Ύστερα από τη μακρά έμμεση στήριξη που πρόσφερε στο αυταρχικό καθεστώς Ερντογάν, ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης αποφάσισε να κατέβει στο δρόμο επειδή ένα μέλος του κόμματός του, καταδικάστηκε σε 25 χρόνια φυλάκιση. Πολύ αργά και χωρίς αποτέλεσμα, εκτιμά η πραγματική αντιπολίτευση. 

Ο επικεφαλής της αξιωματικής αντιπολίτευσης και  πρόεδρος του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος, CHP (μετριοπαθείς σοσιαλδημοκράτες με 133 έδρες επί συνόλου 550), κ. Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, αντέδρασε τελικά ενάντια στην αυθαιρεσία της εξουσίας, οργανώνοντας την Πέμπτη την «Πορεία για τη δικαιοσύνη». Κατά την έναρξή της, ο «Γκάντι», όπως αποκαλούν οι οικείοι του τον κ. Κιλιντσάρογλου, δήλωσε πως «αν απουσιάζει η δικαιοσύνη δε μπορούν να υπάρξουν ούτε το κράτος ούτε ο πολίτης».
 
Η πορεία αυτή θα διαρκέσει 23 μέρες και θα καλύπτει 20 χιλιόμετρα την ημέρα. Αρκετοί από τους διαδηλωτές δεν θα φορούν πάνω τους άλλο από την τουρκική σημαία στην οποία είναι γραμμένη μία λέξη: «Δικαιοσύνη». Η πορεία θα καταλήξει μπροστά στη φυλακή του Μάλτεπε, στην ασιατική πλευρά της Κωνσταντινούπολης, όπου  κρατείται ο βουλευτής του CHP, κ. Ενίς Μπερμπέρογλου.

Η ηγεσία του CHP στήριξε τον Ερντογάν και το κυβερνών κόμμα απέναντι στην απόπειρα πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου 2016, αλλά στη συνέχεια σώπασε αποδεχόμενη την παραβίαση των πολιτικών και ανθρωπίνων δικαιωμάτων των Κούρδων και των δημοσιογράφων που φυλακίστηκαν, αλλά και των δημοσίων υπαλλήλων και των πανεπιστημιακών που απολύθηκαν. 

Ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης τάχθηκε στο πλευρό του Ερντογάν σε δύο καθοριστικές ψηφοφορίες: όταν το τουρκικό κοινοβούλιο ενέκρινε την άρση της βουλευτικής ασυλίας των Κούρδων βουλευτών κι όταν στη Γενική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης, οι βουλευτές του κόμματός του, μαζί με αυτούς της κυβέρνησης, ψήφισαν για να εμποδίσουν - χωρίς επιτυχία -  την καταδίκη της Τουρκίας επειδή «δε σέβεται πλέον την Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου».
 
Αμέσως μετά το δημοψήφισμα της 16ης Απριλίου τέλος, το CHP αρνήθηκε να λάβει μέρος στον αγώνα κατά του Ερντογάν και να υποστηρίξει τους οπαδούς του «Όχι», που βγήκαν στους δρόμους για να αμφισβητήσουν το στημένο αποτέλεσμα.

Η αλλαγή της στάσης

Στο Δικαστικό Μέγαρο της Κωνσταντινούπολης την περασμένη Τρίτη, με το τέλος της ακροαματικής διαδικασίας συνελήφθη ο κατηγορούμενος Ενίς Μπερμπέρογλου, 61 ετών, βουλευτής του CHP και πρώην διευθυντής έκδοσης της λαϊκής εφημερίδας Hurriyet. Μαζί με ακόμη δύο δημοσιογράφους, τον Τσαν Ντουντάρ και τον Ερντέμ Γκιουλ της εφημερίδας Cumhuriyet, δικάστηκε για την «υπόθεση των φορτηγών της ΜΙΤ» (τουρκικές υπηρεσίες πληροφοριών), που πιάστηκαν στα Άδανα της νότιας Τουρκίας  να μεταφέρουν παράνομα όπλα για τους τζιχαντιστές στη Συρία.
 
