«Άνοιγμα» Ομπάμα στο μουσουλμανικό κόσμο

Αναφορικά με τις διμερείς σχέσεις, δήλωσε: «Δεν πιστεύω ότι επιδεινώθηκαν ποτέ σε σημείο να μην είμαστε πια φίλοι ή σύμμαχοι. Αυτό που ελπίζω, είναι να οικοδομήσουμε πάνω σε μια βάση που είναι ήδη σταθερή». Στο πλαίσιο της διήμερης επίσκεψής του στη χώρα, η πρώτη του νέου προέδρου των ΗΠΑ σε μουσουλμανική χώρα, ανέδειξε το ρόλο της Τουρκίας ως «γέφυρα» ανάμεσα στις μουσουλμανικές χώρες και τη Δύση, προσβλέποντας σε μία «συνεργασία πρότυπο» με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο ίδιος σημείωσε ότι «η συνεργασία μας με τον ισλαμικό κόσμο δεν πρέπει να περιοριστεί στο θέμα της αντιμετώπισης της τρομοκρατίας», προσθέτοντας πως «πρέπει να αναζητούμε κοινή πλατφόρμα, με αλληλοσεβασμό, ακόμη και στις περιπτώσεις, που διαφωνούμε». «Εμείς πρέπει να επιδεικνύουμε σεβασμό προς την Ισλαμική πίστη», υπογράμμισε.

Αναφερόμενος στο Μεσανατολικό, ο πρόεδρος Ομπάμα υπογράμμισε ότι οι ΗΠΑ υποστηρίζουν μια δομή δύο κρατών, προσθέτοντας ότι και οι δύο πλευρές πρέπει να επιλύσουν τα προβλήματα, τα οποία διαρκούν εδώ και καιρό. Οι ΗΠΑ και η Τουρκία στην προσπάθεια αυτή μπορούν να βοηθήσουν το Ισραήλ και την Παλαιστίνη, είπε.

Αναφορές σε Κυπριακό, Χάλκη και Γενοκτονία των Αρμενίων

Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος αναφέρθηκε στο ζήτημα της Κύπρου, δηλώνοντας ότι οι ΗΠΑ είναι πρόθυμες να προσφέρουν τη βοήθειά τους στα εμπλεκόμενα μέρη που καταβάλλουν προσπάθειες για μια λύση που θα ενώσει και πάλι την Κύπρο, όπως είπε, σε μια διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία. Στο μεταξύ, σε δημοσίευμα της τουρκικής εφημερίδας Milliyet, με τίτλο «Από τον Ομπάμα δεν πρόκειται να προκύψει κάτι», διατυπώνεται η άποψη ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο δεν είναι αισιόδοξο ως προς το αποτέλεσμα που μπορεί να έχει η παρέμβαση Ομπάμα για την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, υπό το πρίσμα ότι οι επιθυμίες των ξένων ηγετών δημιουργούν στην τουρκική κοινή γνώμη την εντύπωση της άσκησης πίεσης, φέρνοντας αντίθετα αποτελέσματα. Το Πατριαρχείο θεωρεί ότι το πρόβλημα θα ήταν ορθότερο να λυθεί εντός της δομής της Τουρκίας.

«Σήμερα θα ήθελα να δώσω έμφαση, όχι στις προσωπικές μου απόψεις, αλλά στις απόψεις των λαών της Τουρκίας και της Αρμενίας. Αν μπορούν να προχωρήσουν... όλος ο κόσμος οφείλει να τις ενθαρρύνει», δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου αναφορικά με τις σφαγές των Αρμενίων, τις οποίες - κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας του – είχε χαρακτηρίσει γενοκτονία, ένας όρος που απορρίπτεται κατηγορηματικά από την Άγκυρα. Επ' αυτού, σε σημερινό δημοσίευμα της βρετανικής εφημερίδας The Independent, ο αρθογράφος Robert Fisk διερωτάται ποια χώρα θα μπορούσε να αποτελεί καλύτερη ευκαιρία για τον Αμερικανό Πρόεδρο να υλοποιήσει τη δέσμευσή του για ένα μήνυμα σε μία «μουσουλμανική πρωτεύουσα», στις πρώτες 100 μέρες της θητείας του, από την κοσμική αλλά και ισλαμική χώρα του Kemal Attaturk, μία χώρα η ηγεσία της οποίας συνομιλεί εξίσου με τη Συρία και το Ισραήλ, το Ιράν και το Ιράκ. Ο ίδιος σημειώνει ότι οι πρόεδροι Clinton και Bush Jr είχαν όπως και ο σημερινός πρόεδρος δεσμευτεί να αναγνωρίσουν τη Γενοκτονία των Αρμενίων σε αντάλλαγμα με τις ψήφους των Αρμενίων, αλλά αθέτησαν τις υποσχέσεις τους όταν οι Τούρκοι στρατηγοί απείλησαν να σταματήσουν την πρόσβαση στις αεροπορικές τους βάσεις και τις μεγάλες αμερικανο – τουρκικές επιχειρηματικές συμφωνίες.

