H Ευρώπη θωρακίζεται για την έξοδο της Ελλάδας από την Ευρωζώνη, του Lucas Zeise
Άρθρο γνώμης του Lucas Zeise δημοσιεύεται στην εφημερίδα Financial Times Deutschland με τίτλο «Έτοιμοι για έξοδο από την Ευρώπη- Οι αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ καθώς και οι ενέργειες της ΕΚΤ δείχνουν ότι η Ευρώπη θωρακίζεται για την έξοδο της Ελλάδας από την Ευρωζώνη και τις συνέπειές της»:
Ο Zeise υποστηρίζει ότι οι αποφάσεις της πρόσφατης Συνόδου Κορυφής δεν μπορούν να επηρεάσουν την εξέλιξη της κρίσης, παρά το γεγονός ότι πολιτικοί και ΜΜΕ τους έχουν αποδώσει μεγάλη σημασία. Το 2012 θα είναι δύσκολη χρονιά, χρονιά ύφεσης. Ως προς την Ευρωζώνη, ο αρθρογράφος εκφράζει την απορία του σχετικά με το αν θα συνεχίσει να υφίσταται και μετά τη χρονιά αυτή.
Οι κάτοχοι κρατικών ομολόγων χωρών της Ευρωζώνης αδιαφορούν σχετικά με το αν από το 2012 θα αρχίσουν να ισχύουν κανόνες, οι οποίοι θα δεσμεύουν τα κράτη σε σχέση με τις δαπάνες τους. Αυτό που τους ενδιαφέρει είναι αν τα Υπουργεία Οικονομικών της Ιταλίας και της Ισπανίας θα καταφέρουν να εξυπηρετήσουν τα χρέη τους κατά την επόμενη χρονιά.
Οι αποφάσεις των Συνόδων Κορυφής μπορούν να αποκτήσουν μεγαλύτερη σημασία και να οδηγήσουν σε αγορές κρατικών ομολόγων, μόνον εφόσον είναι αρεστές στους κεντρικούς τραπεζίτες του Ευρω-συστήματος.
Ωστόσο, η πρόσφατη Σύνοδος Κορυφής ήταν σαν ένα πολύ επιφανειακό δραματικό θεατρικό έργο, πράγμα στο οποίο συνέβαλε και ο ενεργήσας πέραν πάσης λογικής Βρετανός Πρωθυπουργός, ο οποίος εξέφρασε την άρνησή του στις προωθούμενες αλλαγές όχι επειδή επί της ουσίας διαφωνούσε με αυτές, αλλά επειδή ήθελε να προστατεύσει το City του Λονδίνου.
Πιο ενδιαφέρουσες όμως από τις αλλαγές στις Συνθήκες της ΕΕ ήταν οι εξελίξεις τόσο στο θέμα της «εθελοντικής» αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους όσο και στη δυνατότητα του EFSF να αγοράζει κρατικά ομόλογα και να ενισχυθεί με κεφάλαια που θα πολλαπλασιαστούν με τη μέθοδο της μόχλευσης.
Το γεγονός ότι τα δύο αυτά θέματα δεν απασχόλησαν ιδιαίτερα τη Σύνοδο Κορυφής καταδεικνύει ότι οι κυβερνώντες στο Βερολίνο, τη Φραγκφούρτη, τις Βρυξέλλες και λιγότερο στο Παρίσι δεν έχουν και πολλές προσδοκίες από αυτά.
Οι επιταγές για λιτότητα στο πλαίσιο της ΕΕ έρχονται σε προφανή αντίθεση με τη γενναιοδωρία σε άλλους τομείς. Λίγες μόνον ημέρες μετά τη Σύνοδο, το γερμανικό Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε την αναβίωση του προγράμματος διάσωσης των τραπεζών του 2008 με την ονομασία Soffin, θέτοντας με αυτόν τον τρόπο στη διάθεση των τραπεζών 480 δις Ευρώ υπό τη μορφή εγγυήσεων.
Παρά το ότι χρήση των κεφαλαίων αυτών μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο μετά από έγκριση του Κοινοβουλίου, δεν μπορεί κανείς να παραγνωρίσει τις αντιρρήσεις που εκφράστηκαν έναντι της επέκτασης του EFSF καθώς και τις διαβεβαιώσεις ότι δεν θα υπάρξει και δεν επιτρέπεται να ξαναϋπάρξει διάσωση τραπεζών όπως το 2008.
Όμως, και η ΕΚΤ παρείχε βοήθεια στις χτυπημένες από την κρίση τράπεζες. Πέρα από τη μείωση του εισαγωγικού επιτοκίου στο 1%, τη διεύρυνση των πιθανών ασφαλειών που μπορούν να παράσχουν οι τράπεζες για να λάβουν δάνεια από αυτήν και τη μείωση του κατώτατου αποθεματικού στο 0,5%, η ΕΚΤ σήμερα προσφέρει τριετή δάνεια χωρίς περιορισμούς ως προς το ύψος τους με επιτόκιο 1%.
Ειδικά αυτή η τελευταία πρόβλεψη αποτελεί επανάσταση για την πολιτική της ΕΚΤ, καθώς εισέρχεται στο πεδίο της μακροπρόθεσμης τραπεζικής χρηματοδότησης και μετατρέπεται σε εγγυητή της ύπαρξης και λειτουργίας των τραπεζών στην Ευρώπη.
Όλα αυτά τα μέτρα μπορούν να δικαιολογηθούν μόνον αν αποδοθούν στην προσπάθεια να αποφευχθεί μία πιστωτική κατάρρευση στην Ευρωζώνη. Δεν μπορούν όμως να επιφέρουν ουσιαστικές μεταβολές ως προς την αδυναμία εξεύρεσης δανείων από τις χώρες.
Η χορήγηση κεφαλαίων στις τράπεζες δεν αυξάνει την ζήτηση επενδυτικών κεφαλαίων, αυξάνει όμως την εξάρτηση προβληματικών επιχειρήσεων από το τραπεζικό σύστημα.
Αυτή η ασυνήθιστα έντονη προνοητικότητα, που επέδειξαν η γερμανική κυβέρνηση και η ΕΚΤ, δίνουν την αίσθηση ότι βρισκόμαστε ενώπιον μίας μεγάλης καταστροφής.
Η προνοητικότητα αυτή αξίζει να επαινεθεί και αφορά σε μία πιθανή έξοδο της Ελλάδας από την Ευρωζώνη, ίσως ήδη και κατά το πρώτο τρίμηνο του 2012. Σίγουρο φαίνεται επίσης ότι για την Ιταλία και την Ισπανία υπάρχει η διάθεση να κρατηθούν στον χώρο του Ευρώ. Η αναβίωση του σχεδίου Soffin προβλέπει ουσιαστικά τη μεταφορά κρατικών ομολόγων σε μία κρατική Bad Bank.
Τις συνέπειες της εξόδου της Ελλάδας, όσον αφορά τα κρατικά ομόλογα, θα μπορέσει να την αντιμετωπίσει η ΕΚΤ, χωρίς δογματισμούς ως προς τη χρήση όλων των δυνατών μέσων για την επαναγορά ομολόγων. Όταν θα κερδηθεί αύτη η πρώτη μάχη υποχώρησης, θα ξεκινήσει η δεύτερη πράξη της τραγωδίας του ευρώ.
