφυλόφιλους, τις αντιδράσεις των νομοταγών πολιτών επειδή παίρνουν κοινωνικό μέρισμα αλλοδαποί που ζουν εδώ, και τον ανώνυμο νοικοκυραίο, όπως τον κτηνοτρόφο στη Λέσβο που κατήγγειλε πως μετανάστες έκλεψαν και έσφαξαν αρνί από το κοπάδι του, με αποτέλεσμα οι «δράστες» να προσαχθούν στην ασφάλεια Μυτιλήνης για να αποδειχθεί τελικά πως είχαν αγοράσει το ζωντανό από τον κρεοπώλη της περιοχής, ο ρατσισμός και οι αντιλήψεις μίσους είναι όχι ένα φαινόμενο αλλά μια πραγματικότητα. Στον κόσμο αλλά και στη μικρή κοσμογωνιά μας. Μια θλιβερή, ακατανόητη σε σχέση με την εξέλιξη και τις κατακτήσεις της ανθρώπινης σκέψης, πλήρως κατανοητή σε σχέση με τα κοινωνικά αίτια που τη γεννά, πραγματικότητα.

Το άρθρο 1 της Οικουμενικής Διακήρυξης των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων που υιοθετήθηκε από την Γενική Συνέλευση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών στις 10 Δεκεμβρίου 1948 αναφέρει ότι όλοι οι άνθρωποι γεννιούνται ελεύθεροι και ίσοι σε αξιοπρέπεια και δικαιώματα. Και με βάση το άρθρο 2, όλοι δικαιούνται όλα τα δικαιώματα και τις ελευθερίες που ορίζονται στη Διακήρυξη, χωρίς διακρίσεις φυλής ή άλλου είδους.

Ωστόσο, 70 χρόνια μετά, ο ρατσισμός, η ξενοφοβία και η μισαλλοδοξία αποτελούν προβλήματα που επικρατούν σε όλες τις σύγχρονες κοινωνίες ενώ ο σεβασμός στη διαφορετικότητα, η ένταξη, η ενότητα αποτελούν ζητούμενα που παραπέμπουν σε μια μελλοντική ουτοπική κοινωνία. Το 1966, τα Ηνωμένα Έθνη κήρυξαν την πρώτη Ημέρα για την Εξάλειψη των Φυλετικών Διακρίσεων για να τιμηθούν εκείνοι που σκοτώθηκαν στις 21 Μαρτίου 1960, ενώ διαμαρτυρήθηκαν ειρηνικά εναντίον των νόμων περί Απαρτχάιντ στη Νότια Αφρική. Ο ΟΗΕ μάς καλεί αυτή τη μέρα να ενώσουμε τις φωνές μας για τα θύματα του ρατσισμού, των φυλετικών διακρίσεων, της ξενοφοβίας και της μισαλλοδοξίας.

Διαβάστε επίσης: Η μεγάλη αποδόμηση της φυλετικής διάκρισης

Η σφαγή του Σάρπβιλ

Σαν σήμερα, 21 Μαρτίου, το 1960, 69 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, όταν η αστυνομία άνοιξε πυρ κατά τη διάρκεια ειρηνικής διαμαρτυρίας στην πόλη Σάρπβιλ της Νότιας Αφρικής. Αυτόπτες μάρτυρες δήλωσαν ότι οι γυναίκες και τα παιδιά έτρεχαν προς κάθε κατεύθυνση, ενώ περίπου 300 αστυνομικοί πυροβολούσαν προς το συγκεντρωμένο πλήθος (5.000 άτομα) έξω από τα δημοτικά γραφεία της πόλης. Πολλά από τα θύματα είχαν χτυπηθεί στην πλάτη.