Η κρισιμότητα της επίσκεψης Ομπάμα στην Τουρκία

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ πραγματοποιεί μία κατά πολλούς ιστορική επίσκεψη, στο πλαίσιο της οποίας θα τεθούν πολλά σημαντικά θέματα της παγκόσμιας σκηνής. Ο Μπάρακ Ομπάμα συναντάται με τρεις πολιτικούς αρχηγούς, τον Deniz Baykal, του Λαϊκού Ρεπουμπλικάνικου Κόμματος (CHP), τον Devlet Bahçeli, του Εθνικιστικoύ Κόμματος Δράσης (MHP) και τον Ahmet Türk του Κόμματος της Δημοκρατικής Κοινωνίας (DTP). Ύστερα, θα μεταβεί στην Κωνσταντινούπολη όπου θα δειπνήσει με τον πρόεδρο της Τουρκίας, Αμπντουλάχ Γκιουλ, θα συναντηθεί με φοιτητές και θα επισκεφθεί διάφορες ιστορικές τοποθεσίες.

Το γεγονός ότι ο πρόεδρος Ομπάμα επέλεξε την Τουρκία για έναν από τους πρώτους προορισμούς του στο εξωτερικό εκτιμήθηκε ως συμβολική και στρατηγική κίνηση από πολλούς πολιτικούς αναλυτές, οι οποίοι θεωρούν ότι η επίσκεψη αυτή είναι ενδεικτική της σημασίας που αποδίδει η νέα κυβέρνηση των ΗΠΑ στην Τουρκία, καθώς και της καλής θέλησης του ίδιου του Ομπάμα για βελτίωση του διαλόγου με την Άγκυρα. Η επίσκεψη του προέδρου Ομπάμα δίνει την ευκαιρία στις δυο χώρες να ανταλλάξουν μηνύματα πάνω σε πολιτικά ζητήματα. Επιπλέον, θα δοθεί στους ηγέτες της αντιπολίτευσης και σε εκπροσώπους διαφορετικών τμημάτων της κοινωνίας να θίξουν καίρια ζητήματα, όπως είναι το Κουρδικό.

Το Κόμμα της Δημοκρατικής Κοινωνίας αναμένεται να θίξει την απαίτηση της «δημοκρατικής αυτονομίας» για την επίλυση του Κουρδικού ζητήματος, ενώ το CHP είναι πιθανόν να εκφράσει την ανησυχία του για τον χαρακτηρισμό «μετριοπαθές Ισλάμ» που απέδωσε στην Τουρκία η προηγούμενη κυβέρνηση των ΗΠΑ. Οι επιχειρηματίες αναμένεται να εκφράσουν την επιθυμία τους για ανανέωση των συνομιλιών σχετικά με την κατασκευή βιομηχανικών ζωνών, προκειμένου να αυξηθεί το απαλλαγμένο από δασμούς εμπόριο με τις ΗΠΑ.

Κατά τη διάρκεια της Συνόδου Ε.Ε. – ΗΠΑ στην Πράγα, ο πρόεδρος Ομπάμα μιλώντας στους ευρωπαίους ηγέτες, είπε πως η ένταξη της Τουρκίας στην Ε.Ε. θα αποτελέσει ένα «σημαντικό μήνυμα» κι ένα μέσο για «να προσδέσουν στενά» τη χώρα αυτή στην ευρωπαϊκή σφαίρα. Οι δηλώσεις αυτές του προέδρου Ομπάμα χαιρετίστηκαν από τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο, ωστόσο, αποτέλεσαν εκ νέου αντικείμενο επιφυλάξεων από τη Γαλλία και τη Γερμανία.