Σκληρό μήνυμα της Ε.Ε. προς Ελλάδα: «Τα παιχνίδια τελείωσαν»

Το έλλειμμα τελικά είναι... διπλάσιο

Το πρώτο και σπουδαιότερο ζήτημα που προκάλεσε την έκπληξη και την οργή των Ευρωπαίων εταίρων αποτελεί το ύψος τους ελλείμματος. Συγκεκριμένα, ο υπουργός οικονομικών, κ.Παπακωνσταντίνου παραδέχθηκε επισήμως ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα της χώρας αγγίζει πλέον το 12,5% του ΑΕΠ. Ωστόσο, η απερχόμενη κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας είχε στείλει λίγο πριν τις εκλογές επίσημα στοιχεία στην Κομισιόν, σύμφωνα με τα οποία το έλλειμμα άγγιζε μόλις το 6,5% του ΑΕΠ, δηλαδή το μισό από αυτό που δηλώνει η νέα κυβέρνηση. «Η απόκλιση είναι εντυπωσιακή», δήλωσε σε έντονους τόνους κατά τη διάρκεια συνέντευξης τύπου μετά τη λήξη των εργασιών της ευρωζώνης ο προεδρεύων Ζαν Κλοντ Γιουνκέρ, προσθέτοντας: «Το παιχνίδι τελείωσε, χρειαζόμαστε σοβαρές στατιστικές».

Ενόψει της παρούσας κατάστασης, στερείται πλέον νοήματος η συζήτηση περί παροχής ή μη παράτασης στην Ελλάδα για την εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών της, και ειδικότερα για μείωση του ελλείμματός της στο 3%, όπως προβλέπει το Σύμφωνο Σταθερότητας. Υπό τις παρούσες συνθήκες, κάτι τέτοιο κρίνεται παντελώς αδύνατο και ο νέος στόχος είναι πλέον το πώς Αθήνα και Βρυξέλλες θα καταφέρουν να φθάσουν σε μια συμφωνία μακράς πνοής, ώστε να δοθεί στην Ελλάδα η απαραίτητη προθεσμία για εξυγίανση των δημοσίων οικονομικών της, η οποία – σύμφωνα με τις προσδοκίες του κ.Παπακωνσταντίνου – θα εκτείνεται ως το 2012. Όλα ωστόσο θα κριθούν από το περιεχόμενο του τριετούς επικαιροποιημένου προγράμματος οικονομικής σταθερότητας που η κυβέρνηση οφείλει να υποβάλει στις Βρυξέλλες στην αρχή του 2010.

Παράλληλα, κρίνεται ιδιαίτερα πιθανή σε σύντομο χρονικό διάστημα η υπαγωγή της Ελλάδας στο άρθρο 104 παράγραφος 9 της κοινοτικής Συνθήκης, το οποίο αφορά τα μέτρα τα οποία το Εco/Fin μπορεί να υιοθετήσει κατά κράτους-μέλους της ΕΕ που, παρά τις προειδοποιήσεις των Βρυξελλών, αρνείται να λάβει τα ενδεδειγμένα μέτρα για τη μείωση του ελλείμματός του. Το καθεστώς αυτό θα υποχρεώνει την ελληνική κυβέρνηση να συντάσσει λεπτομερή έκθεση για τα δημοσιονομικά πεπραγμένα της και τις σχετικές εξελίξεις κάθε τρίμηνο, αρχής γενομένης από τον προσεχή Μάρτιο. Ο κ.Αλμούνια επέμεινε στην πάγια θέση του ότι σ' αυτό το πρόγραμμα θα πρέπει να καταγράφονται «όλες οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις για την αποκατάσταση της ανταγωνιστικότητας της χώρας...».

Αναξιόπιστες στατιστικές

Την ίδια στιγμή τα βλέμματα όλων στρέφονται στην Eurostat, η οποία θα δημοσιεύσει τις προβλέψεις της για τα ελλείμματα των ευρωπαϊκών κρατών για το 2008 και το 2009. Για την Ελλάδα θα υπολογίζει το φετινό έλλειμμα στο 6,5%, εκτίμηση που θα συνοδεύεται από αστερίσκο εν αναμονή του νέου διορθωμένου ποσοστού που θα υποβάλει η κυβέρνηση.

Παράλληλα, ο κ. Παπακωνσταντίνου – με σκοπό να εξευμενίσει την οργή των κοινοτικών αξιωματούχων για την αποδεδειγμένη αναξιοπιστία των ελληνικών στατιστικών στοιχείων – δεσμεύθηκε να πραγματοποιήσει εντός δύο μηνών ριζική αναδιάρθρωση της Στατιστικής Υπηρεσίας με σκοπό την ανεξαρτησία της από την κυβέρνηση, αρχής γενομένης από τον επικεφαλής της, ο οποίος θα επιλεγεί μέσα από τη διαδικασία ηλεκτρονικής υποβολής υποψηφιοτήτων για δημόσιες θέσεις.