Περίπου 5-7 χιλιάδες άνθρωποι είχαν συγκεντρωθεί στο αστυνομικό τμήμα του Σάρπβιλ προκειμένου να διαμαρτυρηθούν ενάντια στους νόμους φυλετικού διαχωρισμού της Νότιας Αφρικής, οι οποίοι είχαν σχεδιασθεί από την κυβέρνηση του Απαρτχάιντ για να περιορίσουν σε σημαντικό βαθμό τις μετακινήσεις τους σε περιοχές λευκών. Οι συγκεκριμένοι νόμοι όριζαν ότι όλοι οι μαύροι κάτοικοι της χώρας, άνδρες και γυναίκες, ήταν υποχρεωμένοι να διατηρούν βιβλιάρια με το όνομά τους, αριθμό φορολογικού μητρώου, καθώς και στοιχεία του εργοδότη τους. Στην περίπτωση που κάποιος βρισκόταν σε δημόσιο χώρο και δεν έφερε το βιβλιάριο, έπρεπε να συλληφθεί και να παραμείνει στη φυλακή μέχρι 30 ημέρες.

Ο ηγέτης του Παναφρικανικού Κογκρέσου (PAC) Robert Subukwe δήλωσε ότι η πορεία, που έλαβε χώρα την 21 Μαρτίου 1960, αποτελούσε την πρώτη πράξη μιας πενθήμερης ειρηνικής εκστρατείας που είχε σχεδιαστεί από μαύρους Αφρικανούς, ώστε να πείσουν την κυβέρνηση να καταργήσει τους νόμους. Το σχέδιο ήταν να αφήσουν τα βιβλιάρια σπίτι τους και να παρουσιαστούν στο αστυνομικό τμήμα και να συλληφθούν. Το αποτέλεσμα αυτής της πράξης θα ήταν οι φυλακές να γεμίσουν, το εργατικό δυναμικό να μειωθεί και η οικονομία να φτάσει σε αδιέξοδο.

Ωστόσο, τρεις ώρες μετά την έναρξη της, η ειρηνική διαμαρτυρία μετατράπηκε σε λουτρό αίματος. Στην αρχή, η αστυνομία προσπάθησε να διαλύσει το πλήθος με πολεμικά αεροσκάφη που πραγματοποίησαν χαμηλές πτήσεις, αλλά στη συνέχεια έλαβε πιο ακραία μέτρα. Ο διοικητής της αστυνομίας D. H. Pienaar είπε ότι η τακτική άλλαξε, όταν πλήθος ντόπιων περικύκλωσε το κτίριο της αστυνομίας. «Θα πρέπει να πάρουν ένα σκληρό μάθημα, αν κάνουν αυτά τα πράγματα», ήταν τα λόγια του.

Έξι χρόνια μετά τη σφαγή στο Σάρπβιλ, ο ΟΗΕ ανακήρυξε την 21η Μαρτίου ως Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη των Φυλετικών Διακρίσεων.

Οι διακρίσεις σήμερα

Ακροδεξιές δυνάμεις κερδίζουν έδαφος σε όλο τον κόσμο. Το ίδιο και στην Ευρώπη. Από το Βορρά έως το Νότο και από την Ανατολή μέχρι τη Δύση ακροδεξιά κόμματα διεκδικούν ή και συμμετέχουν στην εξουσία. Ιταλία, Αυστρία, Ουγγαρία, Ολλανδία, Γαλλία είναι μερικά παραδείγματα των τελευταίων χρόνων. 

Και οι διακρίσεις δεν περιορίζονται μόνο στη φυλή. Υπάρχουν και στο φύλο, στη θρησκεία, στις σεξουαλικές προτιμήσεις κ.α.. Σύμφωνα με τα τελευταία επίσημα στοιχεία το 35% των γυναικών παγκοσμίως έχουν βιώσει σωματική και/ή σεξουαλική βία από τον σύντροφό ή σεξουαλική βία από κάποιο άγνωστο κάποια στιγμή στην ζωή τους (Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας) ενώ σχεδόν 1 στις 2 γυναίκες στην Ε.Ε. (47%) που έχουν βιώσει περιστατικά σωματικής, σεξουαλικής, ψυχολογικής βίας, δεν το έχουν πει ποτέ σε κανέναν (Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την ισότητα των φύλων). Την ίδια ώρα η αισιοδοξία δεν βρίσκε χώρο, αφού η ποινικοποίηση της έκτρωσης και η νομιμοποίηση των απολύσεων εγκύων εργαζόμενων επιστρέφουν.

