Εντείνονται οι πιέσεις που ασκούνται στην Πορτογαλία προκειμένου να γίνει η τρίτη χώρα της ευρωζώνης που αναζητά βοήθεια για να αντιμετωπίσουν την κρίση χρέους από το Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας, με αποτέλεσμα την απώλεια εμπιστοσύνης στο κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα.

Ενδεικτικό είναι το δημοσίευμα των Financial Times Deutschland, στο οποίο αναφέρεται ότι τόσο η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα όσο και οι περισσότερες χώρες της ευρωζώνης πιέζουν την κυβέρνηση της Πορτογαλίας να ζητήσει με τη σειρά της βοήθεια από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, προκειμένου να μείνει η Ισπανία αλώβητη από τις αγορές. «Μολονότι οι πορτογαλικές τράπεζες δεν θεωρούνται υπερχρεωμένες, όπως οι ιρλανδικές, εξαρτώνται και αυτές από τα ρευστά διαθέσιμα της ΕΚΤ για τις δραστηριότητές τους», γράφει η εφημερίδα χωρίς να κατονομάζει κάποια συγκεκριμένη πηγή.

Καθησυχαστική εμφανίστηκε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσω του Αμαντέου Αλταφάζ, του εκπροσώπου του Επιτρόπου Οικονομικών Όλι Ρεν, σχετικά με τα δημοσιεύματα. «Δεν γνωρίζουμε από που πηγάζει αυτή η σεναριολογία», απάντησε ο Αλταφάζ και επανέλαβε ότι «η Πορτογαλία έχει λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα προκειμένου να ανακτήσει την αξιοπιστία της στις αγορές και να εκπληρώσει τους δημοσιονομικούς της στόχους». Ακόμη υπενθύμισε ότι σήμερα εγκρίθηκε από το κοινοβούλιο της χώρας ο προϋπολογισμός για το 2011, ο οποίος προβλέπει μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος στο 4,6% του ΑΕΠ.

Η Λισαβόνα «διαψεύδει την άσκηση οποιασδήποτε πίεσης από την ΕΚΤ ή τις ευρωπαϊκές χώρες προκειμένου η Πορτογαλία να ζητήσει βοήθεια», ανακοινώθηκε από το γραφείο του Ζοζέ Σόκρατες, χαρακτηρίζοντας τις πληροφορίες που δημοσίευσε η Financial Times Deutschland «πλήρως αναληθείς».

Οι Ευρωπαίοι δεν έχουν παρακινήσει την Πορτογαλία να ζητήσει οικονομική στήριξη, όπως έκανε η Ιρλανδία, δήλωσε σήμερα ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζοζέ Μπαρόζο, προσθέτοντας πως «Πιστεύω ότι ένα από τα προβλήματα που έχουμε αυτόν το καιρό είναι ότι υπάρχουν πολιτικοί αξιωματούχοι που κάνουν κάθε μέρα σχόλια αντί να λαμβάνουν αποφάσεις».

«Αυτή τη στιγμή υπάρχει έντονη φημολογία, και αυτό επιτρέπει ορισμένες μεμονωμένες σκέψεις να λάβουν διαστάσεις και προκαλέσουν ανησυχία στις αγορές, αυξάνοντας την αναταραχή. Εχουμε στη διάθεσή μας το μέσον για την αντιμετώπιση ενδεχόμενων κρίσεων στη ζώνη του ευρώ», επισήμανε από την πλευρά του ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας Βόλφγκανγκ Σόιμπλε στο ραδιοφωνικό δίκτυο Bayerischer Rundfunk. Ο κ. Σόιμπλε τόνισε ότι ελπίζει στην λήψη μίας απόφασης για την οικονομική στήριξη της Ιρλανδίας μέχρι τις αρχές της επόμενης εβδομάδας «ώστε να επανέλθει η ηρεμία στις αγορές και να τερματισθεί η υπερβολική φημολογία».

Αντίδραση από Πορτογαλία και Ισπανία

Μέχρι στιγμής, η πορτογαλική κυβέρνηση αρνείται ακόμη και να σκεφτεί ένα τέτοιο ενδεχόμενο, αφού όπως δήλωσε ο πρωθυπουργός της Ζοζέ Σόκρατες «η χώρα δεν έχει ανάγκη από καμία βοήθεια». Σημειώνεται πως το έλλειμμα της Πορτογαλίας έφτασε το 2009 το 9,3% του ΑΕΠ, με την κυβέρνηση να έχει δεσμευτεί να το μειώσει στο 7,3% φέτος και στο 4,6% το 2011, λαμβάνοντας σκληρά μέτρα λιτότητας, όπως μείωση των μισθών και αύξηση των φόρων.