Οι προεκλογικές δεσμεύσεις τις κυβέρνησης στο κόκκινο

Την ίδια στιγμή, την προσοχή της Κομισιόν συγκέντρωσε το προεκλογικό πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ, το οποίο υποσχέθηκε τη διάθεση περίπου 2,5 δις ευρώ για την «ενίσχυση» της πραγματικής οικονομίας, με μέτρα όπως η καταβολή επιδόματος αλληλεγγύης στους οικονομικά ασθενέστερους, τη χρηματοδότηση των ασφαλιστικών εισφορών για την πρόσληψη άνεργων νέων και την αύξηση των πόρων για την παιδεία και την «πράσινη» ανάπτυξη. Ο κ.Αλμούνια εξέφρασε επιφυλάξεις – οι οποίες έφτασαν στο όριο της ευθείας αντίθεσης προς τα σχέδια της κυβέρνησης – υποστηρίζοντας ότι η διάθεση όλων αυτών των πόρων από τον προϋπολογισμό του 2010 δεν είναι συμβατή με το στόχο για δημοσιονομική προσαρμογή.

Ωστόσο, ο κ.Παπακωνσταντίνου επέμεινε ότι η διάθεση ενός τέτοιου πακέτου είναι αναγκαία όχι μόνο γιατί αποτελεί προεκλογική δέσμευση της κυβέρνησης, αλλά και γιατί η ελληνική οικονομία έχει εισέλθει σε μια σοβαρή ύφεση. «Πρέπει να δοθεί ένα θετικό σήμα για την επανεκκίνηση της οικονομίας», σχολίασε και προσέθεσε με σχετική αισιοδοξία: «Η Κομισιόν περιμένει να δει τις λεπτομέρειες του σχεδίου μας. Με τον προϋπολογισμό και το επικαιροποιημένο Πρόγραμμα Σταθερότητας που θα υποβάλουμε τον Ιανουάριο θεωρούμε ότι θα την πείσουμε».

Προβόπουλος: «Λάβετε μέτρα τώρα!»

Τη δική του παρέμβαση κατέθεσε και ο πρόεδρος της Τράπεζας της Ελλάδος, κ.Προβόπουλος, μέσω της ενδιάμεσης έκθεσης Νομισματικής Πολιτικής της Τράπεζας της Ελλάδος που δόθηκε χθες στη δημοσιότητα. «Δεν υπάρχουν περιθώρια ούτε για καθυστερήσεις ούτε για ημίμετρα, καθώς στη σημερινή συγκυρία τα μεγάλα και χρόνια προβλήματα θα οδηγήσουν σε καταστροφικές εξελίξεις στο μέλλον αν δεν αντιμετωπιστούν εγκαίρως», αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ.Προβόπουλος. Στην εν λόγω έκθεση, η Τράπεζα της Ελλάδος καταθέτει στοιχεία που τοποθετούν το ποσοστό της ανεργίας άνω του 9%, την απασχόληση να μειώνεται κατά 1% με 1,5%, το ρυθμό ανάπτυξης να κυμαίνεται στο -1% και το δημόσιο χρέος να εκτινάσσεται άνω του 111,5% του ΑΕΠ.

Κατά συνέπεια, ο κ.Προβόπουλος σημειώνει ότι η δημοσιονομική εξυγίανση είναι επιτακτικά αναγκαία προκειμένου να μην τελματωθούν οι οικονομικές προοπτικές της χώρας. «Απαιτείται μείωση του διαρθρωτικού δημοσιονομικού ελλείμματος σωρευτικά κατά 5% του ΑΕΠ τη διετία 2010-2011 και στη συνέχεια κατά 1,5-2% του ΑΕΠ ετησίως επί σειρά ετών», προσθέτει. Μάλιστα, η εν λόγω μείωση του ελλείμματος οφείλει να στηρίζεται κατά τα δύο τρίτα στον περιορισμό των δαπανών και κατά ένα τρίτο στην ενίσχυση των εσόδων. Μία ενίσχυση που θα πρέπει όμως να προέλθει από τη διεύρυνση της φορολογικής βάσης μέσω της πάταξης της φοροδιαφυγής και όχι από την αύξηση της φορολογίας.

Παράλληλα, κατά τον κ.Προβόπουλο, το απαιτούμενο πολυετές σχέδιο δημοσιονομικής εξυγίανσης πρέπει να καταρτιστεί και να δημοσιοποιηθεί το συντομότερο δυνατό «ώστε οι αγορές να γνωρίζουν εξαρχής τι προτίθενται να κάνουν οι ελληνικές αρχές αμέσως μετά την έξοδο της οικονομίας από την ύφεση». Παράλληλα, απαιτούνται, σύμφωνα με τον κ.Προβόπουλο, διαρθρωτικά μέτρα τα οποία να αφορούν την εξυγίανση του δημόσιου τομέα και τη βελτίωση της αποτελεσματικότητάς του, καθώς και την ενίσχυση της παραγωγικής βάσης μέσω των επενδύσεων και την ενδυνάμωση του ανταγωνισμού σε όλες τις αγορές.

Πηγή: Καθημερινή, Ελευθεροτυπία, Τα Νέα, Το Βήμα, Έθνος