Ρατσισμός και στον αθλητισμό... Εντολές για διακοπή των παιχνιδιών στο Παγκόσμιο Κύπελλο έδωσε ο πρόεδρος της FIFA, Τζιάνι Ινφαντίνο, σε περίπτωση που διαιτητές διαπιστώνουν κρούσματα ρατσισμού. «Είμαστε αποφασισμένοι να μην ανεχτούμε το παραμικρό κρούσμα και για αυτό οι διαιτητές θα πρέπει να είναι έτοιμοι να διακόπτουν τον όποιο αγώνα στη Ρωσία, όταν αντιλαμβάνονται ρατσιστική συμπεριφορά στις κερκίδες», τόνισε ο Ελβετός παράγοντας και συμπλήρωσε: «Είμαι αποφασισμένος να κερδίσουμε αυτή τη μάχη. Ο ρατσισμός και οι όποιες άλλες διακρίσεις δεν έχουν θέση στα γήπεδα. Να ξέρουν όλοι πως η συνομοσπονδία θα δώσει σαφείς οδηγίες για την καταπολέμηση αυτού του νοσηρού φαινομένου στα γήπεδα της Ρωσίας και στο Μουντιάλ και κανείς δεν πρέπει να υποτιμήσει την αποφασιστικότητα μας.»

«Την περασμένη χρονιά, ο κόσμος μας βυθίστηκε σε ανθρωπιστικές κρίσεις, με τους παγκόσμιους ηγέτες να μας προσφέρουν εφιαλτικά οράματα μιας κοινωνίας τυφλωμένης από το φόβο και το μίσος. Αυτό όπλισε όσους ενθαρρύνουν το ρατσισμό και μισαλλοδοξία αλλά ενέπνευσε πολλούς περισσότερους ανθρώπους να αντισταθούν για ένα πιο ελπιδοφόρο μέλλον», δήλωσε ο Salil Shetty, Γενικός Γραμματέας της Διεθνούς Αμνηστίας, με αφορμή την ετήσια έκθεσή της σχετικά με την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε παγκόσμιο επίπεδο για το 2017-2018.

Η Διεθνής Αμνηστία στην ετήσια ανασκόπηση της για τα ανθρώπινα δικαιώματα προειδοποιεί πως παγκόσμια, οι κοινωνίες βιώνουν τις τρομακτικές συνέπειες μιας φοβερής ρητορικής μίσους που απειλεί να κανονικοποιήσει τις συστηματικές διακρίσεις ενάντιων περιθωριοποιημένων ομάδων. «Οι πολιτικές του Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να σηματοδότησαν μια νέα εποχή οπισθοχώρησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ωστόσο δεν ήταν οι μοναδικές. Όπου κι αν κοιτάξει κανείς, από την Αυστραλία μέχρι την Ουγγαρία, οι ηγέτες αντιμετωπίζουν τους πρόσφυγες και τους μετανάστες ως προβλήματα, τα οποία καλούνται να διαχειριστούν και όχι ως πραγματικούς ανθρώπους με δικαιώματα που χρειάζονται τη στήριξή μας», δήλωσε ο Salil Shetty.

Στην έκθεση τονίζεται η ανάγκη αντίστασης των ανθρώπων ενάντια σε κάθε μορφή ρητορικής μίσους, όπως αυτή εκφράστηκε στα ξενοφοβικά συνθήματα σε μια εθνικιστική διαδήλωση στην Πολωνία, στις πορείες «white supremacist» στο Charlottesville και στη βίαιη καταστολή των ΛΟΑΤΚΙ κοινοτήτων από την Τσετσενία έως την Αίγυπτο. Αυτή η ανάγκη υπογραμμίζεται και από τη δαιμονοποίηση των προσφύγων και μεταναστών/ριων από τα πολύ υψηλά κλιμάκια κυβερνήσεων.

