Το ροκ και η Κούβα: μια απαγορευμένη σχέση βγαίνει στο φως
Ακόμα και σήμερα, πάνω από 50 χρόνια μετά την Επανάσταση, η σχέση της Κούβας με το ροκ ακούγεται «ασύμφωνη» για πολλούς. Ωστόσο, η σχέση αυτή υφίσταται στα κρυφά – και συχνά ακόμα και παρανόμως – εδώ και αρκετές δεκαετίες, γνωρίζοντας την οριστική της «επισημοποίηση» το 2007, με τη δημιουργία της «Κουβανικής Υπηρεσίας του Ροκ».Η σχέση της Κούβας με το ροκ είναι πλέον επίσημη και έγινε αποδεκτή με «δάφνες» από τους υπαλλήλους του κουβανικού Υπουργείου Πολιτισμού ως «η μουσική του μέλλοντος της νεολαίας τους». Ωστόσο, δεν ήταν πάντα έτσι. Ειδικότερα αν αναλογιστεί κανείς ότι το ροκ συνδυαζόταν πάντα στο μυαλό των νέων με την αντίδραση και η αντίδραση αυτή συχνά δεν ήταν καλοδεχούμενη στην Κούβα.
Στα πρώτα χρόνια της επανάστασης, η ροκ μουσική δεν είχε καμία επίσημη υποστήριξη. Για την ακρίβεια τα περισσότερα από τα όργανα ροκ μουσικής που χρησιμοποιούσε η κουβανική νεολαία ήταν χειροποίητα, ενώ ακόμα και τα μικρόφωνα ήταν «κλεμμένα» από παλιές τηλεφωνικές συσκευές.
Οι πολιτικές αντιμαχίες και η εχθρότητα ανάμεσα στην Κούβα και στην κυβέρνηση των ΗΠΑ παρείχαν την απαραίτητη «δικαιολογία» για αρκετούς υπαλλήλους του υπουργείου πολιτισμού να απορρίψουν το ροκ ως μουσική, δείχνοντας έτσι έναν κακώς εννοούμενο «πατριωτισμό», με σκοπό να «προστατεύσουν την εθνική κουλτούρα» από «ξένους σκανδαλώδεις ρυθμούς». Παράλληλα η επίσημη αιτιολογία ήταν ότι έτσι προστατεύονταν τα «ανυπεράσπιστα νιάτα» από την «ιδεολογική αλλοτρίωση» που προερχόταν από την «επικίνδυνη μουσική του εχθρού».
Άλλωστε, για να μην κατηγορηθούν για δογματισμό, οι υπάλληλοι αυτοί φρόντιζαν να προσθέσουν ότι δεν είχαν τίποτα εναντίον του ίδιου του ροκ, αρκεί η γλώσσα των στίχων να ήταν η ισπανική. Παράλληλα, υπήρχε και αρκετή λογοκρισία στου δρόμους. Οι αστυνομικοί καθώς και τα μέλη του κόμματος συχνά έκαναν «επιδρομές» στο πάρκο της Coppelia όπου Κουβανοί χίπηδες συγκεντρώνονταν για να τραγουδήσουν, με αποτέλεσμα να κατηγορούνται για «αντιπατριωτική» συμπεριφορά και να αναγκάζονται με τη βία να κόψουν τα μαλλιά τους! Παράλληλα, συχνά σταματούσαν τους χίπηδες στο δρόμο και έκαναν έρευνα στους... δίσκους που είχαν στις τσάντες τους. Αν για παράδειγμα μαζί με έναν ισπανικό ροκ δίσκο ανακάλυπταν και ένα βινύλιο των Rolling Stones, ο δίσκος σύντομα γινόταν... χίλια κομμάτια.
Παράλληλα, τα επίσημα ΜΜΕ «κορόιδευαν» με σατιρικό τρόπο τους φαν της ροκ και αυτοί που τολμούσαν να ακούν τη μουσική που επιθυμούσαν ήταν μόνο αυτοί που είχαν φίλους διπλωμάτες, πιλότους ή ναύτες στο εμπορικό ναυτικό – τα μόνα επαγγέλματα που επέτρεπαν ταξίδι στο εξωτερικό, όπου μπορούσαν να αγοραστούν οι πολυπόθητοι ροκ δίσκοι.
Σήμερα, το ροκ είναι πλέον «επίσημο» στοιχείο του κουβανικού κράτους, της κουλτούρας της νεολαίας και εν τέλει του τρόπου ζωής της χώρας. Αναμένεται πλέον να δούμε το πώς θα εξελιχθεί αυτή η νέα σχέση ανάμεσα στη ροκ μουσική και το κουβανικό κράτος, και να ανακαλύψουμε τις νέες μορφές έκφρασης που θα βρει η κουβανική νεολαία, στο φως πλέον της «νομιμότητας».
