Sex and drugs and Ian Dury

Το διάσημο τραγούδι του, «Sex, drugs and rock 'n' roll», έγινε σύνθημα μιας ολόκληρης γενιάς. Και η χαρακτηριστική, βραχνή φωνή του, από τις πιο αναγνωρίσιμες της βρετανικής σκηνής του '70. Μια ταινία για τον Ιαν Ντιούρι, τον ακαταπόνητο τσιρκολάνο του πανκ, δεν θα μπορούσε να έχει άλλον τίτλο. Της Χρυσούλας Παπαϊωάννου από την Ελευθεροτυπία.

Φέτος συμπληρώνονται δέκα χρόνια από τον θάνατό του από καρκίνο. Είχε δώσει όμως μάχες με ασθένειες και πολύ νωρίτερα, καθώς είχε προσβληθεί σε ηλικία επτά χρόνων από πολιομυελίτιδα. Στον κινηματογράφο ανέλαβε να τον υποδυθεί ο Αντι Σέρκις, ο ιδιόμορφος αυτός ηθοποιός, που τον ακολουθούν ρόλοι που απαιτούν σωματικότητα, όπως ο Γκόλουμ του «Αρχοντα τον δαχτυλιδιών». Πριν προλάβει καλά καλά να καθήσει απέναντί μου, σπάει τον πάγο λέγοντας: «Το περιμένατε ότι δεν είμαι τόσο κοντός και άσχημος όσο ο Γκόλουμ και ότι δεν είμαι γέρος 70 χρόνων; Τώρα μάλλον νομίζετε ότι θα με ακούσετε να μιλάω με τη βραχνάδα του Ιαν Ντιούρι...»

Εθνικός θησαυρός

-Προλάβατε να τον γνωρίσετε;

«Είχε γράψει τη μουσική για μια παράσταση όπου έπαιζα στα μέσα του '90. Ήταν πολύ περίεργος άνθρωπος. Ειδικά αν ήταν πιωμένος. Αν υπήρχε στο δωμάτιο κάποιος ο οποίος για κάποιον λόγο τον αναστάτωνε, γινόταν προσβλητικός. Χαίρομαι όμως που τον γνώρισα. Οταν ξεκινήσαμε την ταινία, σκεφτόμουν ότι θα ήταν πολύ δύσκολο να τον αποδώσουμε. Ειδικά στην Αγγλία, ο Ιαν είναι εθνικός θησαυρός. Ηταν ο αγαπημένος πανκ όλων: από τις νοικοκυρές μέχρι τους ανθρώπους της εργατικής τάξης».

-Πώς αντέδρασε η οικογένειά του όταν είδε την ταινία;

«Κατ' αρχήν, χτίσαμε τον χαρακτήρα του πάνω στις πληροφορίες που μας έδωσαν η χήρα, η σύντροφος και ο γιος του. Όταν τους δείξαμε ένα πρώτο σενάριο, μας είπαν ότι ήταν πολύ... χειρότερος. Μας παρότρυναν να μη φοβηθούμε να μπούμε στα βαθιά, παρ' όλο που ακόμα προσπαθούσαν να ξεπεράσουν την απώλειά του. Ο Ντιούρι άφησε μεγάλο κενό πίσω του. Παρά τις παραξενιές του, τον λάτρευαν. Η οικογένεια συγκινήθηκε πολύ. Μετά την προβολή, ο γιος του εξαφανίστηκε για αρκετές ώρες. Η γυναίκα του μου έστειλε ένα mail, όπου έλεγε ότι, αν ο Ιαν έβλεπε την ταινία, θα μου έδινε ένα φιλικό χτύπημα στον ώμο. Η ίδια με βοήθησε να χειριστώ το πρόβλημα με το πόδι του. Κάναμε πολλές συζητήσεις για τις καθημερινές του συνήθειες και το πώς συμπεριφερόταν με το ψεύτικο στήριγμα: πώς κινούσε το ένα πόδι για να κουνήσει ολόκληρο το σώμα, ακόμα και πώς έκανε σεξ. Ήθελα να σωματοποιήσω το πρόβλημά του, χωρίς να υποκρίνομαι και χωρίς να τον μιμούμαι. Δεν ήταν εύκολο».

-Νιώθατε ότι σας συνέδεε κάτι μαζί του;

«Είχαμε κοινά γούστα στη μουσική. Επίσης, σπουδάσαμε και οι δύο τέχνες, πριν αυτός γίνει μουσικός και εγώ ηθοποιός. Αγαπούσε την τζαζ, τον Κόλτρεϊν, τον Κόλμαν, τον Μίνγκους. Και εγώ στο σχολείο έπαιζα σαξόφωνο. Επίσης, ήταν σοσιαλιστής αλλά και προβοκάτορας. Θυμάμαι, όταν τον είδα πρώτη φορά στην τηλεόραση, ένιωσα σαν να με χτύπησε μαγικό ραβδί. Δεν ήξερα ότι υπέφερε από πολιομυελίτιδα. Νομίζω ότι πολλοί δεν το γνώριζαν. Το έκρυβε καλά. Κι έγινε αγωνιστής για να αποδείξει ότι δεν ήταν ανάπηρος».

-Αν εμφανιζόταν σήμερα ένας Ιαν Ντιούρι, τι τύχη θα είχε;

«Σήμερα δεν θα μπορούσε να γίνει ποπ είδωλο. Στην εποχή του όμως, οι άνθρωποι έγραφαν μουσική για να δώσουν φωνή στην άποψή τους. Πιστεύω ωστόσο ότι οι νέοι σήμερα έχουν βαρεθεί τα λαΐκίστικα είδωλα που οφείλουν την καριέρα τους σε μια κατασκευασμένη δημοσιότητα. Γι' αυτό χαίρομαι που κάναμε αυτή την ταινία. Κατά κάποιον τρόπο, ο Ιαν Ντιούρι ξαναγεννιέται μετά τον θάνατό του».

-Σας δυσκόλεψαν οι σκηνές όπου ως Ιαν Ντιούρι επισκέπτεσθε ένα σχολείο παιδιών με αναπηρίες;

«Κάθε άλλο. Η μητέρα μου ήταν δασκάλα ανάπηρων παιδιών. Εχω περάσει τα παιδικά μου χρόνια με ανθρώπους που έπασχαν από πολιομυελίτιδα. Η αδερφή μου έχει σκλήρυνση κατά πλάκας».

-Πώς νιώσατε που ηχογραφήσατε τα τραγούδια του με τη φωνή σας και μάλιστα με το συγκρότημά του;

«Αυτό κι αν ήταν πρόκληση! Στην αρχή ένιωσα περίεργα που τραγουδούσα μπροστά τους προσποιούμενος ότι ήμουν ο Ιαν. Τον αγαπούσαν και τον μισούσαν. Με υποστήριξαν, όμως, όταν κατάλαβαν ότι ήταν σημαντικός για μένα. Στην πραγματικότητα υποδυόταν τα τραγούδια του. Δεν ήταν κανένας φοβερός τραγουδιστής, όμως οι ερμηνείες του ήταν απίστευτες».*

* Το «Sex & Drugs & Rock & Roll» θα βγει στις αίθουσες την επόμενη σεζόν από τη Feelgood.