Ο σχηματισμός κυβέρνησης με τη συμμετοχή ακροδεξιών στην Αυστρία προβληματίζει την Ευρώπη ενώ τα ανησυχητικά μηνύματα έρχονται από την Ιταλία, όπου τα εθνικιστικά και λαϊκιστικά σχήματα αναμένονται ενισχυμένα στις επικείμενες εκλογές ενώ η ναζιστική βία είναι παρούσα και επιχειρεί να εκπροσωπηθεί πολιτικά.

Η ακροδεξιά, είτε με ακραία ναζιστικά σχήματα, είτε με πιο σύγχρονο περιτύλιγμα, κάνει αισθητή την παρουσία της σε μια σειρά από χώρες και βαθμιαία εδραιώνεται ως πόλος. Μετά από 70 χρόνια η αναβίωση των ακροδεξιών εθνικισμών στην Ευρώπη έχει ως όχημα, την αντιπροσφυγική ατζέντα, που κυριαρχεί στη δημόσια σφαίρα.

Με διαφορετικά χαρακτηριστικά σε κάθε χώρα, όπως στην Ελλάδα όπου οι νεοναζί επιβλήθηκαν ως εφεδρεία για να απορροφήσουν τη λαϊκή αγανάκτηση της χρεοκοπίας ενώ μετά την ανέλιξη του ΣΥΡΙΖΑ η ίδια βολική αφήγηση επιχειρεί να τον τσουβαλιάσει με τα κόμματα του παλιού δικομματισμού.

Άλλωστε η δημόσια ανησυχία πολιτικών και ΜΜΕ στην Ελλάδα και την ΕΕ για την ακροδεξιά ενέχει μια μεγάλη υποκρισία. Τόσο γιατί οι κυρίαρχες δυνάμεις επέβαλαν τις πολιτικές που τροφοδοτούν τα άκρα όσο και γιατί μεταχειρίστηκαν σε κάποια φάση, την ίδια ρητορική, συνομίλησαν με την ακροδεξιά ή την «ξέπλυναν», επιβάλλοντάς την ατζέντα της αλλά και τις αποκρουστικές πολιτικές εκφράσεις της.

Πρόσφατα σε δήλωσή του ο Ζαν Κλωντ Γιουνκέρ επιχείρησε να δικαιολογήσει τη συνεργασία της ΕΕ με τους ακροδεξιούς. «Πρόκειται για μια κυβέρνηση που έχει ξεκάθαρη φιλοευρωπαϊκή στάση κι αυτό είναι που έχει αξία για μένα», ισχυρίστηκε. Λίγες ημέρες αργότερα ήρθε η πρώτη διάψευση: Πόσο «φιλοευρωπαϊκή στάση» είναι ο τερματισμός των ποσοστώσεων στο προσφυγικό που ζήτησε ο νέος Αυστριακός καγκελάριος Σεμπάστιαν Κουρτς;

Ίσως ο Γιούνκερ και αρκετοί στην Ευρώπη ξεχνούν ότι η ίδια η Ε.Ε οικοδομήθηκε πάνω στα ερείπια των εθνικισμών και του φασισμού. Πάντως η ιστορία έχει διαψεύσει οικτρά όσους επιχείρησαν να συνδιαλλαγούν με το διάολο.

(* Φωτογραφία από τη Συμφωνία του Μονάχου 1938 μεταξύ Γαλλίας, Αγγλίας, ναζιστικής Γερμανίας και φασιστικής Ιταλίας. Από αριστερά προς δεξιά: Νέβιλ Τσάμπερλεν, Εντουάρ Νταλαντιέ, Αδόλφος Χίτλερ, Μπενίτο Μουσολίνι)