Ως πρώτο βήμα στην επιχείρηση αποκλιμάκωσης της έντασης στα ελληνοτουρκικά μετά την φόρτιση των τελευταίων μηνών βλέπει η Αθήνα τη συνάντηση του Αλέξη Τσίπρα με τον Ταγίπ Ερτνογάν στο Πεκίνο – μια συνάντηση, στην οποία η ελληνική διπλωματία επέλεξε να προτάξει θετική ατζέντα επιζητώντας νηνεμία στα εθνικά μέτωπα.

Η εν λόγω νηνεμία, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, κρίνεται απολύτως αναγκαία σε μια περίοδο καμπής για την έξοδο από την μνημονιακή κρίση και με δεδομένη την υψηλή ένταση που έχει διαμορφωθεί ήδη και στις σχέσεις της Αγκυρας με την Ευρώπη.

Ο βασικός στόχος είναι η επανέναρξη των διερευνητικών συνομιλιών για την οικοδόμηση μέτρων εμπιστοσύνης και στο πλαίσιο αυτό η Αθήνα, παρά την επαναβεβαίωση των διαφορών και των κρίσιμων ανοιχτών ζητημάτων, κρίνει ως θετικό το ισοζύγιο του 70λεπτου ραντεβού Τσίπρα – Ερντογάν στο Four Seasons του Πεκίνου και στο περιθώριο του φόρουμ «One Belt, One Road».

Διακυβερνητική διάσκεψη στη Θεσσαλονίκη

Ως σημαντικό βήμα, δε, στην προσπάθεια αποφόρτισης θεωρείται η συμφωνία μεταξύ των δύο πολιτικών για την πραγματοποίηση διμερούς διακυβερνητικής διάσκεψης στη Θεσσαλονίκη τον Οκτώβριο με τη συμμετοχή του Αλέξη Τσίπρα και του τούρκου πρωθυπουργού Μπιναλί Γιλντιρίμ.

Κατά τις πληροφορίες από την ελληνική πλευρά, ο Αλέξης Τσίπρας επεσήμανε στον τούρκο Πρόεδρο την ανάγκη αποφυγής εντάσεων στο Αιγαίο και τη Μεσόγειο και ο Ταγίπ Ερντογάν συμφώνησε στη σημασία δημιουργίας διαύλου επικοινωνίας των αρχηγών ΓΕΕΘΑ των δύο χωρών.

Ο έλληνας πρωθυπουργός τόνισε ιδιαίτερα ότι πρέπει να αποκλιμακωθούν οι τουρκικές προκλήσεις – ένα μήνυμα, το οποίο αφορά όχι μόνον το Αιγαίο αλλά και την κυπριακή ΑΟΖ στη Μεσόγειο όπου η Αγκυρα επιδεικνύει όλο και πιο προκλητική στάση το τελευταίο διάστημα.

Ο Ερντογάν ζήτησε έκδοση των «8»

Ο Ταγίπ Ερντογάν, παρ’ ότι δήλωσε ότι επιθυμεί την πλήρη τήρηση της Συνθήκης της Λωζάνης, επανέλαβε τις πάγιες θέσεις της χώρας του, ενώ σύμφωνα με το πρακτορείο Anadolu έθεσε με ιδιαίτερη έμφαση το αίτημα της έκδοσης των 8 τούρκων αξιωματικών τους οποίους κατηγορεί για συμμετοχή στο πραξικόπημα του Ιουλίου.

Φέρεται μάλιστα να χαρακτήρισε ως «πρόβλημα» για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και ως «σφάλμα» της Αθήνας τη μη έκδοση των «8» και ζήτησε αλλαγή στάσης από τον έλληνα πρωθυπουργό, για να πάρει ωστόσο την απάντηση του Αλέξη Τσίπρα ότι πρόκειται για ζήτημα της ανεξάρτητης ελληνικής Δικαιοσύνης.

Ο Ταγίπ Ερντογάν θέλησε να διαμηνύσει, μέσω του έλληνα πρωθυπουργού, και τη δυσαρέσκειά του προς την Ευρωπαϊκή Ενωση για την μη κατάργηση της βίζας στους τούρκους πολίτες στο πλαίσιο της συμφωνίας για το προσφυγικό.

Το Κυπριακό

Στο Κυπριακό μάλλον επαναβεβαιώθηκε η απόσταση των δύο πλευρών, με τον έλληνα πρωθυπουργό να επαναβεβαιώνει μεν τη στήριξή του στις συνομιλίες, επισημαίνοντας όμως ότι πρέπει να προστατευθούν για να πετύχουν . Τόνισε επίσης ότι για να πραγματοποιηθεί Διάσκεψη της Γενεύης πρέπει να υπάρξει ουσιαστική προετοιμασία για δίκαιη και βιώσιμη λύση.

Στη συνάντηση στο Four Seasons συμμετείχαν ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς, ο υπουργός Ψηφιακής Πολιτικής Νίκος Παππάς, και ο γενικός γραμματεάς Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων του υπουργείου Εξωτερικών Γιώργος Τσίπρας, ενώ από τουρκικής πλευράς ήταν παρών ο υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου.

Κατά της διάρκειά της συζητήθηκε και σειρά οικονομικών ζητημάτων όπως η συενργασία σε τουρισμό και επενδύσεις, η ακτοπλοική σύνδεση Σμύρνης - Θεσσαλονίκης καθώς και μια δεύτερη διάβαση αυτοκινήτων στον Εβρο.

Αντιδράσεις για τη Συνθήκη της Λωζάνης

Η αναφορά πάντως του Ερντογάν σε «πλήρη υλοποίηση της Συνθήκης της Λωζάνης» προκάλεσε ερωτήματα και αντιδράσεις απο τα κόμματα της αντιπολίτευσης στην Αθήνα. Και τούτο διότι απο ορισμένες πλευρές ερμηνεύθηκε ως έμμεση επαναφορά του αιτήματος της Τουρκίας για αποστρατικοποίηση των νησιών και δη ενώπιον του έλληνα πρωθυπουργού.

Ο τομεάρχης  Εξωτερικών της ΝΔ Γιώργος Κουμουτσάκος σε ανάρτησή του στον προσωπικό τστο Twitter επφραψε: «Ο Ερντογάν,προφανώς, αναφέρεται σε εφαρμογή της Συνθήκης της Λωζάνης όπως ο ίδιος την ερμηνεύει. Δε μεταβάλλει καθόλου την τουρκική πολιτική».

Απο την πλευρά του, ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της Δημοκρατκής Συμπαράταξης Ανδρέας Λοβέρδος δήλωσε: «Η συνθήκη της Λωζάνης και ισχύει και εφαρμόζεται. Αδιαπραγμάτευτο. Όλα τα άλλα είναι τουρκικοί "ευσεβείς πόθοι" που δεν έχουν καμία αξία στο διεθνές πεδίο και που σήμερα εκφράστηκαν με θρασύτητα από τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ενώπιον του Έλληνα Πρωθυπουργού».