Προσφυγικές Κρίσεις: Σρι Λάνκα

Οι Ταμίλ, μαχόμενοι από το 1972 για την αναγνώριση της αυτόνομης πατρίδας που θα φέρει το όνομα τους, νικήθηκαν από τη κυβέρνηση της Σρι Λανκα, ύστερα από 26 χρόνια συγκρούσεων. Ολέθριες είναι οι καταστροφές που άφησε πίσω της αυτή η διαμάχη, η οποία κόστισε τη ζωή περίπου 70.000 με 80.000 ανθρώπων, ενώ τεράστιος είναι και ο αριθμός των τραυματιών. Η καταστροφή των οικισμών καθιστά αδύνατες τις μετακινήσεις των προσφύγων, οι οποίοι είναι εγκλωβισμένοι σε αυτούς από τις κυβερνητικές αρχές.

Η κυβέρνηση της Σρι Λάνκα έχει διατάξει τη δημιουργία πάνω από 40 καταφύγιων για τους πρόσφυγες, επιδιώκοντας να προσφέρει ανακούφιση για όσο διαρκέσει η ανοικοδόμηση των κατεστραμμένων οικισμών. Παρ’ όλα αυτά, οι άνθρωποι μέσα στους καταυλισμούς στερούνται το βασικότερο τους δικαίωμα, την ελευθερία. Οι καταυλισμοί είναι περικυκλωμένοι με σύρματα και σάκους με άμμο για να αποτρέψουν τους πρόσφυγες να δραπετεύσουν. Η κυβέρνηση της Σρι Λανκα ισχυρίζεται πως αυτό συμβαίνει γιατί, σε περίπτωση που κάποιος Ταμίλ κατάσκοπος κρύβεται ανάμεσα στους πρόσφυγες, δεν θα μπορέσει να διαφύγει. Οι πρόσφυγες από τις περιοχές Ταμίλ, ανησυχούν πως με η λήξη του πολέμου, και η νίκη της κυβέρνησης, καθιστά αδύνατη την αφομοίωσή τους στην κοινωνία και νιώθουν πως θα πέσουν θύματα ρατσισμού και εκμετάλλευσης.

Οι παγκόσμιες εθελοντικές οργανώσεις έχουν προσπαθήσει επανειλημμένα να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους και να προμηθεύσουν τους πρόσφυγες με τα απαραίτητα, χωρίς όμως ουσιαστικό αποτέλεσμα. Το γεγονός πως η κυβέρνηση θέλει να κρατήσει στην αφάνεια τα όσα συνέβησαν τον τελευταίο καιρό, καθιστά αδύνατο σε δημοσιογράφους και εθελοντές από παγκόσμιους οργανισμούς να συμβάλλουν στην προσπάθεια βελτίωσης των συνθηκών. Τον τελευταίο καιρό, ωστόσο, σημαντικά βήματα έχουν γίνει για την υποδοχή ορισμένων εθελοντικών οργανώσεων, καθώς η κυβέρνηση συνειδητοποίησε πως η κατάσταση ήταν ιδιαίτερα κρίσιμη. Οργανώσεις όπως ο Ερυθρός Σταυρός, ο ΟΗΕ, και οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα, έχουν πλέον περισσότερο ελεύθερη πρόσβαση στους καταυλισμούς.

Αυτή τη στιγμή, η UNICEF και άλλες οργανώσεις προμηθεύουν τους καταυλισμούς με φαγητό, σκεύη μαγειρικής, νερό, καθώς και ταμπλέτες για τον καθαρισμό του νερού, εξοπλισμό για τη διδασκαλία των μαθητών και κουτιά πρώτων βοηθειών. Αξίζει να σημειωθεί ότι πολύ σημαντική είναι και η δράση της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ, η οποία προσπαθεί με όλα τα μέσα που διαθέτει να πείσει την κυβέρνηση της Σρι Λανκα, να προβεί σε πιο δραστικές λύσεις που θα βοηθήσουν τον εξουθενωμένο από τον πόλεμο λαό. Οι υποδείξεις του ΟΗΕ στην κυβέρνηση είναι άκρως καθησυχαστικές. Ο ΟΗΕ υποδεικνύει πως για την αντιμετώπιση της κατάστασης, οι συνθήκες μπορούν να βελτιωθούν μόνο με την επαρκή φροντίδα των προσφύγων.