Στην μεγαλύτερη από άποψη υποδοχής μεταναστών ευρωπαϊκή χώρα, στη Γερμανία, τουλάχιστον 950 επιθέσεις εναντίον μουσουλμάνων και μουσουλμανικών ιδρυμάτων και εγκαταστάσεων όπως τεμενών, κατέγραψαν οι αρχές το 2017, ανέφερε η γερμανική εφημερίδα Neue Osnabrueckner Zeitung στη σαββατιάτικη έκδοσή της, επικαλούμενη στοιχεία που δόθηκαν σε βουλευτές από το υπουργείο Εσωτερικών.

Το υπουργείο τόνισε ότι 33 άνθρωποι τραυματίστηκαν στις επιθέσεις, από τις οποίες οι 60 διαπράχθηκαν ενάντια σε τεμένη, σύμφωνα με το δημοσίευμα ενώ δεν ήταν διαθέσιμα συγκριτικά στοιχεία, καθώς το υπουργείο ξεκίνησε να συλλέγει ξεχωριστά δεδομένα για αντιϊσλαμικές επιθέσεις πέρσι. Σχεδόν όλοι οι δράστες των επιθέσεων ήταν ακροδεξιοί εξτρεμιστές, σύμφωνα με τα κυβερνητικά στοιχεία. Ο Αϊμάν Μάζιεκ, επικεφαλής του Κεντρικού Συμβουλίου Μουσουλμάνων της Γερμανίας, δήλωσε στην εφημερίδα ότι ο αριθμός των επιθέσεων εναντίον μουσουλμάνων και μουσουλμανικών εγκαταστάσεων είναι πιθανώς πολύ μεγαλύτερος, καθώς πολλές αρχές δεν παρακολουθούν ακόμη συγκεκριμένα αντιϊσλαμικά περιστατικά και τα θύματα συχνά δεν καταγγέλλουν τις επιθέσεις στην αστυνομία.

Διαβάστε επίσης: Δέκα ταινίες για την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Ρατσισμού

Στην Ελλάδα των προσφύγων

Δύο χρόνια μετά από την έναρξη της εφαρμογής της συμφωνίας ΕΕ-Τουρκίας που συνυπέγραψε και η ελληνική κυβέρνηση μετράμε πάνω από 60.000 πρόσφυγες εγκλωβισμένους στη χώρα και τραγικό πολλαπλασιασμό των πνιγμών στη Μεσόγειο με πάνω από 5.000 καταγραμμένους νεκρούς το 2016-2017 στην ανοιχτή θάλασσα ανάμεσα στη Λιβύη και την Ιταλία.

Αντιστεκόμαστε ενωμένοι ενάντια στις πολιτικές της Ε.Ε., των ΗΠΑ και της ελληνικής κυβέρνησης, των κλειστών συνόρων για τους πρόσφυγες και των ανοικτών για τους «επενδυτές» και τα διεθνή τράστ τα οποία χρειάζονται τα πλοία του ΝΑΤΟ για την «αποτροπή» των προσφύγων που ζητούν σωτηρία.
Η «Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο» (RSA) είναι μία αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία που στοχεύει στην παροχή νομικής υποστήριξης προσφύγων, την παρακολούθηση και ανάδειξη παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων καθώς και στην κοινωνική και ανθρωπιστική ενίσχυση ιδιαίτερα ευάλωτων ατόμων.

