Λιβαδειά, Ελλάδα - Η άνοιξη είναι πλέον γεγονός και ο 30χρονος Haysam είναι σε πολύ καλή διάθεση καθώς τριγυρνά τους δρόμους της Λιβαδειάς, μιας μικρής πόλης στις παρυφές των χιονισμένων βουνών της κεντρικής Ελλάδας. Ο Haysam έχει τους λόγους του να είναι χαρούμενος. Μετά από τρία και πλέον χρόνια αβεβαιότητας στην Τουρκία και την Ελλάδα, ζει πλέον σε ένα διαμέρισμα που διατίθεται με την υποστήριξη της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (Υ.Α.) όσο περιμένει τη στιγμή που θα συναντήσει την υπόλοιπη οικογένειά του στο Βέλγιο, στο πλαίσιο του προγράμματος μετεγκατάστασης.

Ως επιστέγασμα όλων αυτών, η μόλις 21 ετών σύζυγός του, η Nazli, πρόκειται να φέρει στον κόσμο το παιδί τους μέσα στους επόμενους μήνες. "Η γυναίκα μου έμεινε έγκυος εδώ και είμαι πολύ χαρούμενος γι' αυτό", μας εκμυστηρεύεται. Αποτελεί το θέμα συζήτησης στη μικρή πόλη, όπου ο προσηνής άντρας κουρδικής καταγωγής από το Χαλέπι της Συρίας έχει κάνει πολλούς φίλους από τότε που ήρθε στις αρχές του έτους. Είχε προηγηθεί ένα δύσκολο ταξίδι από την Τουρκία στην Ελλάδα, μετά το οποίο κατέληξε στο γεμάτο κέντρο φιλοξενίας προσφύγων στο Χέρσο της βόρειας Ελλάδας.

"Έπειτα από εννέα μήνες στο Χέρσο, η Υ.Α. μας κάλεσε και μας ανακοίνωσε ότι είχαν βρει ένα χώρο για εμάς στη Λιβαδειά", εξηγεί ο Haysam. Το 2013 είχε διαφύγει στην Κωνσταντινούπολη με την οικογένειά του, όταν ο πόλεμος έφτασε πια στην περιοχή τους. Στη συνέχεια εξηγεί ότι το διαμέρισμά τους, στον πρώτο όροφο μιας πολυκατοικίας, ήταν εξοπλισμένο με όλα όσα θα μπορούσαν να χρειαστούν εκείνος και η Nazli, όπως έπιπλα, ηλεκτρικές συσκευές και οικιακό εξοπλισμό. Είναι μέρος ενός φιλόδοξου προγράμματος στέγασης της Υ.Α. που χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Αναφέρει επίσης, ότι τους παρείχαν είδη ένδυσης και βοήθεια με τα ψώνια καθώς και υποστήριξη σε ένα ευρύ φάσμα κοινωνικών υπηρεσιών. Κάτι που απέχει τόσο πολύ από το Χαλέπι, όπου "έπεφταν παντού βόμβες και έπρεπε να μείνω στο σπίτι χωρίς φαγητό, ηλεκτρικό ρεύμα και νερό. Αναγκάστηκα να φύγω", λέει ο Haysam.

Ο Haysam και η Nazli εντυπωσιάστηκαν από την υποδοχή που τους επιφύλαξαν οι κάτοικοι της Λιβαδειάς, οι οποίοι, όπως λέει ο Haysam, στάθηκαν δίπλα τους παρά τα δικά τους οικονομικά προβλήματα. "Δεν μας αντιμετώπισαν σαν να ήμασταν πρόσφυγες, αλλά ως Έλληνες", εξηγεί. "Έκανα πολλούς φίλους εδώ".

Η απόφαση του Δήμου της Λιβαδειάς να στεγάσει αιτούντες άσυλο, παράλληλα με τους πολύ μεγαλύτερους Δήμους της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, ήταν πρωτοβουλία στην οποία πρωτοστάτησε η Γιώτα Πούλου, μια δήμαρχος με όραμα.

