Το Όνειρο του αστικού εκσυγχρονισμού επιστρέφει ως Πρόγραμμα της Κυβερνώσας Αριστεράς - Η μικρή μας ιστορία ξεκινά κάπου στο έτος 1968...

Το ΚΚΕ εσωτερικού

Εν μέσω ψυχρού πολέμου διεθνώς και χούντας στην Ελλάδα διασπάται το παράνομο τότε, ελληνικό κομμουνιστικό κόμμα. Το ελεγχόμενο κατά 100% από την τότε "Μέκκα του κομμουνισμού", Σοβιετική Ένωση, γραφείο εξωτερικού ήταν το ένα κομμάτι που προέκυψε και το δρουν κυρίως στην Ελλάδα γραφείο εσωτερικού ήταν το άλλο κομμάτι: αδιάφορο πως, το πρώτο διατήρησε τον τίτλο του ΚΚΕ και το δεύτερο υιοθέτησε τον τίτλο ΚΚΕ εσ(ωτερικού).

Οι αιτίες και τα γεγονότα εκείνης της διάσπασης μας είναι αδιάφορα σήμερα ως λεπτομέρειες - αφορούν ως λεπτομέρειες εσωτερικά ιστορικά ζητήματα της ελληνικής αριστεράς. Αλλά η πολιτική ανάγνωση της ελληνικής πραγματικότητας που προέκυψε με την απελευθέρωση των ανθρώπων του ΚΚΕ εσ από τα ιδεολογικά και κομματικά δεσμά και τον έλεγχο της ΕΣΣΔ στο ελληνικό αριστερό κίνημα, καθόρισε έντονα και καθορίζει ακόμη σήμερα τον κεντρικό πολιτικό προβληματισμό σε αυτήν την χώρα. Το μικρό κόμμα της αριστεράς, που στην μεταπολίτευση έπιανε από 1-2 στις εθνικές εκλογές έως και 7% στις ευρωεκλογές, διέγνωσε καθαρά το ελληνικό πρόβλημα: ήταν η έλλειψη ή αποτυχία του αστικού εκσυγχρονισμού.

Την ίδια διαπίστωση είχε κάνει επιστρέφοντας από την πολυετή αυτοεξορία του στην Γαλλία και ο Κ.Καραμανλής, γι αυτό και πήρε την πρωτοβουλία να συνδέσει την χώρα με την τότε ΕΟΚ - ήλπιζε να συμβεί ο αστικός εκσυγχρονισμός bypass, αφού η ΝΔ που ίδρυσε ήταν μπλοκαρισμένη ανάμεσα στα χουντικά σταγονίδια, την εμφυλιοπολεμική δεξιά και τους οπαδούς της περιόδου της "βίας και νοθείας", την λαϊκή δεξιά και μια μικρή ομάδα φιλελεύθερων αστών εκσυγχρονιστών που σύντομα κατηγορήθηκαν για σοσιαλμανία...

Το ΚΚΕ εσ ήταν το μόνο κόμμα σταθερά προσηλωμένο στην ευρωπαϊκή ιδέα, υπέρ της εισόδου στην ΕΟΚ. Πρόδρομος του ευρωκομμουνισμού και μετά σταθερή συνιστώσα της σύγχρονης ευρωπαϊκής αριστεράς. Όμως στην Ελλάδα του λαϊκισμού, της τριτοκοσμικής πραγματικότητας των μεταπρατικών ελίτ στην θέση της ανύπαρκτης εθνικής αστικής τάξης, οι προτάσεις του για τον απαραίτητο εκσυγχρονισμό και ελληνικό διαφωτισμό έβρισκαν ευήκοα ώτα σε μειοψηφίες του πολιτισμού και της διανόησης. Οι εργαζόμενοι έβλεπαν το στενό κομμάτι των διεκδικήσεών τους, τα άλλα πολιτικά κόμματα μοίραζαν πελατειακά τις επιδοτήσεις είτε του κρατικού κορβανά ανάλογα το ποσοστό είτε της ΕΟΚ εφόσον βρίσκονταν στην εξουσία - με την εμφάνιση δε του ΠΑΣΟΚ, η ανώριμη ελληνική σοσιαλδημοκρατία υποδύθηκε για λίγο τον εκσυγχρονιστή λεηλατώντας στελέχη της ανανεωτικής αριστεράς για να στήσει το πράσινο κράτος, πριν απλά βυθιστεί στην λεηλασία των πόρων για την ανασυγκρότηση που αφειδώς πρόσφερε η τότε ευρωπαϊκή κοινότητα. Αντί για εκσυγχρονισμό, οι έλληνες σοσιαλιστές άπλωσαν ως εκεί που δεν παίρνει το πελατειακό σύστημα ανάγοντας την μικρή διαφθορά σε μαγκιά και την μεγάλη σε διακυβέρνηση.

