Σε λαϊκό δημοψήφισμα τίθεται το ζήτημα της αποπληρωμής 5 δις δολαρίων στις κυβερνήσεις της Βρετανίας και της Ολλανδίας, ποσό που αντιστοιχεί στις καταθέσεις που έχασαν 400.000 πολίτες των χωρών αυτών μετά τη χρεοκοπία της διαδικτυακής τράπεζας Icesave το 2008.

Είναι η δεύτερη φορά που ο Ισλανδός πρόεδρος, Όλαφουρ Γκρίμσον, έχει μπλοκάρει άμεσες συμφωνίες της εν λόγω τράπεζας κι έχει αναθέσει την απόφαση αυτής ή οποιασδήποτε άλλης συμφωνίας στο λαό.

Συνολικά 44 βουλευτές από τους 63 του ισλανδικού κοινοβουλίου υποστήριξαν το σχέδιο αποπληρωμής νωρίτερα αυτή την εβδομάδα. Η απόφαση ωστόσο του προέδρου να περάσει αυτό μέσω δημοψηφίσματος προκάλεσε αντιδράσεις και της πρωθυπουργού Γιόχανα Σιγκουρδαντότιρ, που αποκάλεσε την απόφασή του αυτή ως «απογοητευτική».

Ο Γκρίμσον υποστήριξε ότι οι όροι που αφορούν στο σχέδιο αποπληρωμής, ως αποτέλεσμα διαπραγματεύσεων μηνών, είναι καλύτεροι από εκείνους της προηγούμενης συμφωνίας που απέρριψαν οι Ισλανδοί τον Μάρτιο του 2010. Όπως όμως δήλωσε την Κυριακή «είναι θεμελιώδες ζήτημα να έχει ο λαός νομοθετικό ρόλο στο διάλογο περί της Icesave».

Ο εκπρόσωπος του υπουργείου οικονομικών της Ολλανδίας, Νίλς Ρεντεκερ, δήλωσε ότι «έχουμε περάσει από το στάδιο των διαπραγματεύσεων, το θέμα πλέον είναι πώς θα προχωρήσει η κατάσταση στην Ισλανδία», ενώ από πλευρά της η Βρετανία δήλωσε ότι αναμένει τη διαλεύκανση της θέσης της Ισλανδίας τις επόμενες ημέρες.

Η ψήφιση του σχεδίου αναμένεται να αποκαταστήσει τις σχέσεις της Ισλανδίας με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες καθώς και να ενισχύσει την πιστοληπτική της ικανότητα, σημεία απαραίτητα για την ένταξη της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ωστόσο μερίδα του πληθυσμού εξακολουθεί να θεωρεί μη απαραίτητη την οικονομική επιβάρυνση των πολιτών για να διορθώσουν τα λάθη των ιδιωτικών τραπεζών.

Το δημοψήφισμα αν κι αναμένεται να διεξαχθεί σύντομα, δε θα ξεκινήσει η εφαρμογή του για τουλάχιστον ένα μήνα.