H επιθετική ρητορική του τουρκικού νεο-οθωμανισμού μπορεί να είναι εκείνη που φορτίζει το κλίμα στα ελληνοτουρκικά, το «όπλο» όμως που έχει ήδη απασφαλίσει ο Ερντογάν και στρέφεται επικίνδυνα κατά της Ελλάδας και της Ευρώπης είναι εκείνο του προσφυγικού.

Στην πραγματικότητα, η αύξηση των προσφυγικών ροών – κυρίως δια της χερσαίας οδού των συνόρων στον Εβρο – γίνεται το κύριο όχημα του ασύμμετρου πολέμου νεύρων και εκβιασμού του Ταγίπ Ερντογάν προς την Ευρώπη.

Τα στοιχεία που παρουσίασε χθες στη Βουλή ο αναπληρωτής υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής Δημήτρης Βίτσας και τα οποία δείχνουν μεγάλη αύξηση των προσφυγικών εισόδων από τον Εβρο είναι αποκαλυπτικά, ενώ οι πληροφορίες του tvxs.gr αναφέρουν ότι και ο προκάτοχός του Γιάννης Μουζάλας έχει επίσης γνωστοποιήσει στο Μαξίμου στοιχεία και εκτιμήσεις σύμφωνα με τα οποία η κατάσταση, εάν δεν υπάρξουν κινήσεις κυρίως από την ευρωπαϊκή πλευρά, μπορεί να γίνει εξαιρετικά δύσκολη.

Αλματώδης αύξηση εισόδων από τον Εβρο

Οπως είπε ο Δημήτρης Βίτσας στη Βουλή, από τον Ιανουάριο έως τον Απρίλιο μέσω των νησιών έφθασαν στην Ελλάδα 2.168 πρόσφυγες και μετανάστες, ενώ οι αντίστοιχες είσοδοι από τον Εβρο στο ίδιο διάστημα ήταν 2.700. Μόνον χθες, δε, και μέσα σε μία ημέρα, οι είσοδοι από τον Εβρο ήταν 340 ενώ ο μέσος όρος ημερησίως το 2017 ήταν 54.

Από τα στοιχεία της αστυνομίας επίσης, προκύπτει ότι μόνο τον Μάρτιο έχουν συλληφθεί 25 διακινητές, οι οποίοι μετέφεραν τον αριθμό – ρεκόρ των 1.658 προσφύγων μέσω του ποταμού στον Έβρο.

Κυβερνητικές πηγές θεωρούν ότι αρχίζει να ξεδιπλώνεται οργανωμένο σχέδιο από την πλευρά της Αγκυρας, προκειμένου να πιέσει την Ευρώπη να προχωρήσει σε ταχύτερες και περισσότερες εκταμιεύσεις κονδυλίων προς την Τουρκία για το προσφυγικό.

Οι λόγοι, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, που ο Ερντογάν επιλέγει να ανοίξει την στρόφιγγα των ροών από τον Εβρο είναι δύο: Η ευρωτουρκική συμφωνία για το προσφυγικό αφορά μόνον τα νησιά και όχι τα χερσαία σύνορα, και τούτο σημαίνει ότι οι περιπολίες της Frontex στον Εβρο είναι ελάχιστες και η είσοδος στην Ελλάδα πιο εύκολη. Ο δεύτερος λόγος είναι πως, επίσης επειδή η χερσαία μεθόριος τελεί εκτός συμφωνιας, η Τουρκία δεν υπόκειται στην δέσμευση της επανεισδοχής – δεν είναι, δηλαδή, υποχρεωμένη να δεχθεί πίσω όσους μετανάστες κρίνεται ότι δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για άσυλο.

Κατά τις πληροφορίες του Τvxs.gr, οι ανησυχίες αυτές έχουν ήδη γνωστοποιηθεί και στα αρμόδια ευρωπαϊκά όργανα, ενώ έχουν πυκνώσει και οι επαφές για το θέμα σε πολιτικό επίπεδο με τις Βρυξέλλες.

Με δεδομένο, ωστόσο, τον «παγετό» στις σχέσεις Ε.Ε. – Τουρκίας και την, ούτως ή άλλως, χαμηλή πίεση της Ευρώπης προς την Αγκυρα για την τήρηση της συμφωνίας, η ανησυχία στην Αθήνα εντείνεται για το πώς μπορεί να εξελιχθεί η κατάσταση τους επόμενους μήνες.

Τα δύο σενάρια

Στο υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής έχουν εκπονηθεί δύο σχέδια, ένα που προβλέπει αύξηση των ροών κατά 15% κι ένα δεύτερο που περιλαμβάνει «αλματώδη αύξηση», όπως είπε χαρακτηριστικά ο Δημήτρης Βίτσας.

Ο μεγάλος και ενδόμυχος φόβος αυτή τη στιγμή είναι ο κίνδυνος, εάν επαληθευθεί το δεύτερο σενάριο, να υπάρξει μια «νέα Ειδομένη», εξ ου και η επισήμανση του υπουργού Μεταναστευτικής Πολιτικής ότι αποτελεί άμεση ανάγκη η δημιουργία μιας μεταβατικής δομής φιλοξενίας για την καταγραφή και κατανομή όσων ανθρώπων μπαίνουν στην χώρα από τον Εβρο.

Ο έτερος μεγάλος φόβος είναι ότι η σταθερή αύξηση των ροών και η υπερσυγκέντρωση προσφύγων διαμορφώνει ευνοϊκό έδαφος για κάθε μορφής προβοκάτσια, όπως συνέβη στην πλατεία Σαπφούς στη Μυτιλήνη με το προγκρόμ κατά των μεταναστών που έστησαν ακροδεξιά στοιχεία. Στην κυβέρνηση και στον ΣΥΡΙΖΑ υπάρχει έντονη δυσαρέσκεια για την διαχείριση της υπόθεσης από την αστυνομία, καθώς όχι μόνο δεν συνελήφθησαν οι ακροδεξιοί που πρωταγωνίστησαν στα επεισόδια, αλλά αντιθέτως προσήχθησαν 120 πρόσφυγες.

Οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών διαμορφώνουν και κλίμα εσωτερικής πολιτικής φόρτισης, και είναι ενδειτικό ότι σήμερα, με οδηγία του Κυριάκου Μητσοτάκη, θα επισκεφθεί τη Μυτιλήνη και το hot spot της Μόριας κλιμάκιο βουλευτών της ΝΔ με επικεφαλής τον γραμματέα του κόμματος Λευτέρη Αυγενάκη.