Ισπανία όπως Ελλάδα: Όταν ο Θαπατέρο έγινε... Καραμανλής

_{Ο Θαπατέρο αποχωρεί, τα «όργανα» αρχίζουν}

Τι κοινό έχουν ο Θαπατέρο και ο Καραμανλής; Παραδίδουν αμαχητί την εξουσία στα πρόθυρα της οικονομικής κατάρρευσης. Το αποτέλεσμα της κάλπης στην Ισπανία είναι προδιαγεγραμμένο, με τους σοσιαλιστές να δίνουν τη σκυτάλη στους συντηρητικούς. Σε ένα είδος ανταπόκρισης από την Ιβηρική Χερσόνησο, ο καθηγητής Οικολογικών Οικονομικών στο Αυτόνομο Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης Γιώργος Καλλής μεταφέρει μια εικόνα πλήρους απαξίωσης του πολιτικού συστήματος με κύριο χαρακτηριστικό την παντελή αδιαφορία της ισπανικής κοινωνίας για τις εκλογές της Κυριακής. 

«Η Ισπανία είναι στην ίδια κατάσταση στην οποία βρισκόταν η Ελλάδα 2-3 χρόνια πριν, επί διακυβέρνησης Καραμανλή, καθώς εισέρχεται σε μια φάση έντονης οικονομικής κρίσης και ουσιαστικά η κυβέρνηση των σοσιαλιστών παραδίδει την εξουσία. Δεν υφίσταται πολιτική μάχη. Κάποιος που ζει σήμερα στην Ισπανία, ούτε καν αντιλαμβάνεται ότι γίνονται εκλογές», αναφέρει χαρακτηριστικά ο Γιώργος Καλλής.
 
Κατά τη γνώμη του, η κυβέρνηση Θαπατέρο τηρούσε μάλλον μια στάση αναμονής όλο το προηγούμενο διάστημα, καθώς δεν προχώρησε στην εφαρμογή ιδιαίτερων οικονομικών μέτρων. «Βέβαια, πριν ξεκινήσει η οικονομική κρίση, η Ισπανία ουσιαστικά δεν είχε δημοσιονομικό έλλειμμα, το οποίο ήταν αποτέλεσμα της κρίσης. Σε μεγάλο βαθμό, ήταν αποτέλεσμα της κατάρρευσης της οικοδομικής ανάπτυξης στην οποία είχε βασιστεί η χώρα. Ακολούθησαν υψηλά ποσοστά ανεργίας και κατ’ επέκταση αύξηση των κρατικών δαπανών για την επιδότηση όσων παρέμεναν και παραμένουν έξω από την αγορά εργασίας. Και σε αυτή την περίπτωση, πάντως, το έλλειμμα της Ισπανίας είναι μικρότερο και από της Γερμανίας. Η κυβέρνηση Θαπατέρο, λοιπόν, αποφεύγοντας μεγάλες περικοπές και κοινωνικές συγκρούσεις, καθυστέρησε να λάβει τα μέτρα τα οποία θα αναγκαστεί να λάβει η επόμενη κυβέρνηση», σημειώνει.
 
Η ανεργία στην Ισπανία ξεπερνά το 22% συνολικά και το 45% στους νέους: «Είναι από τα υψηλότερα ποσοστά στην Ευρώπη, ωστόσο, δεν είμαι σίγουρος σε ποιο βαθμό είναι πραγματικά. Ίσως να οφείλεται στις μετρήσεις ή στην αδήλωτη απασχόληση. Δεν θα έλεγα ότι υπάρχει στην Ισπανία η αίσθηση πως η ανεργία είναι μεγαλύτερη απ’ ό,τι στην Ελλάδα. Πάντως, οι ενδείξεις παραπέμπουν στην ελληνική οικονομία προ λίγων ετών, καθώς έχει αρχίσει η μείωση των κρατικών ροών, πολλοί δημόσιοι οργανισμοί αδυνατούν να αντεπεξέλθουν στις υποχρεώσεις τους. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση των φαρμακείων τις τελευταίες μέρες, τα οποία αρχίζουν απεργίες γιατί δεν τους πληρώνει το κράτος. Στο Πανεπιστήμιο στο οποίο εργάζομαι, για παράδειγμα, σημειώθηκαν περικοπές κατά τουλάχιστον 10%».
 
Εύλογες, λοιπόν, είναι οι κοινωνικές αντιδράσεις, στο βαθμό που αυτές εκδηλώνονται. Είναι ευρέως γνωστό πλέον το κίνημα των Αγανακτισμένων το οποίο ξεκίνησε στην Ισπανία την περίοδο των τελευταίων δημοτικών εκλογών. «Ήταν μια κατάσταση παρόμοια με την τωρινή, με τη δημοκρατία να δυσλειτουργεί, υπό την έννοια ότι ενώ διανύουμε τη μεγαλύτερη οικονομική κρίση που έχουν βιώσει τουλάχιστον οι νέες γενιές, υπάρχει χαρακτηριστική αδιαφορία για το αποτέλεσμα των εκλογών. Αυτό δείχνει ότι κάτι δεν λειτουργεί σωστά στο πολιτικό σύστημα. Τηρουμένων των αναλογιών, αυτή τη στιγμή οι εκλογές θα έπρεπε να είναι δραματικές, ο κόσμος να βρίσκεται στο δρόμο ενόψει των σημαντικών αποφάσεων τις οποίες θα λάβει η επόμενη κυβέρνηση. Ωστόσο, παρατηρείται ακριβώς το αντίθετο. Νομίζω ότι σε αυτό το πλαίσιο ξεπρόβαλαν οι Αγανακτισμένοι. Γενικότερα, πάντως, έχουν γίνει διαδηλώσεις, όχι βίαιες, από τα συνδικάτα και τους φοιτητές», μεταφέρει ο καθηγητής.
 
Το συντηρητικό κόμμα, υπό τον Ραχόι, δεν γεννά προσδοκίες στην ισπανική κοινωνία: «Υπάρχει πλήρης απάθεια. Νομίζω ότι το εκλογικό αποτέλεσμα θα αποτελεί απλώς μια τιμωρία των σοσιαλιστών. Ούτε καν τιμωρία. Αδιαφορία. Μεγάλο ποσοστό όσων υποστηρίζουν τους σοσιαλιστές θα απέχει από αυτές τις εκλογές, γιατί έχουν απογοητευτεί πλήρως. Επίσης, είναι εντυπωσιακό το γεγονός ότι η επόμενη κυβέρνηση δεν δεσμεύεται καθόλου για το τι θα κάνει. Πρόκειται για ένα εν λευκώ προεκλογικό πρόγραμμα, συνοδευόμενο από μία επιχειρηματολογία περί «ανοικτής», ρευστής, κατάστασης λόγω της κρίσης. Οπότε κανείς δεν ξέρει «τι θα ξημερώσει». Ο Ραχόι υπόσχεται ότι θα μειώσει την ανεργία, αλλά δεν εξηγεί τον τρόπο, δεν διατυπώνει συγκεκριμένες προτάσεις».
 
Όσο για τη στάση των ισπανικών ΜΜΕ, ο Γιώργος Καλλής παρατηρεί ότι προσεγγίζουν τις εξελίξεις με ανησυχία αλλά μάλλον με λιγότερο πανικό σε σύγκριση με την Ελλάδα.