Ο Γενικός Διευθυντής της Τράπεζας της Ισπανίας, Χοσέ Λουίς Μάλο δε Μολίνα, στο ίδιο κλίμα σημείωσε χθες το βράδυ ότι η δυσπιστία των αγορών μπορεί να προκαλέσει δυσκολίες στη χρηματοδότηση της χώρας: «Στην παρούσα εξαπλούμενη κατάσταση αυτό που συμβαίνει είναι ότι, μολονότι η ισπανική οικονομία δεν παρουσιάζει κανένα από τα αδύναμα στοιχεία της ελληνικής και της ιρλανδικής οικονομίας, οι απλές προσδοκίες των αγορών μπορούν να προκαλέσουν δυσκολίες στη χρηματοδότηση.

»Όταν υπάρχουν φαινόμενα υποψίας και μετάδοσης οι οικονομίες που αντιμετωπίζουν προβλήματα, κατοίκοι διαφορετικού εύρους και φύσης, μπορεί να υποστούν τις συνέπειες διότι στις αγορές ορισμένες προσδοκίες κάποιες φορές γίνονται αυτοεκπληρούμενες προφητείες. Για την Ισπανία, που εξαρτάται από τη συγκέντρωση εξωτερικών πόρων, η διαδικασία μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνη» της Ισπανίας, είπε ο Μάλο δε Μολίνα μιλώντας στους δημοσιογράφους μετά τη λήξη μιας συζήτησης που οργάνωσε η εμπορική σχολή IESE της Μαδρίτης.

Παράλληλα όμως, ο πρωθυπουργός της Ισπανίας Χοσέ Λουίς Ροντρίγκεζ Θαπατέρο δήλωσε σήμερα στον καταλανικό ραδιοσταθμό RAC1 ότι αποκλείει κατηγορηματικά το ενδεχόμενο προσφυγής της Ισπανίας στο μηχανισμό στήριξης: «Αυτοί που στοιχηματίζουν κατά της Ισπανίας θα διαψευσθούν», διαβεβαίωσε και τόνισε: «Δεν υπάρχει κανένα τέτοιο σενάριο». Ο Θαπατέρο, επικαλούμενος κυρίως το χαμηλό επίπεδο του δημοσιονομικού ελλείμματος της Ισπανίας, υπογράμμισε ότι βασίζει την πεποίθησή του αυτή όχι σε προσωπική του επιθυμία, αλλά σε συγκεκριμένα γεγονότα.

Πληθαίνουν ωστόσο τα δημοσιεύματα που προβλέπουν φουρτούνες για την Ευρωπαϊκή Ένωση και ακόμα και το ενδεχόμενο «η ευρωζώνη να χάσει κάποια από τα μέλη της» πληθαίνουν, και στο θέμα αναφέρθηκε χθες ακόμα και ο γνωστός οικονομολόγος Νουριέλ Ρουμπινί, υποστηρίζοντας ότι «η Eλλάδα θα πρέπει να προβεί σε αναδιάρθρωση χρέους ή να εγκαταλείψει το κοινό νόμισμα της Ε.Ε.».

Μπαίνει και ο Πούτιν στο παιχνίδι

Οι ηγέτες της Γερμανίας και της Γαλλίας, σε μια προσπάθεια να θέσουν όσο το δυνατόν τέλος στις εικασίες που έχουν ως συνέπεια τις πιέσεις στο κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα, επικοινώνησαν χθες το βράδυ προκειμένου να συμφωνήσουν σε τάχιστη επίλυση του ιρλανδικού ζητήματος για να «καθησυχαστούν» οι αγορές. Παράλληλα, στο Βερολίνο μετέβη και ο πρωθυπουργός της Ρωσίας, Βλαντιμίρ Πούτιν, ο οποίος θα έχει σήμερα συνομιλίες με την καγκελάριο Μέρκελ. Ο κ. Πούτιν την προηγούμενη μέρα με άρθρο του στην γερμανική εφημερίδα Sueedeutsche Zeitung διατύπωσε την πρόταση για τη δημιουργία μιας ζώνης «ελεύθερων συναλλαγών από τη Λισαβόνα μέχρι το Βλαδιβοστόκ».

Το ενδιαφέρον είναι ότι η Γερμανίδα καγκελάριος δεν απέρριψε την πρόταση, αλλά έθεσε κάποιους όρους για την υλοποίησή της. «Ασφαλώς, στηρίζουμε την ιδέα μιας ζώνης ελεύθερου εμπορίου ανάμεσα στην Ε.Ε. και τη Ρωσία. Σε κάθε περίπτωση, όμως, είμαι υποχρεωμένη να ρίξω λίγο νερό στο κρασί μου, επειδή τα βήματα που έχει κάνει η Ρωσία το τελευταίο διάστημα, δεν μοιάζουν να κινούνται ακριβώς προς αυτή την κατεύθυνση», απάντησε η Μέρκελ, στη συνάντηση που διοργάνωσε η ίδια εφημερίδα για θέματα οικονομίας. Οι συζητήσεις αυτές γίνονται ενόψει της συνόδου κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στις 16 και 17 Δεκεμβρίου, όπου οι ηγέτες αναμένεται ότι θα συμφωνήσουν στις λεπτομέρειες για τη λειτουργία του μόνιμου μηχανισμού διάσωσης, που θα διαδεχθεί από το 2013 το υφιστάμενο σύστημα στήριξης.

