Εάν η πρόταση Τουσκ δεν είναι η χαριστική βολή στο προσφυγικό, είναι σίγουρα η αφετηρία μιας ακόμη σκληρής, εξάμηνης μάχης που μόλις τώρα ξεκινά και για την Ευρώπη και για την Ελλάδα. Στη σκιά αυτής της απειλής ξεκινάει σήμερα στις Βρυξέλλες η διήμερη σύνοδος κορυφής της Ε.Ε.

Μια σύνοδος, που αρχικά φιλοδοξούσε να αποτελέσει την αφετηρία της συζήτησης για την «νέα αρχιτεκτονική» της Ευρώπης. Η «νάρκη» όμως που επιφύλασσε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ, ανοίγοντας ουσιαστικά θέμα κατάργησης του συστήματος μετεγκατάστασης προσφύγων σε όλες τις χώρες της Ε.Ε., αλλάζει πλήρως τα δεδομένα και οδηγεί σε επείγουσα και διπλή παρέμβαση τον έλληνα πρωθυπουργό.

Ο Αλέξης Τσίπρας, όπως ο ίδιος προανήγγειλε, θα θέσει το θέμα της στο αποψινό δείπνο των ηγετών της Ε.Ε. καθιστώντας σαφές ότι η αρχή της αλληλεγγύης στην Ευρώπη δεν μπορεί να εφαρμόζεται «αλα καρτ», ενώ ταυτόχρονα ζήτησε και ορίστηκε τριμερής συνάντηση για αύριο το πρωί με την γερμανίδα καγκελάριο Ανγκελα Μέρκελ και τον πρόεδρο της Κομισιόν Ζαν Κλοντ Γιούνκερ.

Οι «σκληροί» του Βίζεγκραντ

Οι τελευταίες πληροφορίες αναφέρουν ότι μετά το κύμα των αντιδράσεων ο Ντόναλντ Τουσκ θα προσέλθει στην αποψινή συνάντηση με πιο ήπια προσέγγιση στο ζήτημα, ενώ είναι δεδομένο πως η αυτή η σύνοδος δεν πρόκειται να λάβει αποφάσεις για το προσφυγικό. Ωστόσο, και στις Βρυξέλλες και στην Αθήνα εκτιμάται πως η αρχική εκδοχή της θέσης Τουσκ για συνολική επανεξέταση έως και κατάργηση των υποχρεωτικών ποσοστώσεων μετεγκατάστασης προσφύγων αποτελεί την αρχή μιας σκληρής αναμέτρησης μέχρι τον επόμενο Ιούνιο οπότε και θα ληφθούν και οι τελικές αποφάσεις.

Σ' αυτήν την αναμέτρηση πρωταγωνιστικό ρόλο αναμένεται να έχουν και πάλι οι χώρες του Βίζεγκραντ οι οποίες, ούτως ή άλλως, στην πράξη δεν εφαρμόζουν την ευρωπαϊκή συμφωνία και δύο εξ αυτών, η Ουγγαρία και η Σλοβακία, προσέφυγαν εναντίον της και στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Η προσφυγή χάθηκε, αλλά για την Πολωνία, την Ουγγαρία, την Τσεχία και την Σλοβακία η συμφωνία μετεγκατάστασης παραμένει κενό γράμμα. Κι εάν αυτή η πρακτική παγιωθεί, αφ ενός χώρες όπως η Ελλάδα όπως και η Ιταλία κινδυνεύουν να γίνουν «αποθήκες προσφύγων» και, αφ' ετέρου κράτη όπως η Γερμανία που αντιμετωπίζουν τεράστιες εσωτερικές πιέσεις για το προσφυγικό ενδέχεται να κάνουν και εκείνα βήματα υπαναχώρησης στο θέμα των μετεγκαταστάσεων.

Τσίπρας: «Δεν θα μασίσω τα λόγια μου»

Ενώπιον αυτών των δεδομένων, και με εμφανή πλέον και την διάσταση που υπάρχει ανάμεσα στην ηγεσία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και την Κομισιόν, η ελληνική πλευρά θα αναδείξει δυναμικά το θέμα απόψε στην σύνοδο κορυφής. Στίγμα της παρέμβασής του, άλλωστε, έδωσε ήδη ο Αλέξης Τσίπρας με την χθεσινοβραδυνή συνέντευξή του στην ΕΤ3: «Δεν θα μασήσω τα λόγια μου» είπε ο πρωθυπουργός, χαρακτηρίζοντας άστοχη, άκαιρη και άσκοπη την παρέμβαση Τουσκ.

«Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου έρχεται να δικαιώσει αυτούς τους λίγους που εμποδίζουν τη συζήτηση για να προχωρήσουμε όλοι οι υπόλοιποι μπροστά» πρόσθεσε, εκτιμώντας ότι δεν πρόκειται να υιοθετηθεί από την σύνοδο κορυφής οποιοδήποτε συμπέρασμα «παραπέμπει σε μη αποδοχή του ισότιμου καταμερισμού με τις ποσοστώσεις σε όλα ανεξαιρέτως τα κράτη της Ε.Ε.».

Επαναπροωθήσεις από την ενδοχώρα

Παράλληλα, σύμφωνα με τις πληροφορίες, στην αυριανή συνάντησή του με την Ανγκελα Μέρκελ και τον Ζαν Κλοντ Γιούνκερ ο πρωθυπουργός θα θέσει και το ζήτημα της επαναπροώθησης μεταναστών και προσφύγων στην Τουρκία και από την ελληνική ενδοχώρα. Η προοπτική αυτή συζητήθηκε στην συνάντηση Τσίπρα – Ερντογάν και ο τούρκος πρόεδρος φέρεται να είχε θετική προσέγγιση.

Προκειμένου όμως να προχωρήσει ένας τέτοιος σχεδιασμός και να αποσυμφορηθούν τα νησιά απαιτείται και η έγκριση της ΕΕ καθώς η ευρω-τουρκική συμφωνία προβλέπει ότι όσοι κάνουν αίτηση ασύλου πρέπει να παραμένουν στα νησιά και, εάν απορριφθεί η αίτησή τους, να επαναπροωθούνται από εκεί στην Τουρκία. Η ελληνική πρόταση προς την Ευρώπη, προκειμένου να δοθεί το «πράσινο φως», θα προβλέπει την μεταφορά προσφύγων και μεταναστών σε κλειστά προαναχωρησιακά κέντρα στην ενδοχώρα έως ότου τελεσιδικήσουν οι αιτήσεις ασύλου.

Κατά τις ίδιες πληροφορίες, στην τριμερή συνάντηση θα τεθεί και το ζήτημα των ελέγχων των διαβατηρίων ελλήνων πολιτών στα γερμανικά αεροδρόμια, ενώ ο Αλέξης Τσίπρας θα ενημερώσει την Ανγκελα Μέρκελ και τον πρόεδρο της Κομισιόν και για τα όσα συζήτησε στην Αθήνα με τον Ταγίπ Ερντογάν για τις ελληνοτουρκικές και ευρωτουρκικές σχέσεις.