Ο Συνασπισμός

Στον δρόμο του ΚΚΕ εσ, ήρθε σκυταλοδρόμος ο Συνασπισμός, γέννημα μιας δεύτερης διάσπασης στο φανερά πλέον αυτιστικό σοβιετόφιλο-χωρίς-σοβιέτ ΚΚΕ εν έτει 1991 και της ταυτόχρονης αυτοδιάλυσης και απορρόφησης στον Συνασπισμό, του ΚΚΕ εσ. Έχοντας μια πρώτη κυβερνητική εμπειρία από την συγκυβέρνηση με την ΝΔ του Μητσοτάκη και αμέσως μετά την οικουμενική και με το ΠΑΣΟΚ, ο Συνασπισμός της Αριστεράς μεταλαμπάδευσε το πρόταγμα του αστικού εκσυγχρονισμού ως το πρόγραμμα των προοδευτικών της χώρας σε μεγαλύτερο ακροατήριο αυτήν την φορά, αλλά πάλι περιορισμένο σε ένα 3-5% εκλογικής αποδοχής.

Ήταν φανερό ότι χρειαζόταν συμμάχους και κυβερνητικό προφίλ για να "αλλάξει πίστα" - συμμάχους που να μπορούν να ενσωματωθούν στο κεντρικό πολιτικό σχέδιο και όχι να ενσωματώσουν τον ΣΥΝ στο δικό τους όπως επανειλημμένα προσπάθησε το ΠΑΣΟΚ, με αρκετές επιτυχίες σε αυτήν την ενσωμάτωση δυνάμεων της ανανεούμενης αριστεράς ιδιαίτερα επί Σημίτη. Με την εκλογική συνεργασία του ως ΣΥΡΙΖΑ με αφυπνιζόμενες από τις ιστορικές διαιρέσεις, δυνάμεις της αριστεράς κάθε ιδεολογικής αφετηρίας και την μετέπειτα ομοσπονδοποίηση της λειτουργίας του νέου σχήματος, το σχέδιο του εκσυγχρονισμού της χώρας από την Αριστερά, αν και ανομολόγητο στην κυριολεξία του αλλά ανοιχτό από τα συμφραζόμενα, απόκτησε νέα δομή και δυναμική. Η δημοσκοπική εκτίναξη του σχήματος επί "αριστερής στροφής" του ΣΥΝ επί προεδρίας Αλαβάνου έως και το πρώτο λαϊκό ξέσπασμα στα τέλη του 2008 με την μαθητική εξέγερση, έδειξε ότι η ελληνική κοινωνία ήταν έτοιμη να στραφεί "αριστερά". με την είσοδο της χώρας στην χρεοκοπία και τα μνημόνια με την συνυπευθυνότητα της 40χρονης διακυβέρνησης ΝΔ και ΠΑΣΟΚ, το πολιτικό σύστημα αναζητούσε διαχειριστικές εναλλακτικές. Το παλιό κατέρρεε, το καινούργιο δεν ήταν προφανές.

Το κυβερνητικό προφίλ

Η τομή στην συμπεριφορά της αριστεράς έγινε: αν και φανερά ανέτοιμος ο ΣΥΡΙΖΑ των συνιστωσών, σήκωσε το γάντι και ζήτησε στις εκλογές του 2012, κυβερνητική εντολή. Εμφανίστηκε ως το νέο, ως η εναλλακτική στην διαχείριση της χώρας. Και μαζί υιοθέτησε έναν "λελογισμένο λαϊκισμό" προοδευτικού ζητουμένου για να ενσωματώσει σε μια αφήγηση τις πολλαπλές αναγνώσεις της συγκυρίας μέσα στην ποικιλώνυμη Αριστερά: να μπορέσει να πάει ενωμένα όσο πιο μακριά γινόταν το σχέδιο του αστικού εκσυγχρονισμού αγκαλιά με τα ευρωσκεπτικιστικά σχέδια της ρήξης. Εξ ου και προέκυψε η νεφελώδης μεν, υπόρρητα εκσυγχρονιστική δε (στην ανάλυσή της), σύγκρουση μνημόνιο-αντιμνημόνιο. Εκεί όλα χωρούσαν αλλά κυρίως χωρούσε η εκσυγχρονιστική άποψη ότι μνημόνιο με την διαπλοκή στην εξουσία σήμαινε απλά μια νέα φάση του μεταπρατισμού και της εξάρτησης και όχι προοδευτική μεταρρύθμιση. Ο ΣΥΡΙΖΑ από 4% εκτινάχθηκε στο 17 και αμέσως μετά στο 27% μέσα σε τρεις μήνες...

