Η Τέχνη στο κυνήγι της ουτοπίας, του Βασίλη Κεχαγιά

Η Άννα, μια νεαρή ιστορικός τέχνης ετοιμάζει ένα τιμητικό αφιέρωμα στο έργο της ζωγράφου, Μαρίας Δήμου. Στο πλευρό της για να την βοηθήσει είναι ο σύντροφος της Δήμου, Άγγελος. Μαζί θα ξετυλίξουν το κουβάρι της ζωής της Μαρίας, της οποίας τον θάνατο τυλίγει ένα πέπλο μυστηρίου. Αυτοκτονία ή δολοφονία; Η Άννα σταδιακά βυθίζεται γοητευμένη στη ζωή της ζωγράφου, σύντομα, όμως, θα ανακαλύψει πως ο Άγγελος κρύβει πολλά μυστικά...

Τίτλος Ταινίας: «Η Υπογραφή»
Σενάριο-σκηνοθεσία: Στέλιος Χαραλαμπόπουλος
Πρωταγωνιστούν: Γιώργος Χωραφάς, Μαρία Πρωτόπαππα, Αλεξία Καλτσίκη, Νίκος Κουρής, Δημήτρης Λιγνάδης, Μάρκο Γκαστίν

"Η Τέχνη στο κυνήγι της ουτοπίας", Του Βασίλη Κεχαγιά

Η υπογραφή, ειδικά ενός έργου τέχνης, αποτελεί την πιο τυπική και πιο μανιασμένη εκπροσώπηση του «εγώ» στον υλικό κόσμο. Συνεπώς, η δωροδότηση της υπογραφής από έναν καλλιτέχνη στέκει ως η μεγαλύτερη πράξη αγάπης προς το άτομο το οποίο δέχεται το δώρο αυτό. Είναι ακριβώς η πράξη του Άγγελου, του ζωγράφου της ταινίας του Στέλιου Χαραλαμπόπουλου, προς την αγαπημένη του Μαρία, με σκοπό να είναι αυτή που θα φέρει το έργο του στο φως. Μια σχεδόν χριστιανικού τύπου θυσία, αφού ο Άγγελος σκοτώνει τον εαυτό του, προκειμένου να επιβιώσει το δημιούργημά του, αλλά και οι εκλεκτοί του. Από την πλευρά της, η Μαρία προσφέρει ως αντίδωρο τη δική της θυσία, γεγονός που φαινομενικά αφήνει το έργο ορφανό (τυχαίο το σχετικό επίθετο «Ορφανός» του τρίτου πόλου της ταινίας;), στην πραγματικότητα, όμως, πολλαπλασιάζει το αισθητικό γεγονός και το καθιστά παιδί όλων μας.

Πριν απ’ όλα μια ταινία αγάπης, λοιπόν. Και τίποτα από τα κομψοτεχνημένα μπλεξίματα του ερωτικού τριγώνου «καλλιτέχνης – έργο τέχνης – παραγωγός» να μην αντιληφθεί ο θεατής, θα του μείνει σίγουρα η γεύση από το αντίστοιχο ερωτικό τρίγωνο των πρωταγωνιστών του φιλμ, γεμάτο από την νοσταλγία ενός απολεσθέντος παραδείσου. Με το υφάδι αυτό, ο Στέλιος Χαραλαμπόπουλος πλέκει τις εικόνες του με έναν τρόπο μουσικό, σ’ έναν χρόνο που δε βιάζεται να περάσει, στον αργαλειό ενός κινηματογράφου που φαίνεται κάποιοι να προσπαθούν να τον ξεπεράσουν, ευτυχώς όμως αυτός δείχνει να αναπνέει ακόμα. Αν εξαιρούσαμε την αφαίμαξη που πραγματοποιεί η λογική και θεωρητική σκευή του έργου στις ερωτικές του σκηνές, τότε θα μπορούσαμε να πούμε ότι η αναμέτρηση του σκηνοθέτη με τις εικόνες του δικαιώνει απόλυτα κάθε επιλογή του και κάθε λεπτομέρεια στο εσωτερικό τους. Δεν είναι εύκολο να εικονογραφείς το χρόνο και τη φθορά που επιφέρει πάνω στις μοιραίες και τραγικές υπάρξεις μας, από τις οποίες διασώζονται μόνον τα δημιουργήματα μας. Όχι με την έννοια μιας μεταφυσικής απροσδιοριστίας, αλλά με αυτήν της εκ των πραγμάτων μακροβιότερης επιβίωσής τους σε σχέση με τη φτωχή ανθρώπινη βιωτή. Το φιλμ μοιάζει τρομαγμένο από τα καμώματα του χρόνου, αλλά εν τέλει τον νικάει, έστω για δύο ώρες.

Γυρισμένο στο μεγαλύτερο μέρος του στην Αρκαδία, το έργο δεν κρύβει την πρόθεσή του να συνεχίσει το εικαστικό έργο του Πουσέν («At in Arkadia ego») να αποτελέσει ακόμη έναν κυνηγό της ουτοπίας, γνωρίζοντας πλέον την ήττα του θανάτου που καιροφυλακτεί στην κάθε στροφή του. Η υπογραφή καταφέρνει να επιβιώσει όχι στην κυριολεξία της – αυτή φαντάζει καρικατουρίστικη και εξ επίτηδες ασύμβατη με τους ζωγραφικούς πίνακες που επικυρώνει -, μα ακριβώς στην απώλειά της: At in Arkadia…, θα μπορούσε να είναι ο τίτλος του πίνακα του Στέλιου Χαραλαμπόπουλου, χωρίς τη ματαιοδοξία της υπογραφής. Μόνη πιστοποίηση της δημιουργίας η υπέρτατη αγάπη.