Ευρώ του Βορρά και Ευρώ του Νότου - Αποβολή της Ελλάδας

Οι ευρωσκεπτικιστές όμως έχουν περάσει στην αντεπίθεση και πλέον διατυπώνουν ανοιχτά τις αμφιβολίες τους. Χαρακτηριστική είναι μια ανάλυση του πρακτορείου Reuters, όπου αναφέρεται, μεταξύ άλλων, πως «πολλοί διακρίνουν τον κίνδυνο η οικονομική απόκλιση μεταξύ του σταθερού πυρήνα της Ευρώπης και της φορτωμένης με χρέη περιφέρειάς της να έχει ως αποτέλεσμα να διασπαστεί η ευρωζώνη σε Ευρώ του Βορρά και Ευρώ του Νότου». «Άλλοι» συνεχίζει το δημοσίευμα, «εξακολουθούν να θεωρούν πως η Γερμανία μπορεί να μεθοδεύσει την αποβολή των αδυνάμων του ευρώ, όπως είναι η Ελλάδα για την οποία θεωρεί ότι δεν έπρεπε να της είχε ποτέ επιτραπεί η είσοδος στην Ένωση».

«Δεν πιστεύω ότι θα δούμε την διάσπαση του ευρώ και την Γερμανία να επιστρέφει στο μάρκο της, αλλά μπορεί να δούμε ένα πιο ομοιογενές περιοχή του ευρώ, εκκαθαρισμένη από τους αδύναμους «κρίκους» της» δήλωσε χαρακτηριστικά ο Domenico Lombardi, πρώην μέλος του εκτελεστικού συμβουλίου του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, ο οποίος εκτελεί πλέον χρέη προέδρου στο Ινστιτούτο Οικονομικής Πολιτικής της Οξφόρδης.

«Αυτές οι φωνές εξακολουθούν να αποτελούν μια μικρή μειονότητα και λήγει ακόμα και από τους σκεπτικιστές είναι πεπεισμένοι ότι η ευρωζώνη θα διαλυθεί σύντομα. Στενοί παρατηρητές της Ευρώπης και οι επιφορτισμένοι με την κατάρτιση πολιτικής για την υπεράσπιση του ευρώ, απορρίπτουν την πιθανότητα μιας διάλυσης εκτος ελέγχου» σημειώνει καταλήγοντας το δημοσίευμα.

Υποχωρούν οι διεθνείς αγορές

Οι ασιατικές και ευρωπαϊκές αγορές υποχώρησαν σήμερα Παρασκευή καθώς αυξήθηκαν οι ανησυχίες για την πιθανότητα νέων διασώσεων υπερχρεωμένων ευρωπαϊκών χωρών, ενώ παράλληλα παραμένει η ένταση μεταξύ Νότιας και Βόρειας Κορέας. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να πέσουν οι μετοχικές αγορές στην Ασία : Nikkei -0,4%, SSEC -0,9%, AORD -0,2%, STI 0%, HSI -0,8%, JKSE -1,6%, KS11 -1,3% και TWII -0,5%. Παρομοίως οι αγορές υποχωρούν στην Ευρώπη : Stoxx50 -1,3%, FTSE -0,8%, DAX -0,8%, CAC -1,3% και ΧΑ -0,7%.

Εν τω μεταξύ, τα spread των δεκαετών ομολόγων των χωρών της ευρωπαϊκής περιφέρειας αυξάνονται παντού από 0,3 μονάδες βάσης στην Ελλάδα ως 9,8 μ.β. στην Ιταλία. Στα ιστορικά επίπεδα ρεκόρ των 266 μονάδων βάσης αναρριχήθηκε σήμερα η επιτοκιακή ψαλίδα (spread) μεταξύ ισπανικών δεκαετών ομολόγων και των αντίστοιχων γερμανικών. Τέλος, η άνοδος του δολαρίου βρίσκει το ευρώ στα 1,326 δολ. και το γιεν στα 83,9 γιεν/δολ., ενώ χρυσός (1367 δολ./ουγγιά) και πετρέλαιο (83,4 δολ./βαρέλι) επίσης υποχωρούν.

Διαβάστε επίσης:
Αποδυναμώνεται η κυβέρνηση Κόουεν ενόψει της ψήφισης του προϋπολογισμού λιτότητας