Ο δρόμος για την αριστερή διακυβέρνηση άνοιξε. Εμπόδιο τώρα ήταν η χαλαρότητα στο κόμμα, η συνδιαχείρισή του με αυτοαναδεικνυόμενες συνιστώσες, η μη λειτουργική ομόσπονδη δομή κινήματος. Χρειαζόταν ενιαίο κόμμα και ψηφισμένες από μέλη προγραμματικές θέσεις. Και στο ιδρυτικό συνέδριο του 2013, η εκσυγχρονιστική πτέρυγα πλειοψήφησε σε όλα και ο Συνασπισμός, ακολουθώντας την παράδοση του ΚΚΕ εσ, αυτοδιαλύθηκε και ενσωματώθηκε στο νέο ενιαίο κόμμα.
Αλλά η νέα πλειοψηφία δεν μπόρεσε και να επιβάλλει την εφαρμογή των αποφάσεων: παρέμεινε εκβιαστικά η κληρονομημένη πραγματικότητα των καπετανάτων, των κομμάτων μέσα στο κόμμα - κυρίως από την ηττημένη ευρωσκεπτικιστική νεοκομμουνιστική εσωτερική αντιπολίτευση που διατήρησε την οργανωτική της αυτοτέλεια ως φράξια πλέον και όχι "ρεύμα ιδεών". Σε περίπτωση διακυβέρνησης από την Αριστερά, θα δοκιμάζονταν οι ανοχές των νεοδογματικών στον αστικό εκσυγχρονισμό που ήταν στην ουσία το ψηφισμένο πρόγραμμα του ενιαίου ΣΥΡΙΖΑ,"επί τάπητος"...

Πρώτη φορά Αριστερά

Τα υπόλοιπα είναι ιστορία. Ο ΣΥΡΙΖΑ έγινε τον Γενάρη του 2015 πλειοψηφικό ρεύμα στο εκλογικό σώμα, συγκυβέρνησε με τους Ανεξάρτητους Έλληνες, διαπραγματεύτηκε το χρέος και έπεσε από την κυβέρνηση όταν εφαρμόζοντας ρεαλιστικές επιλογές και μια νέα δανειακή συμφωνία με μνημόνιο με τους ευρωπαίους εταίρους της χώρας, ξεπέρασε τα όρια της ευρωσκεπτικιστικής φράξιας των νεοδογματικών αριστερών: οι αριστεροί βουλευτές του ρεύματος αυτού έριξαν την πρώτη αριστερή κυβέρνηση.

Σήμερα μια μέρα πριν τις ιστορικές εκλογές της 20 Σεπτεμβρίου του 2015, η Αριστερά ζητά την δεύτερή της ευκαιρία: για να επιστρέψει στην διακυβέρνηση με πρόγραμμα τον αστικό εκσυγχρονισμό και εξ αυτού την παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας. Να κάνει δλδ το όνειρο από πολύ νωρίς, του μικρού οραματικού κόμματος της Αριστεράς, του ΚΚΕ εσ, πραγματικότητα - και το αιώνιο αίτημα της ελληνικής κοινωνίας για ένα "κανονικό" κράτος επιτέλους ζώσα καθημερινότητα. Με μια έννοια τα όνειρα επιστρέφουν για να πάρουν εκδίκηση: η παραδείσια χώρα μας που έγινε ξενιστής της διαπλοκής, της μαφιοκρατίας, του ξεπουλήματος έναντι προμήθειας από τις μεταπρατικές ελιτ δεν μπορεί να ορθοποδήσει όσο το κράτος της είναι στα χέρια της διαφθοράς και του κομματικού τριτοκοσμικού πελατειακού συστήματος. Καμιά δανειακή συμφωνία, όπως και οι επιδοτήσεις της πρώην ΕΟΚ, καμιά μεταρρύθμιση δεν πρόκειται να αποδώσει στο έδαφος της αναξιοκρατίας - της έλλειψης ανεξάρτητων θεσμών, μη ελεγχόμενης δικαιοσύνης, μη αξιολόγησης της δημόσιας διοίκησης και κυρίως χωρίς να κοπεί ο ομφάλιος λώρος πολιτικής εξουσίας και πολιτικών πελατών με ενέχυρο το κρατικό και ευρωπαϊκό χρήμα.

