Με ένα μήνυμα εκ Βρυξελλών ότι η τρίτη αξιολόγηση αποτελεί ήδη κλεισμένο deal και με ένα - προσεκτικό μεν, ευκρινές δε - προσκλητήριο προσέγγισης από το ΔΝΤ προς την Ευρώπη ανοίγει ο πρώτος, διερευνητικός γύρος των διεργασιών για την τελική φάση του ελληνικού Μνημονίου.

Τέσσερις ημέρες πριν από την συνεδρίαση του Eurogroup, αξιωματούχος της ευρωζώνης προανήγγειλε το πολιτικό κλείσιμο της αξιολόγησης την Δευτέρα - «βρισκόμαστε πάρα πολύ κοντά στην ολοκλήρωσή της», είπε - επιβεβαίωσε ότι ή δόση που θα πάρει η Ελλάδα θα κινηθεί ανάμεσα στα 6 και τα 7 δις ευρώ με την πρώτη εκταμίευση να προσδιορίζεται στα μέσα Φεβρουαρίου και, ταυτόχρονα, έδειξε τον Ιούνιο ως τον μήνα-ορόσημο για την τελική συμφωνία επί του μοντέλου εξόδου της Ελλάδας από το πρόγραμμα.

Επ’ αυτής της συμφωνίας δε, την δική του αξία έχει η επισήμανση του ίδιου αξιωματούχου ότι δεν υπάρχει ζήτημα νέου προληπτικού προγράμματος για την Ελλάδα από την στιγμή που δεν υφίσταται τέτοιο αίτημα από την ίδια, ενώ σε ό,τι αφορά το μετα - μνημονιακό καθεστώς μίλησε για «ενισχυμένη εποπτεία» αντίστοιχη όμως με εκείνη που ισχύει για όλες τις χώρες που βγήκαν από τα Μνημόνια.

Πρόκειται για ένα μήνυμα που έγινε δεκτό με ικανοποίηση από την Αθήνα καθώς θεωρήθηκε ότι προσεγγίζει την ελληνική θέση υπέρ της «καθαρής» ή «αυτοδύναμης» εξόδου. Κυβερνητική πηγή, μάλιστα, συνέδεε την χθεσινή τοποθέτηση του αξιωματούχου της ευρωζώνης με τις δηλώσεις που έκανε αυτή την εβδομάδα από το Βερολίνο ο νέος επικεφαλής του Eurogroup Μάριο Σεντένο ότι η Ελλάδα μετά το τέλος του προγράμματος «πρέπει να έχει βιώσιμη πρόσβαση στις αγορές” και “εθνικής ιδιοκτησίας διαδικασίες μεταρρυθμίσεων».

Η ίδια πηγή επεσήμανε ότι πρόκειται για δηλώσεις που αφ’ ενός επιβεβαιώνουν τους νέους συσχετισμούς και τις συμμαχίες της χώρας στην Ευρώπη και, αφ’ ετέρου, ενισχύουν την ελληνική πλευρά εν όψει της κρίσιμης  διαπραγμάτευσης για το χρέος και την έξοδο από το πρόγραμμα.

ΔΝΤ: Υπάρχει πρόοδος στο χρέος

Την ίδια ώρα, στίγμα προθέσεων μετά από πολύν καιρό φαίνεται να δίνει και το ΔΝΤ, το οποίο δια των χθεσινών δηλώσεων του εκπροσώπου του Τζέρι Ράις έδειξε να ρίχνει «γέφυρες» προς την Ευρώπη στο θέμα του χρέους. «Εχει σημειωθεί», είπε, «σημαντική πρόοδος στο θέμα του χρέους, σε σύγκριση με το 2015. Δεν έχουν καλυφθεί όλες οι διαφορές, όμως δουλεύουμε σκληρά για καλό αποτέλεσμα στο θέμα ώστε η χώρα να συνεχίσει τη διατηρήσιμη ανάπτυξη".

Οι δηλώσεις Ράις ήρθαν ταυτόχρονα με μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα ανάλυση του Eurasia Group που διαπιστώνει «μεταστροφή προθέσεων» του Ταμείου και επιδίωξη επιστροφής και συμμετοχής του στο ελληνικό πρόγραμμα. Ο επικεφαλής οικνομολόγος του Eurasia Group Μουτσάμπα Ραχμάν, επικαλούμενος πηγές από το Ταμείο αναφέρει θέλει να μείνει στο πρόγραμμα για λόγους που δεν αφορούν απολύτως την Ελλάδα αλλά την ίδια την βιωσιμότητα του ΔΝΤ.

«Η κυβέρνηση Τράμπ», γράφει, «δεν είναι τόσο φιλική προς το Ταμείο. Αν λοιπόν δημιουργήσει μια ανταγωνιστική σχέση και την ευρωζώνη που έχει επιβάλλει την παρουσία του Ταμείου στα ευρωπαϊκά πογράμματα διάσωσης θα βρεθεί αντιμέτωπο με τους δύο μεγαλύτερους μετόχους τους θέτοντας σε κίνδυνο ακόμη και την ίδια την χρηματοδότηση του» .

Η «ρήτρα ανάπτυξης»

Στην ίδια ανάλυση, ο Μουτσάμπα Ραχμάν προεξοφλεί μια μορφή «καθαρής εξόδου» από το πρόγραμμα, με ενισχυμένη εποπτεία μεν αλλά χωρίς νέα χρηματοδότηση, και θεωρεί δεδομένο πως στην η συζήτηση για το χρέος θα ανοίξει άμεσα – ακόμη και πριν τον σχηματισμό κυβέρνησης στην Γερμανία – και θα ενσωματώσει και το σχέδιο Μακρόν για σύνδεση της αποπληρωμής του χρέους με τον οικονομικό κύκλο, ήτοι την λεγόμενη «ρήτρα ανάπτυξης».

Εάν αυτές οι προβλέψεις επαληθευθούν η Αθήνα μπορεί αν ελπίζει σε μια «win – win» λύση για το χρέος, αλλά ταυτόχρονα βλέπει και τον κίνδυνο επιστροφής μιας παγίδας από το παρελθόν: Το ενδεχόμενο ενός ακόμη συμβιβασμού Ευρώπης και ΔΝΤ σε βάρος της Ελλάδας. Εδώ, η πρώτη εκτίμηση κυβερνητικών πηγών είναι πως οι συσχετισμοί και η προσέγγιση της Ευρώπης στο ελληνικό ζήτημα έχουν αλλάξει πλέον, όμως αναγνωρίζεται πως το επόμενο πεντάμηνο, έως τον Ιούνιο, δεν θα είναι περίοδος εφησυχασμών…