Τα μέλη της «Υποστήριξης» βρίσκονται μόνιμα στα νησιά του Βορείου Αιγαίου και την ενδοχώρα και πραγματοποιούν συστηματικές επισκέψεις ανά την επικράτεια για να παρακολουθήσουν τις εξελίξεις. Όπως υποστηρίζει η RSA η συμφωνία Ευρωπαϊκής Ένωσης – Τουρκίας, είχε σαν αποτέλεσμα ανάμεσα σε άλλα, την αύξηση των ρατσιστικών και ξενοφοβικών συμπεριφορών στα νησιά όπου εγκλωβίζονται οι πρόσφυγες,

«Εμπρησμοί, επιθέσεις με σιδερογροθιές, βανδαλισμοί, λόγοι μίσους και διχόνοιας. Η λίστα των επιθέσεων με ρατσιστικό κίνητρο ενάντια προσφύγων, μεταναστών αλλά και Ελλήνων πολιτών είναι μεγάλη τα δύο τελευταία χρόνια, λόγω της αδιέξοδης κατάστασης που βιώνει η πλειοψηφία του προσφυγικού πληθυσμού και των νέων δεδομένων που δημιουργήθηκαν για τις τοπικές κοινωνίες μετά την Κοινή Δήλωση Ε.Ε-Τουρκίας.  Ιδιαίτερα αυξημένη είναι η ένταση στα νησιά του Αιγαίου όπου πρόσφυγες και ντόπιοι έχουν φτάσει στα όρια των αντοχών τους, λόγω της δημιουργίας των Hot Spot και τις συνθήκες  εγκλωβισμού» επισημαίνει.

Το Σάββατο πραγματοποιήθηκαν συγκεντρώσεις και διαδηλώσεις σε Γερμανία, Γαλλία, Βρετανία, Ιρλανδία, στη Χώρα των Βάσκων, σε Αυστρία, Ολλανδία, Τσεχία, Ελβετία, Δανία και στην Κύπρο.

Σε χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Αυστρία, οι διαδηλώσεις είχαν έντονο το στοιχείο της απάντησης στην ακροδεξιά και τη φασιστική απειλή. Η άνοδος των ακροδεξιών κομμάτων σαν το Εθνικό Μέτωπο στη Γαλλία και το AFD στη Γερμανία ή το κόμμα των «Ελεύθερων» στην Αυστρία που πλέον συγκυβερνά, κινητοποιούν συνδικάτα, αντιρατσιστικές οργανώσεις, καθώς οι νέοι ακροδεξιοί πολιτικοί καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό την πολιτική ατζέντα στο προσφυγικό, πιέζοντας συνεχώς για νέα ρατσιστικά μέτρα.

Αντιφασιστικά - αντιρατσιστικά  συλλαλητήρια πραγματοποιήθηκαν και σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη στο πλαίσιο της Διεθνούς ημέρας κατά του ρατσισμού, του φασισμού, του πολέμου και της φτώχειας.

Την ίδια μέρα είχε γίνει γνωστή η νέα τραγωδία με πρόσφυγες στο Αγαθονήσι, με τους τουλάχιστον 16 νεκρούς. «Σίγουρα δεν είναι η πρώτη βάρκα που βουλιάζει, και δυστυχώς δεν θα είναι και η τελευταία. Οπωσδήποτε υπάρχει καλύτερος τρόπος. Πιο ασφαλής τρόπος για να περάσουν αυτοί οι άνθρωποι. Το να τους αφήνουμε να πεθαίνουν στη μέση του πελάγους είναι απολύτως απαράδεκτο», δήλωσε μια ακτιβίστρια και εθελόντρια από τον Καναδά.

Τα σύγχρονα σκλαβοπάζαρα, η φασιστική απειλή, η ισλαμοφοβία, ο σεξισμός, ο ρατσισμός της αστυνομίας που δολοφονεί εκατοντάδες έγχρωμους, η επίθεση σε δικαιώματα και ελευθερίες ντόπιων και μεταναστών, η οικονομική βία της εξαθλίωσης σε βάρος της κοινωνικής πλειοψηφίας, οι διακρίσεις σε βάρος όσων έχουν διαφορετικό χρώμα, φυλή, θρησκεία, φύλο, σεξουαλικό προσανατολισμό, χώρα προέλευσης είναι εδώ σε ένα δυστοπικό παρόν που η ανθρωπότητα οφείλει να ανατρέψει.