Ο νέος φάκελος 17Ν, η δολοφονία Μπακογιάννη και το μικροσκόπιο της πολιτικής

Το γεγονός ότι ξανανοίγει ο φάκελος της 17 Νοέμβρη μου δίνει την ευκαιρία να επανέλθω σε ένα πρόσφατο άρθρο μου για τη δολοφονία Μπακογιάννη: ήμουν στην Σεούλ χαρούμενος επειδή ο «Οικονομικός Δολοφόνος» μόλις είχε βραβευθεί στο Διεθνές Φεστιβάλ, όταν δέχθηκα ένα τηλεφώνημα που με κατηγορούσε ότι σπίλωνα την μνήμη του. Του Στέλιου Κούλογλου.Ολα ξεκίνησαν το καλοκαίρι, όταν σε ένα αφιέρωμα του tvxs για τα 35 χρόνια από την μεταπολίτευση είχαμε γράψει για το 1989: «Τον Σεπτέμβριο δολοφονείται από την 17 Νοέμβρη ο αντιστασιακός Παύλος Μπακογιάννης”. Ανάμεσα στα σχόλια για εκείνη την ανάρτηση υπήρχε ένα που ειρωνευόταν τον χαρακτηρισμό αντιστασιακός, παρέπεμπε στην προκήρυξη της 17 Νοέμβρη για την δολοφονία σχολιάζοντας: “διαβασε την και θα καταλαβεις ποσα λεφτα εφαγε ο "αντιστασιακος" (έλεος) γαμπρος του Μητσοτακη”. Ένα άλλο σχόλιο στην ίδια ιστορία δικαιολογούσε την δολοφονία: "κάτι θα έκανε και αυτός ο μεγάλος αντιστασιακός (από τα οδοφράγματα της Γερμανίας) για να τον φάνε, δεν μπορεί."

Δεν υπάρχει δικαιολογία για καμία δολοφονία, ξέρω όμως από πρώτο χέρι ότι τα επιχειρήματα της 17Ν για το συγκεκριμένο έγκλημα δεν είχαν καμία απολύτως βάση: όχι μόνο ο Μπακογιάννης δεν ήταν μπλεγμένος με το σκάνδαλο Κοσκωτά, αλλά η εκπαραθύρωσή του από τον όμιλο Κοσκωτά το 1985 ήταν απαραιτητη προϋπόθεση για να ξεδιπλωθεί τα επόμενα χρόνια το σκάνδαλο που τόσο ταλαιπώρησε την Ελλάδα. Συνειδητοποίησα όμως με αφορμή τα σχόλια ότι ιδίως στις νεώτερες γενιές δεν ήταν γνωστή η υπόθεση και αποφάσισα να ετοιμάσω ένα άρθρο με αφορμή την 20ή επέτειο από τη δολοφονία, που θα αποκαθιστούσε την αλήθεια αλλά και την μνήμη του Παύλου Μπακογιάννη.

Αυτό πίστευα (και φυσικά πιστεύω ακόμη) ότι έκανα με το άρθρο μου στις 26 Σεπτεμβρίου, όταν ένας συνεργάτης μου από την Αθήνα με ειδοποίησε ότι κάποιος που διαμαρτυρόταν ότι είχα σπιλώσει τη μνήμη του Μπακογιάννη ήθελε να μου μιλήσει. Στην αρχή νόμιζα ότι ήταν κανένας ακροαριστερός φίλος μου και μου έκανε φάρσα επειδή παρουσίαζα τόσο θετικά τον... γαμπρό του Μητσοτάκη. Αυτό άλλωστε ήταν και το περιεχόμενο αρκετών επικριτικών σχολίων για το άρθρο μου. (Κάποιοι άλλοι, που ανήκουν στη συνομοταξία "καρικατούρα Παπαρήγα" και έδρασαν χθες με αφορμή ένα άλλο άρθρο μου για το ΠΑΣΟΚ, με κατηγορούσαν ξανά ότι με το άρθρο για τον Μπακογιάννη έκανα άνοιγμα στο ΠΑΣΟΚ!!) Μόνο όταν μίλησα τηλεφωνικώς με την Αθήνα συνειδητοποίησα ότι πραγματικά ο συνομιλητής μου μιλούσε σοβαρά.