O Μπερμπέρογλου είχε παραδεχτεί δημόσια ότι είχε δώσει ο ίδιος στους δύο δημοσιογράφους τις φωτογραφίες και τα επίσημα έγγραφα που αποδείκνυαν ότι τα φορτηγά περιείχαν πράγματι όπλα που προορίζονταν για τους τζιχαντιστές στη Συρία. Στην αρχή, ο Ερντογάν διέψευσε το γεγονός, προσποιούμενος ότι επρόκειτο για υλικό ανθρωπιστικής βοήθειας και φάρμακα για τους Τουρκμένους της Συρίας. Πράγματι, στα πορτ-μπαγκάζ των φορτηγών υπήρχαν συσκευασίες φαρμάκων, αλλά  χρησιμοποιούνταν για να κουκουλώσουν τα όπλα. Τουρκικά όπλα και πυρομαχικά βρέθηκαν πριν μια εβδομάδα σε αποθήκες και κρυψώνες του Ισλαμικού Κράτους στη Συρία, κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων Κούρδων μαχητών για την ανακατάληψη της Ράκα.
 
Οι χωροφύλακες που οργάνωσαν την επιδρομή και οι δικαστές και εισαγγελείς που ασχολήθηκαν με την υπόθεση παύθηκαν από τα καθήκοντα τους και μερικοί από αυτούς βρίσκονται ακόμη στη φυλακή. Παραδόξως, ενώ πρωτόδικα ο Μπερμπέρογλου καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη, το δικαστήριο του επέβαλε τελικά ποινή φυλάκισης 25 χρόνων για την «αποκάλυψη κρατικού μυστικού», αναγνωρίζοντας κατά συνέπεια ότι επρόκειτο για όπλα. Επιπλέον, παρότι ασυνήθιστο, ο δικαστής διέταξε την άμεση σύλληψη του βουλευτή δίχως να περιμένει την επιβεβαίωση της ετυμηγορίας από το Ανώτατο Δικαστήριο. «Όταν δημοσιεύεις άρθρο για παράνομη μεταφορά όπλων καταδικάζεσαι σε φυλάκιση 25 χρόνων. Η παράνομη μεταφορά όπλων όμως, επιτρέπεται», σχολίασε ο κ. Κιλιτσντάρογλου.
 
Η δίκη των δύο δημοσιογράφων διαχωρίζεται από την υπόθεση Μπερμπέρογλου. 
 
Ο εξηνταεννιάχρονος κ. Κιλιτσντάρογλου, γεννήθηκε στο Ντερσίμ της ανατολικής Τουρκίας.  Πρώην Γενικός Διευθυντής του εθνικού Οργανισμού Κοινωνικής Ασφάλισης, είναι ο πρώτος ηγέτης του CHP με καταγωγή από τους Αλεβίτες, την μειοψηφικη αίρεση που μετρά περίπου είκοσι εκατομμύρια Τούρκους και Κούρδους. Πολιτικός ευγενής και «απαλός», ποτέ δεν υποστήριξε δημοσίως την αλεβίτικη ταυτότητά του και συμπεριφέρεται ακόμη, σε γενικές γραμμές, ως δημόσιος υπάλληλος και όχι ως αρχηγός της αντιπολίτευσης.
 
Όπως υποστηρίζει η πλειοψηφία των παρατηρητών, χρειάστηκε ο Ερντογάν να επιτεθεί εναντίον ενός μέλους του CHP, για να καταφέρει ο «Γκάντι» να κουνήσει λίγο το δαχτυλάκι του. Είναι λίγο αργά όμως και δεν ξέρουμε αν αυτή η πορεία θα φέρει κάποιο αποτέλεσμα. Έπρεπε να έχει αντιδράσει αμέσως, όταν συνελήφθησαν οι 13 Κούρδοι βουλευτές, όταν φυλακίστηκαν οι 163 δημοσιογράφοι κι όταν δεκάδες χιλιάδες δημόσιοι υπάλληλοι κι ακαδημαϊκοί έχασαν τη δουλειά τους.

* Ο Ραγκίπ Ντουράν, με ρεπορτάζ και αναλύσεις, καταγράφει κάθε Σάββατο στο Tvxs.gr, τις εξελίξεις στη Τουρκία. 

Μετάφραση: Νίκος Λεγάκης