Η δυναμική δήμαρχος άνοιξε διάλογο με όλους τους φορείς της κοινωνίας, μεταξύ των οποίων η εκκλησία και η αντιπολίτευση στο Δήμο, με σκοπό τη δημιουργία κλίματος συναίνεσης στην πόλη για τη φιλοξενία των προσφύγων.

Η πόλη της Λιβαδειάς έχει συμφωνήσει να φιλοξενήσει περίπου 400 πρόσφυγες σε 70 διαμερίσματα. Το αποτέλεσμα είναι πολύ ικανοποιητικό καθώς ωφελούνται και οι δύο πλευρές: η τοπική κοινωνία έχει ηθικά και οικονομικά οφέλη και oι πρόσφυγες ζουν σε κανονικά σπίτια αντί για υπερπλήρεις χώρους φιλοξενίας, με την Υ.Α. να υποστηρίζει την κυβέρνηση για να βρεθεί λύση σε ένα δύσκολο πρόβλημα.

Η Λιβαδειά θα μπορούσε να αποτελέσει παράδειγμα προς μίμηση για άλλες ελληνικές πόλεις με αντίστοιχο πληθυσμό. Η Υ.Α., η οποία συνεργάζεται στενά με το Υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής, προσδοκά τη συνεργασία με περισσότερους Δήμους στη χώρα και βρίσκεται ήδη σε συζητήσεις με δημάρχους σε Κρήτη και Θεσσαλία.

Μέχρι σήμερα, το πρόγραμμα της Υ.Α. έχει βοηθήσει στην παροχή στέγασης σε σχεδόν 30.000 ανθρώπους. Αρχικά είχε σχεδιαστεί για όσους έχουν επιλεγεί να επωφεληθούν από το πρόγραμμα μετεγκατάστασης της Ε.Ε. αλλά στη συνέχεια επεκτάθηκε ώστε να συμπεριλαμβάνει αιτούντες άσυλο στη χώρα που θεωρούνται ιδιαίτερα ευάλωτοι.

Αυτό έγινε πραγματικότητα μέσα από μια δύσκολη και περίπλοκη επιχείρηση, η οποία παρέχει στους αιτούντες άσυλο ένα ευρύ φάσμα υπηρεσιών και μέτρων προστασίας, πέρα από ένα ασφαλές και καθαρό μέρος για να μείνουν. Η κυβέρνηση επιθυμεί τη συνέχιση και την επέκταση του προγράμματος κατά τη διάρκεια της χρονιάς αυτής, καθώς συνεχίζονται οι προσπάθειες για να μεταφερθούν οι πρόσφυγες από τους χώρους φιλοξενίας.

Το πρόγραμμα στέγασης είναι μέρος των ευρύτερων προσπαθειών που έχουν ως στόχο να διασφαλίσουν ότι η κυβέρνηση θα θεσπίσει ένα βιώσιμο και επαρκές σύστημα υποδοχής. Για να επιτευχθεί αυτό χρειάζεται να υπάρξουν περισσότερες ευκαιρίες στέγασης σε αστικές περιοχές, όπως αυτή που δόθηκε στον Haysam και τη Nazli, καθώς και να βελτιωθούν οι συνθήκες υποδοχής στα νησιά και την ενδοχώρα, να υπάρξει μεγαλύτερη ασφάλεια σε όλους τους χώρους φιλοξενίας και να διασφαλιστεί ότι όλοι οι ακατάλληλοι χώροι θα κλείσουν γρήγορα.

Η Υ.Α. καλεί επίσης τα κράτη μέλη της Ε.Ε. να αυξήσουν τον ρυθμό και τον αριθμό των ανθρώπων που θα μετεγκαταστούν και θα επανενωθούν με την οικογένειά τους σε άλλα ευρωπαϊκά κράτη μέλη. Αν και ο ρυθμός της μετεγκατάστασης έχει αυξηθεί πρόσφατα, μέχρι σήμερα έχουν μετεγκατασταθεί από την Ελλάδα μόνο 12.407 άνθρωποι από τον αρχικό στόχο των 66.400.