Αν και ούτε μέχρι σήμερα δεν έχω καταλάβει καλά γιατί το άρθρο προκάλεσε μια πολύ φορτισμένη αντίδραση, σε γενικές γραμμές μπορώ να συνοψίσω τη συνομιλία στα παρακάτω σημεία: ότι από τη στιγμή που υποστήριζα ότι η δολοφονία παραμένει μυστήριο (παραλληλίζοντάς την με την απαγωγή-δολοφονία Μόρο και τη δράση των ιταλικών μυστικών υπηρεσιών) άφηνα την εντύπωση ότι μπορεί ο κ. Μητσοτάκης ή η κυρία Μπακογιάννη να είχαν σχέση, να είχαν ευνοήσει ή να είχαν εκμεταλλευθεί τη δολοφονία για πολιτικούς σκοπούς.

Ομολογώ ότι ουδέποτε μού είχε περάσει τέτοια σκέψη από το μυαλό. Πρέπει να είσαι τελείως διεστραμμένος για να διανοηθείς κάτι παρόμοιο και δεν ανήκω καθόλου σε αυτή την κατηγορία. Απλώς, όπως σε όλες τις αναλύσεις που γράφονται για τις τρομοκρατικές επιθέσεις, αυτό που θύμιζα είναι ότι οι ηλίθιοι εκτελεστές πέτυχαν ξανά τα αντίθετα πολιτικά αποτελέσματα από αυτά που υποτίθεται ότι επεδίωκαν.

Σύμφωνα με τον συνομιλητή μου, δεν υπάρχει καμία εκκρεμότητα ή ανεξιχνίαστη πτυχή στην υπόθεση Μπακογιάννη που ξεκαθαρίστηκε πλήρως στη δίκη. Εξακολουθώ να υποψιάζομαι το αντίθετο, αν και δεν είμαι καθόλου σίγουρος ότι το άνοιγμα του φακέλου 17 Νοέμβρη που ανακοίνωσε ο κ. Χρυσοχοΐδης θα φωτίσει και την υπόθεση. Κάποια πρόσωπα που εντοπίστηκαν μέσω δαχτυλικών αποτυπωμάτων και άλλων αποδεικτικών στοιχείων μετά την εξάρθρωση της οργάνωσης το 2002 θα βρεθούν στο στόχαστρο των διωκτικών αρχών, αλλά οι υποθέσεις μάλλον δεν θα ξανανοίξουν. Πολύ περισσότερο όταν άμεσα ενδιαφερόμενοι δηλώνουν ότι θεωρούν την υπόθεση τελειωμένη.

Γι' αυτό που είμαι βέβαιος είναι ότι η μη εμπλοκή του Παύλου Μπακογιάννη στο σκάνδαλο Κοσκωτά και η μνήμη του χρήζουν αποσαφήνισης και υπεράσπισης: μόλις μια εβδομάδα μετά το άρθρο μου , στην προκήρυξη με την οποία ανέλαβε την ευθύνη για την έκρηξη κοντά στην εξέδρα όπου μίλησε ο Κ. Καραμανλής στην τελευταία προεκλογική συγκέντρωση της ΝΔ στην Αθήνα, η οργάνωση "Συνωμοσία Πυρήνων της Φωτιάς- Φράξια Μηδενιστών" αναφέρεται ξανά στην “εκτέλεση του γλοιώδη Π. Μπακογιάννη”. Είναι πολύ λυπηρό που αυτή η ανάγκη υπεράσπισης της μνήμης ενός νεκρού είτε δεν γίνεται κατανοητή είτε εξετάζεται με ένα κοντόθωρο, παραμορφωτικό πολιτικό μικροσκόπιο.

ΥΓ. Δεν αποκαλύπτω την ταυτότητα του συνομιλητή μου. Μου υποσχέθηκε άλλωστε στη συνομιλία που είχαμε ότι θα γράψει ο ίδιος τη γνώμη του για το θέμα.