Τα όνειρα παίρνουν εκδίκηση

Ο αστικός εκσυγχρονισμός είναι το σημερινό πρόγραμμα της Αριστεράς. Και οι αρνητές του είναι απέναντι. Στα κόμματα της διαπλοκής ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, Ποτάμι, στα κόμματα των ευρωσκεπτικιστών αντιεκσυγχρονιστών ΚΚΕ, ΛΑΕ και φυσικά στην νεοναζιστική ανάγνωση του αιώνα της προσφυγικής και οικονομικής μετανάστευσης. Για πρώτη φορά η Αριστερά είναι σε θέση να πραγματοποιήσει το πρόγραμμά της και να απαλλάξει την χώρα από την βασική της ιστορική παθογένεια: τον διαφωτισμό και την ευρωπαϊκή αναγέννηση που δεν ζήσαμε, την αστική μεταρρύθμιση που δεν έγινε, την εθνική αστική τάξη που δεν μπόρεσε να συνέλθει ποτέ από την δολοφονία του Καποδίστρια και την ήττα της μεγάλης ιδέας του Βενιζέλου και να σπρώξει την χώρα στην εκβιομηχάνιση και την κανονικότητα του καπιταλισμού της. Αλλά επίσης, για πρώτη φορά η Αριστερά είναι σε θέση να αναλάβει και τις δικές της ιστορικές ευθύνες για την εξέλιξη σε εμφύλιο της σύγκρουσης της δεκαετίας του ΄40 που καθυστέρησε για δεκαετίες τον πολιτικό και οικονομικό εκσυγχρονισμό της χώρας.

Το σύστημα του χθες και τα συναφή συμφέροντα, βαθιά ριζωμένα στην ελληνική πραγματικότητα έχουν συνταχθεί ενωμένα απέναντι. Ακροδεξιοί, λαϊκιστές της δεξιάς, νεοφιλελεύθεροι σοσιαλδημοκράτες, χθεσινοί σύντροφοι ένα σώμα μια ψυχή: μην βγει ο ΣΥΡΙΖΑ κυβέρνηση!

Το σύστημα του χθες βολεύεται με μια ευνουχιστική συγκυβέρνηση ότι νάναι κι όποιων νάναι - οι μεν για να μην πραγματοποιηθεί ο αστικός εκσυγχρονισμός και η αριστερή μεταρρύθμιση οι δε για να αποκτήσουν οι ίδιοι ρόλο και για να επιβεβαιωθούν οι βιαστικές καταγγελίες τους για προδοσία. Όμως μια δεύτερη καθαρή νίκη του ανανεωμένου και απαλλαγμένου από τα συντηρητικά βαρίδια ΣΥΡΙΖΑ θα επιδράσει καταλυτικά σε όλους τους πολιτικούς χώρους υποχρεώνοντάς τους στην ανανέωση προσώπων και πολιτικών ή την εξαφάνισή τους.

Αύριο Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου γράφεται ιστορία.

υγ ο συγγραφέας του άρθρου δεν υπήρξε ποτέ μέλος του ΚΚΕ εσ - μόνο ψηφοφόρος του. Αλλά όπως εκατοντάδες χιλιάδες έλληνες και ελληνίδες πολίτες παρακολουθούσε με άπλετη συμπάθεια τις πρώιμες προσπάθειες του χώρου αυτού και των ιστορικών του εκπροσώπων Λεωνίδα Κύρκου, Μιχάλη Παπαγιαννάκη κλπ με τα λάθη και τις αστοχίες τους να προωθήσουν τον ελληνικό διαφωτισμό - και κρεμόταν από τα χείλη τους.

Τότε ίσως ήταν πολύ νωρίς - τώρα, μετά από σχεδόν μισό αιώνα, ευτυχώς δεν είναι ακόμη αργά. 

Πηγή: Αριστερή Στρουθοκάμηλος