Αυτό που προέχει όμως, είναι η μετάβαση των προσφύγων το συντομότερο δυνατό πίσω στον τόπο τους και στα σπίτια τους. Ο αριθμός των ανθρώπων που έχασαν τα σπίτια τους ανέρχεται σε περίπου 265.000. Επιπλέον, το γεγονός πως το 80.000 των εκτοπισμένων, δηλαδή το 1/3 των ανθρώπων που ζουν στους καταυλισμούς, είναι παιδιά, κάνει την κατάσταση ακόμα πιο κρίσιμη. Η παιδεία είναι ένα ακόμα θέμα το οποίο χρήζει άμεσης λύσης. Όπως δήλωσε μια πρόσφυγας: «χρειαζόμαστε καλά σχολεία στα χωριά για τα παιδιά μας διότι πρέπει να ξεκινήσουμε τις ζωές μας από την αρχή»

Τα νοσοκομεία τα οποία στεγάζουν τους αρρώστους και τους τραυματίες παρουσιάζουν σημαντικές ελλείψεις. Ακόμα, οι συνθήκες στη περιοχή της Βαρουνία, παραμένουν οι δυσμενέστερες, καθώς οι καταυλισμοί στεγάζουν παραπάνω άτομα απ’ όσα μπορούνε να αντέξουνε. Έτσι, αναμενόμενο είναι να υπάρχουν σημαντικές ελλείψεις σε βασικά αγαθά, όπως είναι οι κουβέρτες και τα μαγειρικά σκεύη. Σχεδόν το 1/3 των εκτοπισμένων υποφέρουν από υποσιτισμό και αφυδάτωση. Ο κύριος Λαξμαν Χουλουγκάλε, ο οποίος διευθύνει την εθνική ασφάλεια της Σρι Λάνκα, δήλωσε πως «η κυβέρνηση θα κάνει ότι περνάει από το χέρι της για να προμηθεύσει τους καταυλισμούς με τις βασικές ανάγκες, αλλά πως δεν μπορεί αν εξασφαλίσει διαμονή πέντε αστέρων».

Οι πρόσφυγες, αποκλεισμένοι από τον έξω κόσμο, και χωρίς να έχουν τη δυνατότητα να επικοινωνήσουν με συγγενείς και φίλους έχουν να αντιμετωπίσουν και άλλα προβλήματα. Δεν είναι λίγα τα κρούσματα βιασμών και απαγωγών που έχουν σημειωθεί τον τελευταίο καιρό στους καταυλισμούς. Και παρόλα αυτά δεν έχει ληφθεί κανένα μέτρο για την αποφυγή και την εξάλειψη αυτών των φαινομένων.

Στις 9 Ιουνίου, η κυβέρνηση επέτρεψε την επιστροφή περισσότερων από 2.000 ανθρώπων στα σπίτια τους στα βορειοδυτικά του νησιού, ύστερα από διετή κράτηση τους στα προσφυγικά καταλύματα. Σημαντική βοήθεια στην ανοικοδόμηση του βορείου τμήματος του νησιού, προσφέρει και η Ινδία. Η Ινδία, κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Σρι Λάνκα, φιλοξένησε πολλούς πρόσφυγες οι οποίοι κατάφεραν να δραπετεύσουν από τη χώρα τους με βάρκες. Στα παράλια της Ινδίας δεν είναι λίγοι οι καταυλισμοί προσφύγων που έχουν στήσει οι Σριλανκέζοι. Και ενώ οι συνθήκες δεν είναι ούτε εκεί ιδανικές, σε πολλές περιπτώσεις είναι καλύτερες από αυτές στις οποίες ζει μεγάλο μέρος του πληθυσμού της Ινδίας.

Πηγή: Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες

Φωτογραφία: flickr.com, χρήστης World Concern